Με «ολυμπιακό σχέδιο» έδρασε η Αστυνομία στην υπόθεση της λεωφορειοπειρατείας

53

Το αίσιο τέλος που είχε το θρίλερ της λεωφορειοπειρατείας οφείλεται στο σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης που εφαρμόστηκε στην υπόθεση, το οποίο είχε εκπονηθεί εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων και σε αυτό κυρίαρχο ρόλο διαδραμάτισαν οι διαπραγματευτές.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, το συμβάν έληξε αναίμακτα, ύστερα από 19 ώρες αγωνίας, και έπειτα από εξαντλητικές διαπραγματεύσεις. Την ευθύνη της διαπραγμάτευσης με τους δύο απαγωγείς είχαν αναλάβει από την πρώτη στιγμή τέσσερις αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. και της Αντιτρομοκρατικής. Eπικεφαλής ήταν ο ειδικός σύμβουλος του υπουργείου Δημόσιας Τάξης, ψυχολόγος Αντώνης Γιαπιτζόγλου, ο οποίος είχε αναλάβει τις διαπραγματεύσεις και στην περίπτωση με τη λεωφορειοπειρατεία του Ιουλίου του 1999.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση εφαρμόστηκε το ολυμπιακό σχέδιο «Νικίας» για την απελευθέρωση ομήρων. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την εφαρμογή μιας συγκεκριμένης παρελκυστικής τακτικής προκειμένου να εξουθενωθούν οι απαγωγείς και να προχωρήσουν στην απελευθέρωση των ομήρων, ενώ ταυτόχρονα ορίζει τρεις ζώνες επιχείρησης γύρω από το λεωφορείο-στόχο.

Το σχέδιο «Νικίας» -από το όνομα του μετριοπαθούς στρατηγού στην αρχαία Αθήνα- ουσιαστικά αποτελεί έναν οδηγό για το «παιχνίδι του χρόνου» που πρέπει να ακολουθήσουν οι ειδικοί διαπραγματευτές προκειμένου να εξαντλήσουν τους απαγωγείς αλλά και για να τους πείσουν να προχωρούν συνεχώς σε κινήσεις «καλής θέλησης» με την απελευθέρωση ομήρων.

Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει αργές συνεννοήσεις με πολλές διακοπές των τηλεφωνικών κλήσεων, αοριστία υποσχέσεων για ικανοποίηση των αιτημάτων των απαγωγέων, προσπάθειες νουθεσίας των δραστών, υποβολή αιτημάτων για απελευθέρωση των ομήρων με επίκληση του ανθρωπισμού τους, αναφορές για καλή δικαστική μεταχείριση των απαγωγέων σε περίπτωση παράδοσής τους.

Έτσι, η ομάδα των διαπραγματευτών, σε συνεργασία με αξιωματικούς της Αστυνομίας και ψυχολόγους, κατ αρχήν προσπάθησε να καταγράψει μέσα από τις αντιδράσεις τους το προφίλ των δραστών και παράλληλα να τους ασκήσουν «ψυχολογικό πόλεμο». Συγκεκριμένα, αυτοκίνητα της Αστυνομίας μετακινούνταν για μικρά χρονικά διαστήματα στον δρόμο, κλείνοντας το οπτικό πεδίο των απαγωγέων. Θέλησαν έτσι να δίνεται συνεχώς η εντύπωση στους δράστες ότι θα ακολουθούσε αστυνομική επιχείρηση σε περίπτωση που δεν άρχιζαν την απελευθέρωση ομήρων.

Όταν το πρώτο λεωφορείο της ΕΛ.ΑΣ. έκλεισε το δρόμο και το οπτικό πεδίο στο λεωφορείο των ΚΤΕΛ, ο ένας από τους δράστες μίλησε σε ραδιοφωνικό σταθμό και ζήτησε σε έντονο ύφος την απομάκρυνσή του. Μάλιστα, στη συνέχεια οι δύο απαγωγείς επικοινώνησαν και με τον πρόεδρο του ΚΤΕΛ Αττικής, από τον οποίο ζήτησαν έναν οδηγό για να κινήσει το λεωφορείο. Από το ΚΤΕΛ τούς απάντησαν ότι αυτό θα γινόταν μόνον εάν άφηναν ελεύθερους τους ομήρους.

Oι διαπραγματευτές τούς απείλησαν στη συνέχεια ότι θα απενεργοποιούσαν τα κινητά τηλέφωνα. Μάλιστα, άρχισαν να κάνουν παρεμβολές, με ειδικό μηχάνημα που είχε μεταφερθεί επί τόπου. Στόχος ήταν να δημιουργήσουν ένα τεχνητό «αντικείμενο διαπραγμάτευσης» με τους δράστες. Πράγματι, οι δύο Αλβανοί απείλησαν ότι σε περίπτωση που σταματούσαν να λειτουργούν τα τηλέφωνα θα άρχιζαν να σκοτώνουν επιβάτες. Oι διαπραγματευτές συμφώνησαν τότε να μην παρέμβουν στις τηλεπικοινωνίες με τον όρο να αφεθούν ελεύθεροι κάποιοι από τους ομήρους. Τελικά, οι πέντε πρώτοι αφέθηκαν ελεύθεροι και πια η Αστυνομία θεώρησε ότι άρχισε να παίρνει «το πάνω χέρι».

Η ΕΛ.ΑΣ., αν και είχε στείλει από χρόνια στις ΗΠΑ και τη Γερμανία στελέχη της για να εκπαιδευτούν, τελικά απέκτησε σχέδιο δράσης και διαπραγματευτές μετά το «φιάσκο της οδού Νιόβης» το 1998. Oι ειδικοί της ΕΛ.ΑΣ. απέκτησαν πρόσθετη εμπειρία από τις εκπαιδεύσεις που έγιναν πριν από τους Oλυμπιακούς Αγώνες.

Σημαντικό ρόλο στην υπόθεση διαδραμάτισαν, επίσης, η χρήση του ολυμπιακού ηλεκτρονικού συστήματος C4I, για τη λειτουργία του οποίου το υπουργείο Δημόσιας Τάξης έλαβε άδεια από την Αρχη Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, καθώς και η κίνηση του οδηγού να διαφύγει από το λεωφορείο.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