Στη δημοσιότητα οι κυριότερες διατάξεις του νομοσχεδίου για τον βασικό μέτοχο

30

Τις βασικές διατάξεις του νέου νόμου για τον βασικό μέτοχο παρουσίασαν τη Δευτέρα οι συναρμόδιοι υπουργοί. Μεταξύ άλλων, βασικός μέτοχος δεν θα θεωρείται αυτός που έχει το 5% αλλά το 1% του μετοχικού κεφαλαίου μιας επιχείρησης ΜΜΕ. Επίσης, δεν είναι δυνατή η επίκληση της οικονομικής αυτοτέλειας.

Μιλώντας στα μέσα ενημέρωσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης Αναστάσης Παπαληγούρας είπε ακόμα ότι με το νέο νόμο ενισχύονται οι έλεγχοι σε όλες τις εταιρείες και στο δημόσιο τομέα.

Στις βασικές διατάξεις, περιλαμβάνονται επίσης τα εξής:

* Ως παρένθετα πρόσωπα θεωρούνται οι σύζυγοι και οι συγγενείς σε ευθεία γραμμή απεριόριστα και εκ πλαγίου μέχρι τρίτου βαθμού.

* Στις ασυμβίβαστες ιδιότητες που προβλέπει το Σύνταγμα προστίθεται και η ιδιότητα του εταίρου των μετόχων ή εταίρων της επιχείρησης ΜΜΕ ή των επιχειρήσεων που καταρτίζουν δημόσιες συμβάσεις ή των νομικών προσώπων.

* Απαγορεύεται στις επιχειρήσεις ΜΜΕ να συνάπτουν δημόσιες συμβάσεις έργων, υπηρεσιών και προμήθειας αγαθών. Προκειμένου δε να διασφαλιστεί η εφαρμογή του σκοπού της διάταξης εισάγεται η απαγόρευση της σύναψης δημοσίων συμβάσεων από επιχειρήσεις στις οποίες μετέχουν εταίροι ή βασικοί μέτοχοι ή μέλη οργάνων διοίκησης ή διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων ΜΜΕ.

* Επιβάλλεται η ονομαστικοποίηση μετοχών μέχρι φυσικού προσώπου στις επιχειρήσεις ΜΜΕ, ενώ τα ποσά ελέγχου των δημοσίων συμβάσεων καθίστανται ενιαία και για τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και για τον έλεγχο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης επί των δημοσίων συμβάσεων, η αξία των οποίων υπερβαίνει το ποσό το ενός εκατομμυρίου ευρώ.

* Προβλέπεται μεταβατική περίοδος τεσσάρων μηνών για τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων ΜΜΕ και των επιχειρήσεων ανάληψης δημόσιων συμβάσεων προς τις διατάξεις του νέου νόμου.

Δηλώσεις Ρουσόπουλου

Μιλώντας κατά την παρουσίαση, ο υπουργός Επικρατείας Θ. Ρουσόπουλος τόνισε ότι το νομοσχέδιο αυτό ήταν μια από τις προεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης.

«Με τις διατάξεις του νομοσχεδίου μπαίνει τάξη στο θολό τοπίο των σχέσεων κράτους-ΜΜΕ και προσώπων που αναλαμβάνουν δημόσιες συμβάσεις. Κόβεται ο ομφάλιος λώρος της αθέμιτης συναλλαγής, προστατεύονται οι αντιπροσωπευτικοί θεσμοί και η ακεραιότητα της λειτουργίας του δημοσίου και τελικά με τον τρόπο αυτό προστατεύεται πολιτικά και οικονομικά ο ίδιος ο πολίτης, εφαρμόζεται το Σύνταγμα, θωρακίζεται η δημοκρατία» τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Ρουσόπουλος υπογράμμισε ακόμα ότι το νομοσχέδιο δημιουργεί νέες προϋποθέσεις για την ουσιαστική και αποτελεσματική εφαρμογή της συνταγματικής απαγόρευσης της παράλληλης άσκησης δραστηριοτήτων που αφορούν δημόσιες συμβάσεις και λειτουργίας μέσων ενημέρωσης και επαναλαμβάνει την απαγόρευση στις επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης να συνάπτουν δημόσιες συμβάσεις.

Επίσης, οι ρυθμίσεις καθιστούν αδύνατη την παραβίαση της συνταγματικής απαγόρευσης μέσα από τη δημιουργία περίπλοκων εταιρικών σχέσεων, επιβάλουν την ονομαστικοποίηση μέχρι φυσικού προσώπου τη συμμετοχή σε εταιρίες μέσων ενημέρωσης αλλά και σε εκείνες που παίρνουν μέρος σε δημόσιους διαγωνισμούς μεγάλου αντικειμένου.

Έτσι αποκλείονται από τέτοιους διαγωνισμούς οι off shore εταιρείες που δρουν στους γνωστούς φορολογικούς παραδείσους. «Συμπεριλαμβάνονται και οι περιπτώσεις έμμεσου ελέγχου εταιρειών καθώς και αυτές της μαύρης χρηματοδότησης των μέσων ενημέρωσης» σημείωσε.

Δηλώσεις Παυλόπουλου

Ο υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος τόνισε ότι στον προηγούμενο νόμο υπήρχαν κενά που επέτρεπαν να υπάρχει όσμωση μεταξύ ΜΜΕ και εταιρειών που έπαιρναν δημόσιες συμβάσεις και πως με το νέο νόμο παίρνουν σάρκα και οστά οι επιταγές του Συντάγματος.

