Ο Jean-Luc Godard είχε κάνει αισθητή την παρουσία του στους κύκλους της παρισινής διανόησης, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’50. Μέχρι το 1959, είχε γυρίσει πέντε ταινίες μικρού μήκους και είχε γράψει μια σειρά από ρηξικέλευθα θεωρητικά κείμενα και κριτικές, στο περιοδικό “Cahiers du Cinema”. Εκείνη τη χρονιά, σε ηλικία 29 ετών, θα ολοκληρώσει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, μια ταινία που θα αλλάξει για πάντα την -προκαθορισμένη μέχρι εκείνη τη στιγμή- ροή της κινηματογραφικής τέχνης. Ο τίτλος της ήταν “Με κομμένη την ανάσα”.
Κάποτε, όταν ακόμη οι καινοτομίες και η ιδεολογία της Νουβέλ Βαγκ δεν είχαν αφομοιωθεί και γίνει κτήμα της κινηματογραφικής τέχνης και τεχνικής, ακουγόταν συχνά η φράση: “Ο κινηματογράφος προ του Godard και ο κινηματογράφος μετά τον Godard”. Πράγματι, όσο και αν οι κοσμοϊστορικές αλλαγές που συνέβησαν τις τελευταίες δεκαετίες στον τομέα των ιδεών -είτε αυτές αφορούν στην πολιτική είτε στην τέχνη- κατέστησαν παρωχημένη την προβληματική του, οι ανατροπές και η ελευθερία που πρότεινε και εφάρμοσε στο έργο του ο Godard, επαναπροσδιόρισαν ολόκληρη την κινηματογραφική σκέψη.


Την υπόθεση της ταινίας, -η αρχική ιδέα της οποίας ανήκει στον Francois Truffaut- μπορεί άνετα κανείς να την περιγράψει με λίγες λέξεις. Ενας άντρας κλέβει ένα αυτοκίνητο, πυροβολεί και σκοτώνει έναν αστυνομικό, γνωρίζει μια κοπέλα που τον ερωτεύεται, καταζητείται από την αστυνομία, προδίδεται, εγκλωβίζεται και πέφτει νεκρός από τις σφαίρες των διωκτών του.
Πατώντας σε αυτό το ηθελημένα σχηματικό σενάριο, ο Godard προλαβαίνει μέσα στα 89 λεπτά της ταινίας, να αμφισβητήσει όλες τις κινηματογραφικές θεωρίες, να αναθεωρήσει την ίδια τη γραμματική και το συντακτικό του σινεμά, και να προτείνει ένα ανορθόδοξο, νευρικό και ευέλικτο μοντάζ.
Η ταινία είναι γυρισμένη με πενιχρά μέσα. Το συνεργείο είναι ολιγοπρόσωπο -το μίνιμουμ δυνατό-, τα κάθε είδους εφέ έχουν συστηματικά αποφευχθεί, και το ντεκουπάζ δεν απαιτεί πολύπλοκες κινήσεις της κάμερας ή δύσκολες γωνίες λήψεις. Ο φρενήρης ρυθμός της ταινίας επιτυγχάνεται με γρήγορα κατ, με λήψεις στο χέρι και με τη δημιουργική καταστρατήγηση όλων των δογματικών κανόνων στο μοντάζ.


Το “Με κομμένη την ανάσα”, όπως και όλες οι ταινίες της πρώτης περιόδου της Νουβέλ Βαγκ, σφύζει από ζωή και επαναστατικότητα. Στο φρέσκο πρόσωπο του Jan Paul Belmondo, που αντιμετωπίζει τα πάντα, μέχρι και το θάνατο, με χαμόγελο και αδιαφορία, αντανακλά η αποστροφή για κάθε είδους συμβατικότητα. Μια αποστροφή που οδήγησε εκείνη τη γενιά, μέσα από ένα ανεμοστρόβιλο ιδεών και αντιπαραθέσεων, στην πραγματική σύγκρουση με την εξουσία, το Μάιο του 1968.


Γιώργος Παναγιωτάκης

Ειδήσεις Σήμερα: