Τουρκία & Βαλκάνια

Τις τελευταίες του εισηγήσεις προς το Κογκρέσο με θέμα την κοινωνική δικαιοσύνη αποφάσισε να πραγματοποιήσει τη Δευτέρα -ημέρα του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ- ο απερχόμενος Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον. Την ίδια ημέρα, ο νεοεκλεγείς Τζορτζ Ο. Μπους αναμένεται να εκφωνήσει ομιλία για τα κοινωνικά δικαιώματα και την αξία της εκπαίδευσης, ίσως σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις εντυπώσεις που έχει προκαλέσει η απόφασή του να διορίζει γενικό εισαγγελέα τον «υπερσυντηρητικό» Τζον Ασκροφτ.

Aπορρίπτει το ενδεχόμενο να επιστρέψουν οι παρατηρητές των οπλικών συστημάτων του ΟΗΕ στο Ιράκ ο υπουργός Πετρελαίου, Αμίρ Μουχάμεντ Ρασίντ, επαναλαμβάνοντας την Κυριακή τη θέση της χώρας του. Ο Ρασίντ δήλωσε ότι η Βαγδάτη εξακολουθεί να μη συμφωνεί με το ψήφισμα που υιοθέτησαν τα Ηνωμένα Έθνη το Δεκέμβριο 1999, σύμφωνα με το οποίο θα αρθούν οι κυρώσεις εναντίον της χώρας μόνο εάν επιτρέψει την επιστροφή των παρατηρητών.

Οι περίπου 500 μετασεισμοί -έντασης ακόμα και 5,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ- που έγιναν αισθητοί στο Σαν Σαλβαδόρ τις τελευταίες 24 ώρες δυσχέραναν τις προσπάθειες των σωστικών συνεργείων, τα οποία εντείνουν τις ενέργειές τους τη Δευτέρα, προκειμένου να εντοπίσουν τυχόν επιζώντες, μετά το φονικό χτύπημα του Εγκέλαδου. Ο αριθμός όσων έχουν ανασυρθεί νεκροί ανήλθε στους 403, τουλάχιστον 779 έχουν τραυματιστεί και περίπου 1.200 αγνοούνται.

Η βρετανική Αρχή Ατομικής Ενέργειας είχε ενημερώσει με εμπιστευτικό έγγραφό της -ήδη από το 1991- την κυβέρνηση της χώρας σχετικά με τους κινδύνους που υπάρχουν για την υγεία των στρατιωτών από τη χρήση βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου στον Πόλεμο του Κόλπου, καθώς και για τα πιθανά πολιτικά προβλήματα που θα μπορούσαν να προκληθούν, αποκαλύπτει τη Δευτέρα η εφημερίδα The Times.

Ολοκληρώθηκε και επίσημα η θητεία του επικεφαλής της αποστολής των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο Μπερνάρ Κουσνέρ, ο οποίος αναχώρησε το Σάββατο για το Παρίσι. Ωστόσο, όπως δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου της UNMIK Σουζάν Μάνουελ, ο Γάλλος γιατρός δεν συναντήθηκε τελικά με το διάδοχό του, πρώην υπουργό Αμυνας της Δανίας Χανς Χέκερουπ, καθώς ο τελευταίος έφτασε με ελικόπτερο από τα Σκόπια λίγα λεπτά μετά την απογείωση του αεροπλάνου του Κουσνέρ.

Εκατό ημέρες συμπληρώθηκαν από την άνοδο του Βόισλαβ Κοστούνιτσα στην προεδρία της Γιουγκοσλαβίας και τα σερβικά μέσα ενημέρωσης αφιέρωσαν την Κυριακή πολύ χρόνο και χώρο στα σχόλια που αφορούν στην προσφορά του κατά την περίοδο αυτή.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα εξετάσει την προσεχή Τρίτη την προσφυγή κατά της Τουρκίας του ισλαμικού Κόμματος της Ευημερίας, που τέθηκε εκτός νόμου το 1998, και τριών πρώην ηγετικών στελεχών του, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρωθυπουργός Νετζμετίν Ερμπακάν. Οι ενάγοντες κατηγορούν την Αγκυρα ότι παραβίασε τα θεμελιώδη δικαιώματά τους στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης, της θρησκείας, της έκφρασης, της διεξαγωγής ελεύθερων εκλογών και της προστασίας της περιουσίας.

Το άψυχο σώμα ενός Ισραηλινού εποίκου, ο οποίος αγνοούνταν από την Κυριακή στη Λωρίδα της Γάζας, βρέθηκε -σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες του BBC- τα ξημερώματα της Δευτέρας κοντά στην παλαιστινιακή πόλη Χαν Γιουνίς. Όπως εκτιμά το βρετανικό δίκτυο, το νέο αυτό συμβάν δυσχεραίνει περαιτέρω την ήδη δύσκολη διαδικασία για την αποκλιμάκωση της βίας και την ειρήνευση στη Μέση Ανατολή.

Σε 349 ανέρχεται ο αριθμός των θυμάτων από τον καταστροφικό σεισμό, έντασης 7,6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, που συγκλόνισε την Κεντρική Αμερική, σύμφωνα με νεότερη ανακοίνωση των Αρχών του Ελ Σαλβαδόρ. Επίσης, περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται, ενώ οι τραυματίες έφτασαν τους πεντακόσιους.

