Στη δημοσιότητα οι φάκελοι του Φόρεϊν Όφις για τα δρώμενα στην Ελλάδα το 1971

30

Η προσπάθεια του Ευάγγελου Αβέρωφ να είναι υποψήφιος για τη θέση του ΓΓ του ΟΗΕ και οι συναντήσεις του Αμερικανού πρέσβη Τάσκα με τον Καραμανλή στο Παρίσι, είναι μερικά από τα γεγονότα που περιέχονται στους απόρρητους φάκελους του Φόρεϊν Όφις για το 1971. Οι φάκελοι δόθηκαν την Τρίτη στη δημοσιότητα με τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων, όπως συνηθίζεται.

Συγκεκριμένα, δύο έγγραφα του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών αποκαλύπτουν ότι ο Ευάγγελος Αβέρωφ ζήτησε τη βοήθεια της αγγλικής διπλωματίας, ώστε να είναι υποψήφιος για τη θέση του ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών, κινήθηκε όμως πολύ καθυστερημένα.

«Παρά το γεγονός ότι η εκλογή για τον νέο ΓΓ δεν έχει ξεκαθαρίσει και εμείς δεν έχουμε ακόμα δεσμευθεί σε κάποιον από τους πέντε υποψήφιους, ο κ. Αβέρωφ θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι κινήθηκε πολύ αργά. Τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας έχουν προχωρήσει σε συνεννοήσεις για τον υποψήφιο που θα προτείνουν.

» Υπάρχουν όμως και πρόσθετες περιπλοκές για τον Ε. Αβέρωφ. Είναι σύνηθες για τους υποψηφίους να έχουν την υποστήριξη των κυβερνήσεων των χωρών τους και από ό,τι φαίνεται, αυτό δεν το εξασφαλίζει ο Αβέρωφ από τη σημερινή ελληνική κυβέρνηση. Επίσης, είναι πολίτης χώρας του ΝΑΤΟ και υπάρχει σιωπηρή συμφωνία να μην θέτουν υποψηφιότητα για το αξίωμα αυτό πολίτες από τις χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας.»

Στα έγγραφα του υπουργείου Εξωτερικών γίνεται επίσης λόγος για τις προσπάθειες του Ευάγγελου Αβέρωφ να μεσολαβήσει μεταξύ του στρατιωτικού καθεστώτος και του πολιτικού κόσμου της Ελλάδας: «…ο Αβέρωφ χαρακτήρισε τον Παπαδόπουλο ευφυέστατο από πολλές πλευρές, ιδιαίτερα στις πολιτικές κινήσεις του και ότι αντιμετωπίζει το κλασικό δίλημμα κάθε δικτάτορα, δηλαδή επανάσταση ή συμβιβασμό. Ο Αβέρωφ πιστεύει ότι ο Παπαδόπουλος θέλει το συμβιβασμό και η ιδέα του είναι να μεθοδεύσει εκλογές με τέτοιο τρόπο, ώστε να εξασφαλίσει τη νίκη στους οπαδούς του. Ο Αβέρωφ αποκάλυψε ότι πριν να αναχωρήσει για το Παρίσι τον συνάντησε απεσταλμένος του Παπαδόπουλου για να διερευνήσει τις προθέσεις του σχετικά με το σχέδιο αυτό.

» Ο Αβέρωφ αρνήθηκε κατηγορηματικά να συνεργαστεί με τον Παπαδόπουλο σε αυτήν τη βάση, θεώρησε ότι μια τέτοια λύση θα ήταν ανέντιμη και θα δημιουργούσε προβλήματα και του έστειλε εναλλακτική πρόταση, να συγκροτηθεί μία ευρύτερης βάσης κυβέρνηση και να ανακοινώσει ο Παπαδόπουλος ότι θα διενεργηθούν εκλογές σε ένα χρόνο στις οποίες κανένα μέλος της προσωρινής κυβέρνησης δεν θα πάρει μέρος, ούτε ο Παπαδόπουλος.

» Οι υποψήφιοι για την προσωρινή κυβέρνηση θα έπρεπε να είναι ηλικιωμένα άτομα χωρίς μακροπρόθεσμες πολιτικές φιλοδοξίες. Εάν ο Παπαδόπουλος ήταν διατεθειμένος να δεχθεί αυτή τη λύση, ο Αβέρωφ θα έφερνε στην κυβέρνηση προσωπικότητες με κύρος και ο ίδιος θα δεχόταν συμμετοχή σε κάποια μικρή θέση. Το σχήμα αυτό θα προετοίμαζε την επιστροφή του Καραμανλή για τη συμμετοχή του στις εκλογές τις οποίες είναι βέβαιο ότι θα κέρδιζε.

» Ο Αβέρωφ μάς είπε ότι εξήγησε την πρότασή του και στον βασιλιά Κωνσταντίνο και πιστεύει ότι θα έχει την υποστήριξή του αφού θα ανοίξει το δρόμο για την επιστροφή και του ίδιου στην Ελλάδα. Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών παρατήρησε στον Αβέρωφ ότι, κατά τη γνώμη του, η αντίδραση του Παπαδόπουλου σε αυτή την πρόταση θα εξαρτηθεί από το πόσο μπορεί να χειριστεί την παρούσα κατάσταση.»

Για τη συνάντηση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αθήνα, Χένρι Τάσκα, με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τα αρχεία αναφέρουν:

«Ο Χένρι Τάσκα βρήκε τον Καραμανλή σε πολύ καλή διάθεση, αν και κουφό και να αισθάνεται πλήξη από την αδράνεια. Ο Καραμανλής έδειξε να αποδέχεται ως πραγματικότητα ότι δεν υπάρχει περίπτωση επιστροφής, στις προ του 1967 πολιτικές συνθήκες, αλλά φάνηκε έτοιμος να συμμετάσχει στις εκλογές με το Σύνταγμα του 1968, εφόσον υπάρξουν εγγυήσεις ότι οι εκλογές θα είναι αμερόληπτες. Ο Καραμανλής άφησε να καταλάβει ο συνομιλητής του, πως όταν επιστρέψει στην Ελλάδα και στην εξουσία θα προσπαθήσει να κυβερνήσει για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα χωρίς Κοινοβούλιο.»

Τα απόρρητα έγγραφα για το έτος 1971 αναφέρονται επίσης και σε άλλα θέματα, όπως την απέλαση της Αμαλίας Φλέμινγκ:

«Η λαίδη Φλέμινγκ, όταν απελάθηκε από την Αθήνα και έφθασε στο Λονδίνο, ηρνείτο για δύο ώρες να βγει από το αεροσκάφος της Ολυμπιακής που την είχε μεταφέρει, επιμένοντας στην επιθυμία της να επιστρέψει στην Ελλάδα. Το γεγονός αυτό δημιούργησε πονοκέφαλο στο Φορεϊν Όφις, όπως επίσης και η δήλωσή της στους Αγγλους επισήμους ότι αποποιείται τη βρετανική υπηκοότητα, την οποία είχε από το σύζυγό της Αλέξανδρο Φλέμινγκ. Τελικά, η Αμαλία Φλέμινγκ φιλοξενήθηκε στο σπίτι φιλικής οικογένειας στο Λονδίνο.»

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