Αντιπαράθεση Σρέντερ-Πρόντι επί του σχεδίου της Συνταγματικής Συνθήκης της ΕΕ

71

Εν μέσω έντονης διαφωνίας ανάμεσα στον Γερμανό καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ και τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι δόθηκε στη δημοσιότητα το απόγευμα της Πέμπτης το σχέδιο της Συνταγματικής Συνθήκης της Ευρώπης που θα υποβάλει την Παρασκευή στους Ευρωπαίους ηγέτες ο Βαλερί Ζισκάρ Ντ Eστέν, χαρακτηρίζοντάς την «καλή βάση διαπραγμάτευσης».

Στο προοίμιο του σχεδίου της Συνθήκης τονίζεται, μεταξύ άλλων, η βούληση των πολιτών και των κρατών της Ευρώπης να οικοδομήσουν το κοινό τους μέλλον, βάσει ενός Συντάγματος, το οποίο δίνει στην Ένωση τη δυνατότητα να συντονίζει τις πολιτικές των κρατών-μελών που στοχεύουν στην επίτευξη των στόχων αυτών.

Λίγο πριν την άφιξη στη Θεσσαλονίκη του Γερμανού καγκελάριου και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε προηγηθεί έντονη μεταξύ τους αντιπαράθεση, όταν ο Ρομάνο Πρόντι ζήτησε να γίνουν από τους ηγέτες των χωρών–μελών της ΕΕ ριζικές αλλαγές στο σχέδιο που ενέκρινε η Συνέλευση.

«Αν κάποιος επιχειρήσει ν ανοίξει το πακέτο, τότε δεν πρόκειται να καταφέρει να το ξανασυνθέσει» είπε ο Γκέρχαρντ Σρέντερ, υποστηρίζοντας ότι «δεν θα είχε καμιά ουσία η συζήτηση αναμόρφωσης της πρότασης». Τάχθηκε δε υπέρ της πρότασης της ελληνικής και της ιταλικής προεδρίας να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις και οι διαπραγματεύσεις για το κοινό Ευρωπαϊκό Σύνταγμα πριν από τις ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2004.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν οι δικτυακοί τόποι γερμανικών εφημερίδων από το Πόρτο Καρράς της Χαλκιδικής, ο Σρέντερ τόνισε ότι εμμένει στη διαδικασία που προώθησε η ελληνική προεδρία για το θέμα του Ευρωπαϊκού Συντάγματος και προσέθεσε, επικρίνοντας εμμέσως πλην σαφώς, τον Πρόντι και την Κομισιόν: «Δεν έχουμε καμιά διάθεση να επιτρέψουμε σ έναν εσμό από δημοσίους υπαλλήλους, παρά το γεγονός ότι εκτιμώ την προσφορά τους, να αποσυνθέσει όλα όσα έκανε μέχρι σήμερα η Συντακτική Συνέλευση».

Μάλιστα, ο Γερμανός καγκελάριος απείλησε να μην αποδεχτεί την πρόταση της Συντακτικής Συνέλευσης, την οποία θα παρουσιάσει την Παρασκευή στη Σύνοδο ο πρόεδρος της Συνέλευσης Βαλερί Ζισκάρ ντ Εστέν, ώστε να υποχρεωθεί η Συνέλευση να αρχίσει από την αρχή τις διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Συντάγματος.

Ο πρόεδρος της Κομισιόν είχε νωρίτερα ασκήσει έντονη κριτική στη Συντακτική Συνέλευση, κυρίως για την πρότασή της η Κομισιόν να αποτελείται από το 2009 μόνον από 15 επιτρόπους, ισχυριζόμενος ότι «η πολιτική δύναμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πηγάζει από το γεγονός ότι οι χώρες-μέλη συνδέονται μαζί της μέσω των επιτρόπων τους». Με τη φράση αυτή τάχθηκε υπέρ του να διαθέτει η Κομισιόν τουλάχιστον 25 επιτρόπους.

