Τουρκία & Βαλκάνια

Αποφασισμένος να διεκδικήσει την πρωθυπουργία του Ισραήλ στις εκλογές του Φεβρουαρίου εμφανίστηκε την Τετάρτη ο Ισραηλινός πρώην πρωθυπουργός και νομπελίστας Ειρήνης, Σιμόν Πέρες, ενώπιον βουλευτών της Κνεσέτ, όπως μετέδωσε το ισραηλινό ραδιόφωνο.

Η Βαγδάτη κατηγόρησε, την Τετάρτη, την τουρκική κυβέρνηση, επειδή ανανέωσε την άδεια χρήσης της αεροπορικής βάσης του Ιντζιρλίκ στη νοτιοανατολική Τουρκία, από όπου αμερικανικά και βρετανικά αεροσκάφη επιβλέπουν την τήρηση της απαγόρευσης πτήσεων στο βόρειο Ιράκ, που έχει επιβληθεί στο Ιράκ από τη Δύση.

Το σοβιετικό της χρέος της προς τη Ρωσία αρνείται να διαπραγματευτεί η Αβάνα στη Λέσχη των Παρισίων, όπως ανακοίνωσε την Τρίτη ανώτατος Κουβανός αξιωματούχος.

Νέες απώλειες μετρούν οι ρωσικές ομοσπονδιακές δυνάμεις στην ένοπλη αντιπαράθεσή τους με τους Τσετσένους αυτονομιστές που κλιμακώνεται το τελευταίο διάστημα στο βόρειο Καύκασο. Η Ρωσία δηλώνει έτοιμη να περάσει σε «νέα φάση» των πολεμικών επιχειρήσεων στην Τσετσενία, ενώ πληθαίνουν οι αναφορές από εκπροσώπους και των δύο αντιμαχόμενων πλευρών που θέλουν τον αδελφό του Τσετσένου οπλαρχηγού, Σαμίλ Μπασάγιεφ, νεκρό.

Εντείνονται οι φόβοι των Γερμανών καταναλωτών για το βοδινό κρέας μετά την επιβεβαίωση, την Τετάρτη, και τρίτου κρούσματος της νόσου της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (BSE) που είχε εντοπιστεί στο κρατίδιο της Βαυαρίας.

Χωρίς να έχει αποκομίσει ουσιαστικά κέρδη από την επίσκεψή του στον Καναδά, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επέστρεψε την Τετάρτη στη Μόσχα. Απευθυνόμενος την Τρίτη στους Καναδούς επιχειρηματίες, ο Πούτιν έκανε έκκληση για επενδύσεις στη χώρα του, υποστηρίζοντας ότι η ρωσική οικονομία έχει βελτιωθεί σημαντικά. Πάντως ο Ρώσος πρόεδρος κατάφερε να εξασφαλίσει την υποστήριξη του Καναδού πρωθυπουργού, Ζαν Κρετιέν, κατά της ανάπτυξης της αντιπυραυλικής ασπίδας (NMD) από τις ΗΠΑ.

Ολοσχερώς καταστράφηκε το αστυνομικό τμήμα της αποστολής του ΟΗΕ στο Κόσοβο (UNMIK) στην πόλη Ζούμπιν Πότοκ, μετά τη βομβιστική επίθεση που δέχτηκε από αγνώστους, αργά το βράδυ της Τρίτης, χωρίς ωστόσο να υπάρξουν θύματα.

Τρεις ακόμη Παλαιστίνιοι προστέθηκαν την Τετάρτη στο μακρύ κατάλογο των θυμάτων από την αναζωπύρωση της βίας στη Μέση Ανατολή, την ώρα που ο διπλωματικός πυρετός για την εκτόνωση της κρίσης έχει μεταφερθεί στην Ουάσινγκτον, όπου Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι διαπραγματευτές πραγματοποιούν χωριστές συναντήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους με στόχο τον τερματισμό της βίας που σαρώνει τις τελευταίες εβδομάδες τα παλαιστινιακά εδάφη.

