Αποκαλύπτονται τα αίτια του πόνου στο “μέλος-φάντασμα” έπειτα από ακρωτηριασμό

Λονδίνο: Έως και το 80% των ασθενών που έχουν υποστεί ακρωτηριασμό νιώθουν πόνο στο τμήμα του μέλους που έχει παραμείνει, αλλά και στο «άκρο-φάντασμα» που πλέον λείπει. Ερευνητές του Πανεπιστημίου John Hopkins αποδεικνύουν ότι τα δύο είδη πόνου προκαλούνται από διαφορετικό μηχανισμό και ανοίγουν έτσι το δρόμο για τη φαρμακευτική αντιμετώπισή τους.

Οι μελετητές διαπίστωσαν ότι η μορφίνη, ένα από τα πλέον ισχυρά αναλγητικά, είναι αποτελεσματική για την καταπολέμηση και των δύο ειδών πόνου, ενώ η λιδοκαΐνη φαίνεται να ανακουφίζει μόνο από τον πόνο στο σημείο του ακρωτηριασμού.

Ο πόνος στο κολόβωμα, δηλαδή στο τμήμα του μέλους που παραμένει, πιστεύεται ότι οφείλεται σε βλάβες των νεύρων στο σημείο του ακρωτηριασμού. Οι κατεστραμμένες νευρικές ίνες σχηματίζουν καλοήθεις όγκους, που ονομάζονται νευρώματα και στέλνουν στον εγκέφαλο νευρικές ώσεις που εκλαμβάνονται ως πόνος.

Ο πόνος-φάντασμα, αντίθετα, πηγάζει από τον εγκέφαλο, στον οποίο “αναδημιουργείται” η αίσθηση του χαμένου μέλους.

Και τα δύο είδη πόνου μπορούν να καταπολεμηθούν με μορφίνη, η οποία δρα τόσο στο περιφερικό όσο και στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Η λιδοκαΐνη, ωστόσο, δρα μόνο στο περιφερικό νευρικό σύστημα και έτσι δεν θεωρείται αποτελεσματική όσον αφορά στην ελάττωση του πόνου στο μέλος-φάντασμα.

Στην έρευνα του John Hopkins συμμετείχαν 32 ασθενείς, από τους οποίους οι 12 υπέφεραν από πόνους στο κολόβωμα και οι εννέα στο μέλος-φάντασμα. Έντεκα από τους αυτούς ανέφεραν και τα δύο είδη πόνου.

Οι ερευνητές χορήγησαν ενδοφλεβίως στον κάθε ασθενή είτε μορφίνη, είτε λιδοκαΐνη, είτε placebo (ψευδοφάρμακο) μία φορά την ημέρα για τρεις συνεχόμενες ημέρες. Ανά πέντε λεπτά οι μελετητές λάμβαναν μετρήσεις του πόνου και ζητούσαν από τους ασθενείς να βαθμολογήσουν την ανακούφιση που τυχόν ένιωθαν, για χρονικό διάστημα που ξεκινούσε μισή ώρα πριν από τη χορήγηση των αναλγητικών έως μισή ώρα μετά.

Οι βαθμοί ανακούφισης για τη μορφίνη και τη λιδοκαΐνη ήταν παρόμοιοι και πολύ υψηλότεροι από αυτούς του placebo, το οποίο δεν μετρίασε τον πόνο σε καμία περίπτωση.

Η Δρ Κάθι Στάναρντ, ειδική στην καταπολέμηση του πόνου στη Βρετανία, κλήθηκε να σχολιάσει στο BBC την έρευνα και τη σχέση ανάμεσα στα δύο είδη πόνου. “Ο πόνος στο κολόβωμα και στο μέλος-φάντασμα είναι πιθανότατα δύο πολύ διαφορετικά πράγματα, αλλά υπάρχει μια αρκετά ισχυρή σχέση μεταξύ τους: οι ασθενείς που νιώθουν πόνο στο κολόβωμα ίσως έχουν εμπειρία πόνου-φαντάσματος”.

“Παρ’ όλο που ο πόνος στο κολόβωμα έχει διαφορετική παθολογία, ενδέχεται να παρεμβαίνει στη γενική διαδικασία που παράγει τον πόνο-φάντασμα” εξηγεί. Παράλληλα, συμπληρώνει ότι πολλοί ασθενείς δεν παραδέχονται πως αισθάνονται το μέλος-φάντασμα, πιθανώς επειδή ντρέπονται.

Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν σε συνάντηση του Αμερικανικού Συλλόγου Αναισθησιολογίας.

health.in.gr