Το περιεχόμενο του σχεδίου της Συνθήκης

Στο άρθρο Ι-20 του σχεδίου του Συντάγματος της Ευρώπης γίνεται αναφορά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, «το οποίο απαρτίζεται από τους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων των κρατών-μελών, καθώς και από τον πρόεδρό του και τον πρόεδρο της Επιτροπής» και στις εργασίες του οποίου συμμετέχει και ο υπουργός Εξωτερικών της Ένωσης.

Σύμφωνα επίσης με το άρθρο Ι-26, βάσει των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και έπειτα από κατάλληλες διαβουλεύσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία, προτείνει στην Ευρωβουλή έναν υποψήφιο για το αξίωμα του προέδρου της Επιτροπής.

Ο υποψήφιος αυτός εκλέγεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την πλειοψηφία των μελών που το απαρτίζουν. Εάν δεν συγκεντρώσει πλειοψηφία, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προτείνει εντός μηνός νέο υποψήφιο, με τη διαδικασία που ακολουθήθηκε την προηγούμενη φορά. Κάθε κράτος-μέλος, σύμφωνα με το σύστημα εναλλαγής, καταρτίζει κατάλογο τριών προσώπων, προερχόμενων και από τα δύο φύλα, για να ασκήσουν τα καθήκοντα του Ευρωπαίου Επιτρόπου.

Εξάλλου, βάσει του άρθρου Ι-27, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία και με τη συμφωνία του προέδρου της Επιτροπής, διορίζει τον υπουργό Εξωτερικών της Ένωσης, ο οποίος ασκεί την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας και κατέχει θέση αντιπροέδρου της Κομισιόν.

Συγκεκριμένα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ένωσης συμβάλλει με τις προτάσεις του στην εκπόνηση της κοινής εξωτερικής πολιτικής, την οποία και εκτελεί ως εντολοδόχος του Συμβουλίου των υπουργών. Κατά τον ίδιο τρόπο ενεργεί και για την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας.

Στο άρθρο Ι-24 σημειώνεται ότι όποτε «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ή το Συμβούλιο των Υπουργών αποφασίζουν με ειδική πλειοψηφία, η εν λόγω πλειοψηφία ορίζεται ως η πλειοψηφία των κρατών-μελών, τα οποία αντιπροσωπεύουν τα 3/5 του πληθυσμού της Ενωσης».

Στο προοίμιο του Σχεδίου της Συνθήκης για το Ευρωπαϊκό Συντάγμα γίνεται επίσης αναφορά στις απαντήσεις-προτάσεις που κλήθηκε να δώσει η Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης στα ερωτήματα που ετέθησαν στη Σύνοδο του Λάακεν, αναφορικά με το πώς θα επιτευχθεί η προσέγγιση μεταξύ των πολιτών και του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, καθώς και των ευρωπαϊκών θεσμών, πώς θα διαρθρωθεί ο πολιτικός βίος και ο ευρωπαϊκός πολιτικός χώρος σε μια διευρυμένη Ένωση και πώς θα καταστεί η Ένωση παράγοντας σταθερότητας και πρότυπο για τον νέο πολυπολικό κόσμο.

Στα ερωτήματα αυτά, η Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης απάντησε προτείνοντας την καλύτερη κατανομή των αρμοδιοτήτων της Ενωσης και των κρατών-μελών, συνιστώντας συγχώνευση των συνθηκών, χάρη στην απονομή νομικής προσωπικότητας στην Ένωση και προβλέποντας απλούστευση των μέσων δράσης της Ένωσης.

Η Συνέλευση προτείνει επίσης μέτρα για περισσότερη δημοκρατία, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα στην ΕΕ, αναπτύσσοντας τη συμβολή των εθνικών κοινοβουλίων στη νομιμότητα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, απλοποιώντας τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και καθιστώντας τη λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων διαφανέστερη και πιο κατανοητή και θεσπίζει τα απαραίτητα μέτρα για τη βελτίωση της δομής και την ενίσχυση του ρόλου καθενός από τα τρία Όργανα της Ενωσης, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις συνέπειες της διεύρυνσης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΜΠΕ