Κατά 30% αυξήθηκε η δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών την τελευταία τριετία

88

Τον κώδωνα του κινδύνου για τον υπερβολικό δανεισμό των ελληνικών νοικοκυριών κατά την τριετία 2002-2005 κρούει η Τράπεζα της Ελλάδος.

Όπως προκύπτει από τα πορίσματα της μελέτης που δόθηκε στη δημοσιότητα με τίτλο «Δανεισμός και χρηματοοικονομική πίεση στα νοικοκυριά: Έρευνα σε επίπεδο νοικοκυριών», το μέσο υπόλοιπο χρέους από όλα τα δάνεια ανά νοικοκυριό διαμορφώθηκε σε 19.600 ευρώ το 2005, έναντι 15.500 ευρώ το 2002.

«Πρωταθλητές» της επιβάρυνσης ανακηρύσσονται τα νοικοκυριά με το χαμηλότερο εισόδημα, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό αυτών (μέχρι και 15.000 ευρώ), δήλωσε ότι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των διάφορων υποχρεώσεών του.

Το υψηλό ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνει δυσκολία στην εξυπηρέτηση των δανείων του θέτει ερωτήματα σχετικά με την πληρότητα της διαθέσιμης πληροφόρησης που έχουν οι τράπεζες, ώστε αυτές να αξιολογούν επαρκώς το αξιόχρεο της πελατείας τους.

Πολύ περισσότερο μάλιστα αν ληφθεί υπόψη ότι τα νοικοκυριά αυτά ανήκουν κυρίως στα χαμηλά εισοδηματικά κλιμάκια και επομένως η χρηματοοικονομική τους θέση είναι περισσότερο ευάλωτη σε περίπτωση ανόδου των επιτοκίων ή μεταβολής των οικονομικών συνθηκών.

Σύμφωνα με την έρευνα της ΤτΕ, την τελευταία τριετία τα τραπεζικά δάνεια προς τα νοικοκυριά αυξήθηκαν με πολύ υψηλό ετήσιο ρυθμό (πλησίον του 30%).

Το υπόλοιπο των τραπεζικών δανείων προς τα νοικοκυριά, παρά τη σημαντική αύξησή του κατά την πιο πάνω περίοδο, εξακολουθεί να παραμένει ως ποσοστό του ΑΕΠ σε χαμηλότερο επίπεδο στην Ελλάδα από ό,τι κατά μέσον όρο στη ζώνη του ευρώ.

Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων προκύπτουν τα ακόλουθα συμπεράσματα όσον αφορά στο δανεισμό των νοικοκυριών:

1. Το ποσοστό των υπόχρεων νοικοκυριών παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο την τριετία 2003-2005. Το 47,7% των νοικοκυριών (με μέλη ηλικίας 25 ετών και άνω) δήλωσε ότι οφείλει κάποιο δάνειο.

Ωστόσο, το μέσο χρέος τόσο για κάρτες όσο και στεγαστικά δάνεια των νοικοκυριών αυξήθηκε στην τριετία 2003-2005, με μέσο ετήσιο ρυθμό σχεδόν ίσο με αυτόν που προκύπτει από τα αντίστοιχα τραπεζικά στοιχεία.

2. Τα νοικοκυριά που έχουν δανειστεί εμφανίζονται πιο βεβαρημένα το 2005 απ’ ό,τι ήταν το 2002, όπως τεκμηριώνεται από την εξέλιξη τόσο του μέσου ύψους των οφειλών ανά νοικοκυριό, όσο και του λόγου του χρέους προς το εισόδημα. Το μέσο υπόλοιπο χρέους από όλα τα δάνεια ανά νοικοκυριό διαμορφώθηκε σε 19.600 ευρώ το 2005, έναντι 15.500 ευρώ το 2002.

Η διάμεσος του λόγου του χρέους προς το εισόδημα ανήλθε σε 33,5% το 2005 από 22,8% το 2002. Ειδικότερα, η δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών στο πρώτο εισοδηματικό κλιμάκιο (νοικοκυριά με ετήσιο καθαρό εισόδημα μέχρι και 7.500 ευρώ) αυξήθηκε σημαντικά σε σχέση με το 2002 και υπερβαίνει κατά πολύ τη μέση επιβάρυνση του συνόλου των νοικοκυριών.

3. Η πιο διαδεδομένη κατηγορία δανείων είναι αυτή μέσω πιστωτικών καρτών, ακολουθούμενη από τα στεγαστικά δάνεια και κατόπιν από τα λοιπά τραπεζικά δάνεια (καταναλωτικά, προσωπικά, ανοιχτά).

4. Η έρευνα δείχνει ότι το μέσο χρέος ανά νοικοκυριό αυξάνει με την αύξηση του εισοδήματος και της περιουσίας. Η σχέση αυτή ισχύει ιδίως στην περίπτωση των στεγαστικών δανείων και πολύ λιγότερο για τα άλλα δάνεια συνολικά.

5. Η πρόσβαση των νοικοκυριών με χαμηλά εισοδήματα στο τραπεζικό σύστημα παραμένει μικρή, ενώ αυξήθηκε το ποσοστό αυτών στις υψηλότερες εισοδηματικές τάξεις, καθώς και τα μερίδιά τους στο συνολικό χρέος των νοικοκυριών.

Η ΤτΕ θεωρεί ότι είναι απαραίτητο, πέρα από την προσοχή που πρέπει να επιδεικνύουν τα ίδια τα νοικοκυριά κατά την ανάληψη δανειακών υποχρεώσεων, να ενισχυθεί η πληροφόρηση των τραπεζών σχετικά με τη φερεγγυότητα της πελατείας τους, ιδιαίτερα σε ότι αφορά τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, που ενέχουν υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο για τις τράπεζες.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