Στη δημοσιότητα απόρρητοι βρετανικοί φάκελοι για τα δρώμενα σε Ελλάδα και Κύπρο επί επταετίας
Η απελευθέρωση του Μίκη Θεοδωράκη, οι πρώτες σοβαρές ρωγμές στη συνοχή του στρατιωτικού καθεστώτος, η απόπειρα κατά της ζωής του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Κύπρο, η δολοφονία του Πολύκαρπου Γεωργκάτζη και ο ρόλος του Ευάγγελου Αβέρωφ ως γεφυροποιού είναι μερικά μόνο από τα γεγονότα για τα οποία υπάρχει πολύ υλικό στα εμπιστευτικά αρχεία του Φόρεϊν Όφις για το έτος 1969, τα οποία άνοιξαν τη Δευτέρα με τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων, όπως συνηθίζεται.
Η απελευθέρωση του Μίκη Θεοδωράκη, οι πρώτες σοβαρές ρωγμές στη συνοχή του στρατιωτικού καθεστώτος, η απόπειρα κατά της ζωής του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Κύπρο, η δολοφονία του Πολύκαρπου Γεωργκάτζη και ο ρόλος του Ευάγγελου Αβέρωφ ως γεφυροποιού είναι μερικά μόνο από τα γεγονότα για τα οποία υπάρχει πολύ υλικό στα εμπιστευτικά αρχεία του Φόρεϊν Όφις για το έτος 1969, τα οποία άνοιξαν τη Δευτέρα με τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων, όπως συνηθίζεται.
Ο τότε Βρετανός πρέσβης στην Αθήνα, σερ Μάικλ Στιούαρτ, αποκαλύπτει ότι εκδηλώνονται τα πρώτα σοβαρά ρήγματα στη συνοχή της χούντας, με τις δύο φατρίες που διεκδικούσαν τον έλεγχο της εξουσίας: αυτή του Παπαδόπουλου με τους λεγόμενους μετριοπαθείς και την άλλη των «σκληρών» με επικεφαλής το Μακαρέζο. Η μεταξύ τους κρίση είχε φτάσει κάποια στιγμή σε τόσο κρίσιμο σημείο, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Βρετανού πρέσβη, ώστε είχαν προετοιμαστεί η ανατροπή του Παπαδόπουλου και η αντικατάστασή του από νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Πατακό.
Τελικά οι «σκληροί» υπό το Μακαρέζο, γράφει στην αναφορά του ο Αγγλος πρέσβης, εξασφάλισαν δύο δεσμεύσεις από την πλευρά του ηγέτη της χούντας: να σταματήσει κάθε συζήτηση ή κίνηση για το θέμα της επιστροφής του βασιλιά Κωνσταντίνου και να αναβληθούν οποιεσδήποτε διαδικασίες για τη φιλελευθεροποίηση του στρατιωτικού καθεστώτος.
Για την απόπειρα κατά του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου το Μάρτιο του 1969, οι Αγγλοι διπλωμάτες σημειώνουν ότι ο Μακάριος ρίχνει την ευθύνη στον Πολύκαρπο Γεωργκάτζη, ενώ ο νυν πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης τη συνδέει με στοιχεία της χούντας στην Αθήνα. Την άποψη του κ. Κληρίδη υποστηρίζουν και οι Βρετανοί.
Στην ελευθέρωση του Μίκη Θεοδωράκη από την εξορία πρωταγωνίστησε ο Γάλλος εκδότης και πολιτικός Σερβάν Σράιμπερ, ο οποίος είχε πάει στην Αθήνα με αρχική αποστολή να επηρεάσει ώστε να μην επιβληθεί η θανατική ποινή στον καθηγητή Σάκη Καράγιωργα, που τον δίκαζε στρατοδικείο στην Αθήνα. Όταν το πέτυχε αυτό, συζήτησε με τον Παπαδόπουλο την περίπτωση απελευθέρωσης του μεγάλου συνθέτη. Σε αυτό είχαν θετική μεσολάβηση ο Στρατής Ανδρεάδης και ο Αριστοτέλης Ωνάσης -ο δεύτερος είχε κίνητρο να βελτιώσει την εικόνα του στη διεθνή κοινότητα, καθώς όλοι γνώριζαν τις στενές σχέσεις του με τη στρατιωτική χούντα.
Όσον αφορά στις σχέσεις της Βρετανίας με τη χούντα, επίσημα προέτρεπε τους συνταγματάρχες να αποκαταστήσουν τις δημοκρατικές διαδικασίες, αλλά ο κύριος διπλός στόχος της, όπως αποκαλύπτεται στα εμπιστευτικά της έγγραφα, ήταν να προωθεί τα εμπορικά της συμφέροντα στην Ελλάδα και να επηρεάζει την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας κυρίως στο θέμα της Κύπρου.
Από το υπουργείο Παιδείας επισημαίνεται ότι η προθεσμία είναι αποκλειστική και μετά την παρέλευσή της κανένας υποψήφιος δεν θα μπορεί να οριστικοποιήσει το Μηχανογραφικό Δελτίο.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 19.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/ken-cheung-taUfUHLylIo-unsplash-315x220.jpg)
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και τα Don’ts της εβδομάδας [19.07 – 25.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/POSTER-copy-30-315x220.jpg)
