Δέκα χρόνια από τη σφαγή 8.000 Μουσουλμάνων στη Σρμπρένιτσα

27

Δέκα χρόνια συμπληρώθηκαν την Δευτέρα 11η Ιουλίου από τη μεγαλύτερη σφαγή αμάχων που έγινε επί ευρωπαϊκού εδάφους μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, στη Σρμπρένιτσα, με 8.000 Βόσνιους μουσουλμάνους νεκρούς από τις σερβοβοσνιακές δυνάμεις.

Πάνω από 50.000 άτομα συγκεντρώθηκαν στην στο μνημείο του Ποτοτσάρι, στην είσοδο της Σρεμπρένιτσα για να συμμετάσχουν στις εκδηλώσεις για την τραγική επέτειο, μεταξύ των οποίων και ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, πρώην απεσταλμένος των ΗΠΑ για τα Βαλκάνια στην περιοχή.

Στο νεκροταφείο αυτό έχουν ταφεί από το 2003 περίπου 1.300 αναγνωρισμένα θύματα της σφαγής, ενώ πρόκειται να ταφούν εκεί γύρω στα 610 ακόμα λείψανα θυμάτων, ηλικίας 14 έως 75 ετών.

Την έναρξη των επίσημων τελετών μνήμης σηματοδότησαν στις 12 το μεσημέρι της Δευτέρας οι ήχοι των σειρήνων και ενός λεπτού σιγή τηρήθηκε σε ολόκληρη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Πολυάριθμες διεθνείς αντιπροσωπείες, ανάμεσά τους οι πρόεδροι της Αλβανίας, της Κροατίας, της Σερβίας-Μαυροβουνίου, υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ολλανδίας, της Σουηδίας, της Τουρκίας, της Βουλγαρίας, της Σλοβενίας, της ΠΓΔΜ και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι πολλών άλλων χωρών έχουν βρέθηκαν συρρεύσει στο Ποτοτσάρι.

Στη Σρεμπρένιτσα ο πρόεδρος της Σερβίας

Ο Σέρβος πρόεδρος Μπόρις Τάντιτς παρακολούθησε την εκδήλωση μνήμης είναι ο πρώτος Σέρβος ηγέτης αναγνωρίζωντας με αυτόν τον τρόπο την ευθύνη των σερβικών δυνάμεων. Ο κ. Τάντιτς απέφυγε να μιλήσει κατά την τελέτή, αλλά νωρίτερα είχε δηλώση ότι η πράξη του αυτή πρέπει να θεωρηθεί μία πράξη μετάνοιας. Επιζώντες της σφαγής του 1995 είχαν ανακοινώσει νωρίτερα ότι ο Μπόρις Τάντιτς δεν είναι ευπρόσδεκτος, εκείνος όμως δήλωσε ότι με την παρουσία του επιθυμεί να αποτίσει φόρο τιμής «στα αθώα θύματα».

«Το μέλλον της Σερβίας εξαρτάται από το αν ο σερβικός λαός βρει τη δύναμη και αποκηρύξει τα εγκλήματα που διεπράχθησαν στο όνομα του έθνους», ανέφερε ο Τάντιτς σε τηλεοπτικό του μήνυμα, ενώ εξέφρασε την ελπίδα ότι ο Ράτκο Μλάντιτς θα συλληφθεί «μέσα στις επόμενες ημέρες».

Στο Βελιγράδι, το Κοινοβούλιο της Σερβίας τήρησε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων.

Ο πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για την πρώην Γιουγκοσλαβία Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ κατήγγειλε την αποτυχία της διεθνούς κοινότητας να αποτρέψει τη σφαγή των Μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα. «Η Σρεμπρένιτσα δεν έπρεπε να συμβεί ποτέ. Η Σρεμπρένιτσα υπήρξε μία αποτυχία του ΝΑΤΟ και της στρατιωτικής δύναμης διατήρησης της ειρήνης του ΟΗΕ και μία
τραγωδία που δεν έπρεπε να αφήσουμε να συμβεί» δήλωσε ο Ρ.Χόλμπρουκ.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Τζακ Στρο επέκρινε επίσης την ανικανότητα της διεθνούς κοινότητας να αποτρέψει τη σφαγή. «Είναι ντροπή για τη διεθνή κοινότητα που σημειώθηκε αυτή η φρίκη μπροστά στα μάτια μας και που δεν κάναμε τίποτα για να την εμποδίσουμε. Μετανιώνω πικρά και λυπάμαι βαθειά» είπε ο Τζακ Στρο, ο οποίος στη συνέχεια ανέγνωσε μήνυμα του Τόνι Μπλερ.

«Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τον φοβερό σας πόνο. Σας εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας, με τον ίδιο τρόπο που μας εκφράσατε και εσείς τη δική σας αλληλεγγύη μετά τις βάρβαρες επιθέσεις του Λονδίνου, την περασμένη Πέμπτη» αναφέρει στο μήνυμά του ο βρετανός πρωθυπουργός.

Οι ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις που σταθμεύουν στην περιοχή έχοείχαν λάβει δρακόντεια μέτρα ασφαλείας για το φόβο πρόκλησης επεισοδίων από Σέρβους εθνικιστές. Αμερικανοί στρατιώτες της δύναμης αναπτύχθηκαν στους δρόμους που οδηγούν στην πόλη και από όπου θα περάσουν οι περίπου 5.000 συγγενείς των θυμάτων καθώς και επιζήσαντες των σφαγών.

