Το τελικό σχέδιο Ανάν στο Συμβούλιο Ασφάλειας του ΟΗΕ και στα δημοψηφίσματα

53

Μετά την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας για λύση στο Κυπριακό στην Ελβετία, η επόμενη ημέρα προβλέπει ότι το τελικό σχέδιο Ανάν θα τεθεί προς έγκριση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και θα αποτελέσει αντικείμενο δημοψηφισμάτων στην Κύπρο στις 24 Απριλίου.

Όπως ανέφερε ο ειδικός σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ για το Κυπριακό Αλβαρο ντε Σότο, τα Ηνωμένα Έθνη προσβλέπουν στους πολιτικούς ηγέτες προκειμένου, όταν το σχέδιο λύσης τεθεί στα δημοψηφίσματα, να γίνει αποδεκτό από το λαό.

Επιπλέον, ο αρμόδιος για την διεύρυνση της ΕΕ επίτροπος Γκίντερ Φερχόιγκεν εξέφρασε την άποψη ότι η διαδικασία των συνομιλιών στη Λουκέρνη δεν απέτυχαν, καθώς τις τελευταίες ημέρες οι εμπλεκόμενες πλευρές έφθασαν πολύ κοντά στην επίτευξη συμφωνίας για λύση.

Ακόμη, ο Γκίντερ Φερχόιγκεν υπογράμμισε την «εποικοδομητική στάση και τη συνεργασία» της Τουρκίας στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Εν τω μεταξύ, οι πιέσεις προς όλες τις πλευρές -αλλά κυρίως προς τους Ελληνοκύπριους- θα συνεχιστεί. Πρώτη κίνηση, σύμφωνα με πληροφορίες του Κυπριακού Πρακτορείου Ειδήσεων, που αναμένεται να εκδηλωθεί εντός της ημέρας, είναι νέα παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους υπέρ του σχεδίου Ανάν.

Ο Τζ.Μπους αναμένεται να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τους πρωθυπουργούς Ελλάδας και Τουρκίας, Κώστα Καραμανλή και Ταγίπ Ερντογάν. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να έχει επαφές και με Ευρωπαίους ηγέτες, προκειμένου να εξασφαλιστεί η στήριξη του σχεδίου λύσης από την ΕΕ.

Την ίδια ώρα, ο ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν προσανατολίζεται να ζητήσει την έγκριση του τελικού σχεδίου λύσης του Κυπριακού από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Το θέμα μπορεί να τεθεί επί τάπητος ακόμη και την Παρασκευή.

Οι αντιδράσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς

Με διαφορετικές προσεγγίσεις επιστρέφει από την Ελβετία η πολιτική ηγεσία της Κύπρου, μετά την επίδοση του τελικού σχεδίου Ανάν για λύση του Κυπριακού.

Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ, αν και διατυπώνουν προβληματισμούς, αποφεύγουν να τοποθετηθούν επί του σχεδίου πριν το μελετήσουν τα συλλογικά όργανα των κομμάτων τους και εκτιμήσουν τις επιπτώσεις για το «ναι» ή το «όχι».

Παράλληλα, το ΑΔΗΚ επιφυλάσσεται να τοποθετηθεί, μετά την εις βάθος μελέτη του σχεδίου, ενώ αρνητικά τοποθετούνται το ΔΗΚΟ, και οι Νέοι Ορίζοντες που φαίνεται να απορρίπτουν τη λύση. Έντονους προβληματισμούς εκφράζει και η ΕΔΕΚ, ενώ μάλλον ευνοϊκή είναι η τοποθέτηση των Ενωμένων Δημοκρατών του πρώην Προέδρου Γιώργου Βασιλείου.

Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της Βουλής και γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ Δημήτρης Χριστόφιας έκανε λόγο για «ανισομερές στρίμωγμα», που άρχισε από το 1999 και κορυφώθηκε στη Λουκέρνη, και υποστήριξε ότι οι ξένες δυνάμεις επέλεξαν να εξυπηρετήσουν την Τουρκία και την ευρωπαϊκή προοπτική της, ωστόσο πρόσθεσε ότι δεν πρέπει να εξαχθούν βεβιασμένα συμπεράσματα.

Ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού Νίκος Αναστασιάδης εξέφρασε την άποψη ότι «αν δει κάποιος με αντικειμενικότητα το περιεχόμενο της λύσης, θα διαπιστώσει ότι υπάρχει αυτή η προοπτική, καθώς και η ελπίδα της επιβίωσης». Σημείωσε, δε, ότι αφού μελετηθεί σε βάθος το τελικό κείμενο, το κόμμα του θα παρουσιάσει στο λαό με ειλικρίνεια, αντικειμενικότητα και εντιμότητα αυτό που πραγματικά συμβαίνει, χωρίς συνθήματα και κορώνες.

Ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νίκος Κλεάνθους δήλωσε ότι το «όχι» του λαού, που είναι δυνατό να προκύψει, θα είναι πιο δυνατό από το «ναι» στην προοπτική του χρόνου, και επέκρινε τον τρόπο που χειρίστηκαν τα Ηνωμένα Έθνη τις διαπραγματεύσεις, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο καταλογισμού ευθυνών για εκείνους που οδήγησαν τις συνομιλίες για το Κυπριακό σε αυτό το σημείο.

Ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ Γιαννάκης Ομήρου επισήμανε ότι και στο τελικό σχέδιο Ανάν εξακολουθούν να υπάρχουν παρεκκλίσεις σε ουσιώδη θέματα, γεγονός για το οποίο δεν μπορεί να εκφραστεί ικανοποίηση εκ μέρους της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Ο πρόεδρος των Νέων Οριζόντων Νίκος Κουτσού χαρακτήρισε χειρότερο από το τρίτο, το πέμπτο σχέδιο του Κόφι Ανάν, και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι ο λαός θα απαντήσει «όχι».

Ο πρόεδρος του ΑΔΗΚ Ντίνος Μιχαηλίδης παρατήρησε ότι στο σχέδιο λύσης υπάρχουν κάποια οφέλη για την ελληνοκυπριακή πλευρά, αλλά πολλά σημεία που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πολύ καλές προϋποθέσεις δεν δόθηκαν. Αποδίδοντας σε ποσοστά τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων έκανε λόγο για αποδοχή του 90% των απαιτήσεων των Τουρκοκυπρίων και μόνο 10% των Ελληνοκυπρίων.

Ο πρόεδρος των Ενωμένων Δημοκρατών Γιώργος Βασιλείου δήλωσε: «Πρέπει ψύχραιμα να μελετήσουμε το σχέδιο και να αποφασίσουμε για την επιλογή μας», και πρόσθεσε ότι πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη η δήλωση Ανάν ότι η επιλογή που υπάρχει είναι μεταξύ της αυτής της λύσης ή καμίας.

Οι τελευταίες αλλαγές στο σχέδιο Ανάν

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, την Πέμπτη, οι τελευταίες αλλαγές, που επέφερε μετά τις εισηγήσεις των εμπλεκομένων πλευρών στο τέταρτο σχέδιο λύσης του Κυπριακού ο Κόφι Ανάν, είναι:

– Η κατάργηση των παρεκκλίσεων, όσον αφορά στην αγορά περιουσιών, θα γίνει όταν το κατά κεφαλήν εισόδημα των Τουρκοκυπρίων φθάσει στο 85% εκείνου των Ελληνοκυπρίων ή σε είκοσι χρόνια, καθώς η ΕΕ υπέδειξε ότι οι παρεκκλίσεις δε θα πρέπει να ισχύουν πέραν των 15 χρόνων.

– Η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ μετά την επικύρωσή της από το Κοινοβούλιο της Ελλάδας και την Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, ώστε να μην υπάρξει πολιτειακό κενό.

– Παραμένει η μόνιμη παρέκκλιση για εγκατάσταση Τούρκων και Ελλήνων υπηκόων σε ποσοστά 5%, η οποία θα καταργηθεί σε 19 χρόνια, ενώ προστίθεται ότι μπορεί να αλλάξουν οι ρυθμίσεις με απόφαση του προεδρικού συμβουλίου.

– Τα στρατιωτικά αποσπάσματα Ελλάδας και Τουρκίας παραμένουν ως έχουν αριθμητικά (650 Τούρκοι, 950 Έλληνες, μετά την αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων), ενώ Ελλάδα και Τουρκία θα επανεξετάζουν το θέμα κάθε τρία χρόνια, αντί κάθε πέντε.

– Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ δεν θα έχει τη διοικητική ευθύνη των υπαλλήλων του τουρκοκυπριακού συνιστώντος κράτους στις περιοχές, που θα επιστραφούν στην ελληνική πλευρά. Η ειρηνευτική δύναμη θα εποπτεύει τρεις με έξι μήνες πριν την παράδοση των εδαφών στην ελληνική πλευρά.

– Αναγνωρίζεται το δικαίωμα δεύτερης κατοικίας σε Ελληνοκυπρίους πρόσφυγες, που δεν θα επιστρέψουν και δεν θα έχουν πολιτικά δικαιώματα.

– Καταργείται η πρόνοια για τρεις διανυκτερεύσεις Ελληνοκυπρίων στις τουρκοκυπριακές περιοχές και αντικαθίσταται με πρόνοια διαμονής για 150 ημέρες το χρόνο.

– Τα έξοδα της ΟΥΝΦΙΚΥΠ για τα πρώτα τρία χρόνια θα καταβάλλονται κατά 50% από το κυπριακό κράτος και κατά 50% από τα Ηνωμένα Έθνη. Μετά τα τρία χρόνια, το κυπριακό κράτος θα καλύπτει τις δαπάνες κατά τα δύο τρίτα.

– Οι Ελληνοκύπριοι θα μπορούν με τα ομόλογα, που θα τους δοθούν έναντι της αξίας του ενός τρίτου των περιουσιών τους, να αγοράζουν περιουσίες στο τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος μέσω του Συμβουλίου Περιουσιών.

– Ικανοποιείται το αίτημα των Τουρκοκυπρίων να καταστεί γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η τουρκική, με ταχείς ρυθμούς.

– Τα δημοψηφίσματα θα γίνουν στις 24 Απριλίου, αντί 20 Απριλίου, όπως προβλεπόταν στην συμφωνία της Ν.Υόρκης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