Μετά το ταξίδι του στην Ουάσινγκτον, όπου συνομίλησε με πολιτικούς ηγέτες και ξεναγήθηκε στο Λευκό Οίκο, το χώρο που θα τον φιλοξενήσει για μία τετραετία, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Ο. Μπους επέστρεψε και πάλι στη γενέτειρά του, το Τέξας. Εκεί το απόγευμα της Τετάρτης θα ανακοινώσει ορισμένα από τα ονόματα του νέου υπουργικού συμβουλίου, εκ των οποίων τρία θεωρούνται τα επικρατέστερα για τις θέσεις των υπουργών Εμπορίου, Οικιστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης όπως και Γεωργίας. Πρόκειται για τους Ντον Έβανς, Μελ Μαρτίνεζ και Αν Βένεμαν.

Σχεδόν ομόφωνα ενέκρινε την Τετάρτη το ρωσικό Ομοσπονδιακό Συμβούλιο την επαναφορά της μελωδίας του σοβιετικού ύμνου για τη μουσική επένδυση του νέου ύμνου της Ρωσίας, ο οποίος θα αποκτήσει σύντομα νέους στίχους. Η απόφαση της ρωσικής Ανω Βουλής -νωρίτερα είχε λάβει και την έγκριση της Δούμας- θα σταλεί τώρα για επικύρωση στο Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος άλλωστε ήταν εκείνος που πρότεινε την υιοθέτηση του ύμνου της Σοβιετικής Ένωσης.

Ένας αστυνομικός δολοφονήθηκε το πρωί της Τετάρτης στο κέντρο της Βαρκελώνης, όταν ζήτησε τα στοιχεία δύο ανδρών που προσπαθούσαν να μετακινήσουν ένα αυτοκίνητο. Τότε ο ένας από αυτούς τον πυροβόλησε δύο φορές. Αρχικά, κυβερνητικές πηγές απέκλειαν το ενδεχόμενο η δολοφονία να συνδέεται με την ΕΤΑ, αλλά αργότερα κυβερνητικοί κύκλοι και πηγές της αστυνομίας υποστήριξαν ότι πιθανόν το χτύπημα να συνδέεται με την αυτονομιστική οργάνωση των Βάσκων.

Νέα έφοδο εξαπέλυσαν τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας στις φυλακές Ουμράνιγιε της Κωνσταντινούπολης, ένα από τα δύο σωφρονιστικά ιδρύματα της Τουρκίας στα οποία συνεχίζεται η εξέγερση των κρατουμένων. Όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, δυνάμεις ασφαλείας εισέβαλαν στις φυλακές Ουμράνιγιε για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, υπό την κάλυψη εκσκαφέων, θωρακισμένων οχημάτων και οχημάτων της Πυροσβεστικής. Oι νεκροί από τις επεμβάσεις των Αρχών φτάνουν συνολικά τους 18, την ώρα που ο τουρκικός Τύπος της Τετάρτης απασχολείται με τις σχετικές δηλώσεις του αρχιεισαγγελέα Βουράλ Σαβάς.

Νέα έφοδο εξαπέλυσαν τις πρώτες πρωϊνές ώρες της Τετάρτης οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας στις φυλακές Ουμράνιγιε της Κωνσταντινούπολης, μία από τις δύο στις οποίες συνεχίζεται η εξέγερση των κρατουμένων. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία 15 αστυνομικοί αυτοπυρπολήθηκαν, δύο αστυνομικοί σκοτώθηκαν και 500 κρατούμενοι που πραγματοποιούσαν απεργία πείνας μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο.

Το μέλλον του νυν προέδρου των ΗΠΑ δεν φαίνεται να απασχολεί μόνο τον ίδιο - και για κάποιον με το βιογραφικό του όλες οι πόρτες είναι ανοιχτές. Έτσι, η τελευταία πρόταση έρχεται από το τηλεοπτικό δίκτυο NBC, που θα ήθελε τον Μπιλ Κλίντον στις τάξεις του ως παρουσιαστή μιας εβδομαδιαίας δημοσιογραφικής εκπομπής. Ο ίδιος, πάντως, δεν φαίνεται να έχει πάρει την πρόταση στα σοβαρά.

Χωρίς θεαματικά αποτελέσματα άρχισαν οι διμερείς συνομιλίες των Παλαιστίνιων και Ισραηλινών διαπραγματευτών με Αμερικανούς αξιωματούχους στην Ουάσινγκτον, το βράδυ της Τρίτης (ώρα Ελλάδος). Ο διπλωματικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ για το Μεσανατολικό, Ντένις Ρος, είχε χωριστές διαβουλεύσεις με τις δύο αποστολές και φέρεται να σχεδιάζει κοινή συνάντηση μόλις φτάσει στην αμερικανική πρωτεύουσα ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών, Σλόμο μπεν Αμί.

Τη βαθιά της ανησυχία για την έφοδο των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας σε 20 φυλακές όπου οι κρατούμενοι πραγματοποιούσαν απεργία πείνας εξέφρασε το βράδυ της Τρίτης η Διεθνής Αμνηστία. Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων είχε ζητήσει με επιστολή της προς την τουρκική κυβέρνηση να εξασφαλίσει ότι οι δυνάμεις ασφαλείας δεν θα χρησιμοποιούσαν υπερβολική βία ή βασανιστήρια στη διάρκεια της επιχείρησης. Παράλληλα, σε δύο ακόμη φυλακές αναμένεται να επέμβουν οι δυνάμεις ασφαλείας την Τετάρτη, όπως ανακοίνωσε ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης, Χικμέτ Σαμί Τουρκ.

Την επιβολή εμπάργκο όπλων και άλλες κυρώσεις έως ότου εκδώσουν το Σαουδάραβα πολυεκατομμυριούχο Οσάμα μπιν Λάντεν αποφάσισε να επιβάλει στο καθεστώς των Ταλεμπάν στο Αφγανιστάν το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το βράδυ της Τρίτης. Η απόφαση ελήφθη παρά τις αντιρρήσεις που εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν.

Επικαλούμενος τη μακρά φιλία που τους συνδέει, ο Εχούντ Μπαράκ κάλεσε τον πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ Σιμόν Πέρες να μη διεκδικήσει την πρωθυπουργία στις εκλογές της 7ης Φεβρουαρίου 2000 «για το καλό της ειρήνης στην περιοχή». Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο Μπαράκ έχει αρκετές πιθανότητες να επανεκλεγεί απέναντι στον Αριέλ Σαρόν, εφόσον δεν υπάρξει άλλη σοβαρή υποψηφιότητα. Οι προθέσεις του Πέρες παραμένουν αδιευκρίνιστες, ωστόσο δημοσιογραφικές πηγές αναφέρουν πως γνωρίζει καλά ότι η κάθοδός του στην εκλογική αρένα θα διχάσει τους κεντροαριστερούς ψηφοφόρους.

Την άμεση αποχώρηση των Αλβανών «εξτρεμιστών» από τη ζώνη ασφαλείας μεταξύ νότιας Σερβίας και Κοσόβου, αλλά και τη διάλυση των δυνάμεων των ανταρτών ζήτησε την Τρίτη το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, που συνεδρίασε με αντικείμενο την αντιμετώπιση της κρίσης στην περιοχή. Επίσης, αποδεχόμενο με ομοφωνία την πρόταση του προεδρεύοντος του ΣΑ, Ρώσου πρεσβευτή, καταδίκασε τις επιθέσεις των ανταρτών εναντίον των σερβικών δυνάμεων.

Με πορείες διαμαρτυρίας και καταλήψεις δημόσιων κτιρίων, χιλιάδες Τούρκοι διαδήλωσαν το βράδυ της Τρίτης στην Ελβετία, Γαλλία και Γερμανία κατά των εφόδων της αστυνομίας στα σωφρονιστικά ιδρύματα της Τουρκίας. Την ίδια ώρα, στην Κωνσταντινούπολη ο αριθμός των νεκρών από τις επεμβάσεις της αστυνομίας ανήλθε στους 17, εκ των οποίων δύο είναι αστυνομικοί.