Η σφαγή της Σρμπρένιτσα, στους δύο τελευταίους μήνες του πολέμου στη Βοσνία, στόχευε στην πλήρη εξολόθρευση των Μουσουλμάνων της περιοχής, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα επιχειρήσουν να επαναδιεκδικήσουν τη γη τους στο μέλλον.

Ο επικεφαλής του σερβοσνιακού στρατού Ράτκο Μλάντιτς και ο πρόεδρος των Σερβοβοσνίων Ράντοβαν Κάρατζιτς θεωρούνται υπεύθυνοι για αυτή την τραγωδία και κατηγορούνται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. «Η δουλειά δεν θα τελειώσει εάν δεν συλληφθούν οι Ράντοβαν Κάρατζιτς και Ράτκο Μλάντιτς» είπε ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ.

Φόρος τιμής από το ελληνικό ΥΠΕΞ

Στην επέτειο των δέκα χρόνων από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, πήρε μέρος ελληνική αντιπροσωπεία υπό τον υφυπουργό Εξωτερικών Ευριπίδη Στυλιανίδη με κατάθεση στεφάνου, το απόγευμα της Δευτέρας, μαζί με δεκάδες πολιτικές αντιπροσωπείες από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ και παρουσία χιλιάδων πολιτών.

«Η ελληνική κυβέρνηση και ο ελληνικός λαός καταδικάζουμε κάθε πράξη βίας που προσβάλει τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπου και αν συμβαίνει αυτό» δήλωσε ο κ. Στυλιανίδης κατά την άφιξή του στο Σαράγεβο, λίγο πριν αναχωρήσει για τη Σρεμπρένιτσα.

Την Τρίτη, ο κ. Στυλιανίδης θα εγκαινιάσει στο Σαράγεβο την έναρξη των εργασιών ανακατασκευής και αποκατάστασης του Κτιρίου των Κοινών Θεσμών – στο οποίο θα στεγαστούν οι κυβερνητικές υπηρεσίες της Βοσνίας Ερζεγοβίνης- και το οποίο χρηματοδοτείται κατά 80% από την ελληνική κυβέρνηση στο πλαίσιο του Ελληνικού Σχεδίου Οικονομικής Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων (ΕΣΟΑΒ).

Το ΠΑΣΟΚ σε ανακοίνωσή του τονίζει ότι «η 11 Ιουλίου 1995 είναι ημέρα μνήμης για ένα έγκλημα του οποίου οι ιστορικές, κοινωνικές, πολιτικές και ηθικές συνέπειες προκαλούν ντροπή και θλίψη».

«Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα έγινε δυνατή μέσα σ ένα πλαίσιο καλλιέργειας του εθνικιστικού μίσους, συστηματικής προώθησης του φανατισμού από τα ΜΜΕ, κατάργησης της έννοιας του πολίτη και του κράτους δικαίου. Η έλλειψη μιας αποτελεσματικής πολιτικής από τη διεθνή κοινότητα και η απάθεια επέτρεψαν την πραγματοποίηση της» υπογραμμίζει.

«Η σαφής καταδίκη του μεγαλύτερου εγκλήματος που έγινε στην Ευρώπη μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είναι απαραίτητη όχι μόνο για να μην ξανασυμβεί παρόμοιο γεγονός αλλά και ως ένας ελάχιστος φόρος τιμής για τα αθώα θύματα και τις οικογένειες τους» καταλήγει η ανακοίνωση.

Συμμετοχή Ελλήνων;

Στις αρχές Ιουνίου διατάχθηκε έρευνα από τον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Δημήτρη Παπαγγελόπουλο για το ενδεχόμενο συμμετοχής Ελλήνων παραστρατιωτικών στη σφαγή.

Ο εισαγγελέας παρενέβη μετά από δημοσιεύματα του Τύπου και σχετική ερώτηση, που είχε υποβάλει ο βουλευτής Ανδρέας Ανδριανόπουλος στη Βουλή, ο οποίος ζήτησε τη σύσταση ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής.

Όπως είναι γνωστό, μετά την κατάληψη της πόλης από τις δυνάμεις του Ράτκο Μλάντιτς μέλη της «Ελληνικής Εθελοντικής Φρουράς» ύψωσαν την ελληνική σημαία σε ορθόδοξη εκκλησία της πόλης. Στη συμμετοχή Ελλήνων αναφέρεται και η ολλανδική έκθεση που προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης Κοκ.

Παράλληλα, έκκληση να λογοδοτήσουν οι Έλληνες «εθελοντές» και να ζητήσει συγγνώμη η Ελληνική Πολιτεία από τις οικογένειες των σφαγιασθέντων υπογράφουν περισσότεροι από 163 δημοσιογράφοι, πανεπιστημιακοί, πολίτες και έξι πολιτικοί (Ανδρέας Ανδριανόπουλος, Στέφανος Μάνος, Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Άννα Καραμάνου, Πέτρος Κουναλάκης, Νίκος Μπίστης) για τα 10 χρόνια από τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