«Όχι» στη διαβίβαση στοιχείων ταξιδιωτών προς τις ΗΠΑ λέει το Ευρωκοινοβούλιο
Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εξέδωσε ψήφισμα, με το οποίο καλεί την Κομισιόν να απαγορεύσει τη διαβίβαση στις υπερατλαντικές πτήσεις των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των επιβατών από ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες στις αρχές των ΗΠΑ.
Με ψήφους 445 υπέρ, 31 κατά και 21 αποχές η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εξέδωσε την Πέμπτη ψήφισμα, με το οποίο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαγορεύσει τη διαβίβαση κατά τις υπερατλαντικές πτήσεις των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των επιβατών από τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες στις αρχές ασφαλείας των ΗΠΑ.
Εδώ και καιρό οι αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας απαιτούν από τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες, που μεταφέρουν επιβάτες στις ΗΠΑ, 39 «πεδία πληροφόρησης» από την τράπεζα δεδομένων που αυτές διατηρούν και η οποία φέρει τον τίτλο RΝR (Εγγραφή Ονόματος Επιβάτη). Αυτά τα «πεδία πληροφόρησης» περιέχουν πληροφορίες, όπως τα νούμερα τηλεφώνων των επιβατών, διατροφικές προτιμήσεις τους, κ.ά.
Με το μη δεσμευτικό ψήφισμα του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέτει μια σειρά από όρους και προϋποθέσεις, που θα πρέπει να πληρούνται, για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις των αμερικανικών αρχών ασφαλείας. Οι όροι αυτοί είναι σε γενικές γραμμές οι εξής: α) Δεν θα πρέπει να γίνεται διάκριση εις βάρος επιβατών που δεν είναι πολίτες των ΗΠΑ και τα στοιχεία να μην κρατούνται πέραν της διάρκειας παραμονής του επιβάτη στην επικράτεια των ΗΠΑ. β) Οι επιβάτες θα πρέπει να λαμβάνουν πλήρεις και ακριβείς πληροφορίες πριν από την αγορά του εισιτηρίου τους και να δίδουν τη συγκατάθεσή τους όσον αφορά τη διαβίβαση αυτών των δεδομένων στις ΗΠΑ. γ) Εάν ανακύψουν προβλήματα, οι επιβάτες θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ταχεία και αποτελεσματική διαδικασία προσφυγής.
Αν οι προϋποθέσεις αυτές δεν τηρηθούν τότε, σύμφωνα με το ψήφισμα, η Επιτροπή θα πρέπει να αρνηθεί στις αεροπορικές εταιρείες να διαβιβάσουν προσωπικά δεδομένα επιβατών. Το ψήφισμα καλεί επίσης την Επιτροπή να αξιολογήσει την αστυνομική συνεργασία ΕΕ-ΗΠΑ στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και των σοβαρών εγκλημάτων σε σχέση με την αποτελεσματικότητά της και το κατά πόσον σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές ζητούν από την Επιτροπή να αρχίσει πάραυτα διαπραγματεύσεις για διεθνή συμφωνία σύμφωνα με το άρθρο 300 της Συνθήκης ΕΚ, το οποίο προβλέπει ότι θα πρέπει να ζητηθεί η γνώμη του Κοινοβουλίου.
To ψήφισμα τονίζει τέλος ότι «επί του παρόντος δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί επαρκής η προστασία δεδομένων που παρέχουν οι αρχές των ΗΠΑ». Τέσσερις είναι κυρίως οι λόγοι, για τους οποίους οι ευρωβουλευτές είναι υπέρμαχοι αυτής της άποψης: α) Ο στόχος που θα δικαιολογούσε την απόκτηση και αποθήκευση των δεδομένων παραμένει ασαφής και δεν περιορίζεται στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. β) Ο αριθμός δεδομένων που απαιτούνται (39 διαφορετικά στοιχεία PNR) φαίνεται υπέρμετρος και είναι εν πάση περιπτώσει δυσανάλογος σε σύγκριση με τον επιδιωκόμενο στόχο. γ) Η κράτηση των δεδομένων (6 ή 7 έτη) φαίνεται αδικαιολόγητη, ιδίως όσον αφορά τα δεδομένα περί προσώπων που δεν αποτελούν τον παραμικρό κίνδυνο για την ασφάλεια του κράτους. δ) Δεν προβλέπεται διαδικασία προσφυγής.