Ο κ. Παυλόπουλος είπε ότι ενδεχομένως να ακουστούν απόψεις ότι οι διατάξεις περιορίζουν τη δήθεν ελεύθερη δραστηριότητα διαφόρων νομικών προσώπων, αλλά υπογράμμισε ότι το νομοσχέδιο επιβάλλει κανόνες ελέγχου, επιτρέπει στον καθένα να ασκεί τη δραστηριότητά του με βάση τους κανόνες γιατί η επιχειρηματική ελευθερία δεν μπορεί να είναι ανεξέλεγκτη.

Υπογράμμισε ακόμη πως τα ηλεκτρονικά μέσα σύμφωνα με το Σύνταγμα είναι δημόσιες υπηρεσίες κατά παραχώρηση. Και είναι αυτονόητο να επιβάλλονται κανόνες που να εξασφαλίζουν τη διαφάνεια στις δημόσιες υπηρεσίες.

Σε ερώτημα ότι μπορούν οι εταιρείες που έχουν ασυμβίβαστο να αναζητήσουν αχυρανθρώπους, είπε ότι δεν μπορεί να υπάρξουν αχυράνθρωποι γιατί αυτό αντιμετωπίζεται από τη λογική του νομοσχεδίου και ο στόχος του είναι να βρεθούν οι αχυράνθρωποι σημειώνοντας ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι μηχανισμοί αλλά και η διαδικασία του «πόθεν έσχες».

Επίσης ο κ. Παυλόπουλος σε άλλη ερώτηση για το ενδεχόμενο κάποιος ανταγωνιστής να επιχειρήσει να δημιουργήσει ασυμβίβαστο αγοράζοντας μετοχές είτε από ΜΜΕ είτε από εταιρεία που συνάπτει συμβάσεις στο δημόσιο τόνισε ότι υπάρχουν αποτρεπτικές κυρώσεις σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι όλες αυτές οι εταιρείες «δεν είναι εταιρείες της μιας δραχμής τα γιασεμιά».

Ο υπουργός Εσωτερικών υπογράμμισε ότι το ελληνικό Σύνταγμα και η ελληνική έννομη τάξη δεν είναι κατώτερα από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση υποχρεούται να εφαρμόσει το Σύνταγμα και τις επιταγές του. Υπογράμμισε ακόμη ότι όσοι επικαλούνται αυτά θα πρέπει να βγουν και να το πουν δημοσίως τονίζοντας ότι πρόκειται για εικασίες (ότι θα υπάρξει κώλυμα στην ΕΕ) που απηχούν ευσεβείς πόθους παρά πραγματικούς κινδύνους.

Σημείωσε δε πως το νομοσχέδιο υπογράφεται από το σύνολο του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η λειτουργία του ΕΣΡ

Με το νόμο δίνεται για πρώτη φορά στο ΕΣΡ ελεγκτική εξουσία ανάλογη με εκείνη της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τον έλεγχο των ασυμβιβάστων, ενώ προβλέπεται οργανωτική ενίσχυση του ΕΣΡ με υψηλού επιπέδου στελεχιακό δυναμικό και τη θέσπιση σύγχρονων ενημερωμένων ηλεκτρονικών μητρώων, όχι μόνο για τις επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης αλλά και για εκείνες που συνάπτουν μεγάλες δημόσιες συμβάσεις.

Σε ό,τι αφορά τα λεγόμενα πιστοποιητικά διαφάνειας η διαδικασία έκδοσης των οποίων ήταν προβληματική υπάρχουν αλλαγές και προβλέπονται διαδικασίες που διασφαλίζουν την απουσία ασυμβιβάστων όχι μόνο της συνήθους υπογραφής μιας δημόσιας σύμβασης αλλά και κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού «όταν θα μπορούσε να ασκηθεί αθέμιτη επιρροή».

Συγκεκριμένα, προκειμένου να υπογραφεί μια σύμβαση, το ΕΣΡ μέσα σε καθορισμένη ρεαλιστική προθεσμία θα ελέγχει την αλήθεια των δηλώσεων με τις οποίες οι ανάδοχοι αρνούνται την ύπαρξη ασυμβιβάστου ενώ το ΕΣΡ θα μπορεί πλέον να ασκεί ελέγχους και μετά την υπογραφή της σύμβασης και όσο αυτή θα εκτελείται.

Όπως είπε ο υπουργός Επικρατείας, οι ποινές για τους παραβάτες των συνταγματικών και νομοθετικών απαγορεύσεων σε όσους κάνουν ψευδείς δηλώσεις θα είναι αυστηρές ενώ θεσπίζεται και η ακυρότητα όσων συμβάσεων συνάπτονται παρανόμως και επιβάλλονται βαρύτατες οικονομικές κυρώσεις διοικητικού χαρακτήρα που θα καταστήσουν την ύπαρξη ασυμβιβάστου άκρως επικίνδυνη και ασύμφορη για τον παραβάτη.

Πάντως, και το ΕΣΡ θα ασχολείται με τον έλεγχο συμβάσεων από ένα εκατ. ευρώ και πάνω αντί για 250.000 ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ,ΜΠΕ