Οι Φρουροί και ο Ανώτατος Ηγέτης απέναντι στον Πρόεδρο και το Κοινοβούλιο του Ιράν
Η επανάσταση του 1979 έφερε στο Ιράν ένα ισλαμικό καθεστώς με στοιχεία δυτικής δημοκρατίας: Συνυπάρχουν οι Φρουροί της Επανάστασης και ο Ανώτατος Ηγέτης μαζί με τον Πρόεδρο του Ιράν και το Κοινοβούλιο. Οι δύο πρώτοι θεσμοί έχουν όμως τον πρώτο λόγο.
Η επανάσταση του 1979 και η πτώση της μοναρχίας του Σάχη έφερε στο Ιράν ένα ισλαμικό καθεστώς με στοιχεία δυτικής δημοκρατίας: Υπάρχουν οι Φρουροί της Επανάστασης και ο Ανώτατος Ηγέτης μαζί με τον πρόεδρο του Ιράν και το Κοινοβούλιο. Οι δύο πρώτοι θεσμοί έχουν όμως τον πρώτο λόγο.
Ο Πρόεδρος τηςΙσλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν είναι ουσιαστικά ο δεύτερος στην πολιτειακή ιεραρχία της χώρας. Εκλέγεται άμεσα από το λαό, έχει δικαίωμα επανεκλογής και είναι υπεύθυνος -μαζί με το Υπουργικό Συμβούλιο- για τη γενική διοίκηση της χώρας.
Είναι επίσης επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, το οποίο καθορίζει την πολιτική άμυνας και ασφάλειας του Ιράν.
Πρόεδρος του Ιράν είναι από το 1997 ο μεταρρυθμιστής Μοχάματ Χαταμί. Ο ίδιος επιχείρησε αρκετές φορές να ενισχύσει τις προεδρικές εξουσίες, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.
Όπως σημειώνει το Reuters, χαρακτηριστικό της δυσαρέσκειάς του για το ζήτημα είναι αυτό που ο ίδιος δήλωσε κάποτε: «Ο πρόεδρος δεν έχει περισσότερες εξουσίες από τον τελευταίο πολίτη της χώρας».
Το Κοινοβούλιο αποτελείται από 290 έδρες. Τα μέλη του εκλέγονται με άμεση ψηφοφορία για τέσσερα χρόνια. Παράγει το νομοθετικό έργο, εγκρίνει τον προϋπολογισμό και επικυρώνει τις διεθνείς συνθήκες. Ωστόσο, όλη η δραστηριότητα υπόκειται στον έλεγχο των Φρουρών της Επανάστασης.
Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι ένα πανίσχυρο Σώμα που αποτελείται από 12 ισόβιους κληρικούς και δικαστικούς, οι έξι από τους οποίους διορίζονται από τον Ανώτατο Ηγέτη.
Βασικό τους καθήκον είναι να ερμηνεύουν το Σύνταγμα και να φροντίζουν ώστε η νομοθεσία που ψηφίζει η Βουλή να είναι «συμβατή» με τις αρχές της Ισλαμικής Επανάστασης.
Τέλος, έχουν δικαίωμα να απορρίπτουν νομοσχέδια, υποψήφιους βουλευτές ακόμα και υποψήφιους για την προεδρία του Ιράν.
Ο Ανώτατος Ηγέτης ορίζεται διά βίου από ένα ειδικό Σώμα και έχει τον τελευταίο λόγο για όλα τα ζητήματα. Καθορίζει τις γενικές γραμμές στα ζητήματα εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής, ενώ ασκεί άμεσο έλεγχο στις Ένοπλες Δυνάμεις και τις μυστικές υπηρεσίες.
Είναι επίσης ο μοναδικός που μπορεί να κηρύξει πόλεμο χωρίς να συμβουλευτεί οποιοδήποτε άλλο θεσμό, ενώ διορίζει τα μέλη της δικαστικής εξουσίας και των κρατικών μέσων ενημέρωσης.
Από το 1989 Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν είναι ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον Αγιατολάχ Χομεϊνί (1979-1989).
Η Γεωργία Νταγάκη μας προσκαλεί την Παρασκευή 24 Απριλίου σε ένα μουσικό ταξίδι που συμπυκνώνει 20 χρόνια δημιουργικής πορείας, αναζήτησης και εξέλιξης.