Ο Σοσιαλιστής πρόεδρος της Πορτογαλίας Ζόρζε Σαμπάιο προηγείται με 55,50% στις προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν την Κυριακή με καταμετρημένο το 75% των ψήφων, όπως ανακοίνωσε εκπρόσωπος της εφορευτικής επιτροπής, επιβεβαιώνοντας τα exit polls.

Αδικαιολόγητη χαρακτήρισε την ανησυχία των Ευρωπαίων για το θέμα των βλημάτων με απεμπλουτισμένο ουράνιο ο υπουργός Αμυνας της Γερμανίας, Ρούντολφ Σάρπινγκ. Μιλώντας την Κυριακή στο τηλεοπτικό δίκτυο ZDF, o Γερμανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το όλο θέμα ανακινείται εκ του πονηρού για να υπονομεύσει την παρουσία του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια. Ωστόσο, αντίθετη άποψη φαίνεται να έχει η Ελβετία, το υπουργείο Αμυνας της οποίας ανακοίνωσε ότι θα διεξαγάγει έρευνες για τις συνέπειες της χρήσης ανάλογων όπλων που είχαν γίνει πριν από 30 χρόνια.

Σαρωτική προβλέπεται η επανεκλογή του Ζόρζε Σαμπάιο στην προεδρία της Πορτογαλίας, σύμφωνα με τα exit polls που παρουσιάστηκαν από το κρατικό κανάλι RTP το βράδυ της Κυριακής. Κατά τις εταιρείες δημοσκοπήσεων, ο νυν πρόεδρος αναμένεται να συγκεντρώσει ποσοστό μεταξύ 54 και 59%, έναντι 32 - 36% που προβλέπεται να συγκεντρώσει ο Ζοακίμ Φερέιρα ντου Αμαράλ.

Δεν έχουν τέλος τα προβλήματα για τον Εχούντ Μπαράκ. Την ώρα που Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι διαπραγματευτές εμμένουν στις θέσεις τους για την επίτευξη συμφωνίας, ο υπουργός Υγείας, Ρόνι Μίλο, υπέβαλε την παραίτησή του καταγγέλλοντας την «πολιτική παραχωρήσεων της ισραηλινής πολιτικής ηγεσίας». Η εξέλιξη αυτή έρχεται τη στιγμή που ο Μπαράκ αγωνίζεται να μειώσει τη διαφορά που τον χωρίζει στις δημοσκοπήσεις από τον σαφώς «σκληρότερο» στις απόψεις περί ειρήνης Αριέλ Σαρόν.

Αυξάνεται ώρα με την ώρα ο αριθμός των θυμάτων του σεισμού μεγέθους 7,9 Ρίχτερ που συντάραξε τόσο το Ελ Σαλβαδόρ όσο και την ευρύτερη περιοχή της κεντρικής Αμερικής. Οι Αρχές ανακοίνωσαν το βράδυ της Κυριακής ότι οι νεκροί ανέρχονται σε 259, οι τραυματίες σε 350 και οι αγνοούμενοι σε χίλιους διακόσιους. Τα σωστικά συνεργεία εργάζονται πυρετωδώς, ενώ στις εκκλήσεις του προέδρου της χώρας, Φρανσίσκο Φλόρες, για αποστολή βοήθειας ανταποκρίθηκαν ήδη η Ελβετία, η Ισπανία, η Γαλλία και η Τουρκία.

Η απόφαση του Γιουγκοσλάβου προέδρου, Βόισλαβ Κοστούνιτσα, να συναντηθεί με τον προκάτοχό του, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, αιφνιδίασε τους πάντες, κυρίως όμως τους ανθρώπους που τον στηρίζουν πολιτικά. Την Κυριακή ο Ζόραν Τζίντζιτς, θριαμβευτής των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών στη Σερβία, δήλωσε έκπληκτος από το γεγονός, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Πώς είναι δυνατόν να συζητά ο Μιλόσεβιτς για το μέλλον της χώρας που διέλυσε;»

Σε καθημερινό φαινόμενο τείνουν να εξελιχθούν στην Τουρκία οι συλλήψεις διαδηλωτών που διαμαρτύρονται για τη μεταφορά κρατουμένων στα νέα σωφρονιστικά ιδρύματα τύπου F. Τουλάχιστον 40 άτομα συνελήφθησαν στη συνοικία Μπακίρκοϊ στον ευρωπαϊκό τομέα της Κωνσταντινούπολης, ανακοίνωσε την Κυριακή η αστυνομία, για να συμπληρώσει ότι πρόκειται κυρίως για συγγενείς εγκλείστων που έχουν ήδη μεταφερθεί στις νέες φυλακές.

Γεγονός αποτελεί πλέον η εμφάνιση κρούσματος της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών στην Αυστρία, σύμφωνα με όσα μετέδωσε την Κυριακή το πρακτορείο ειδήσεων της χώρας, APA. Την ίδια ώρα, στην Ιταλία οι Αρχές ανακοίνωσαν ότι πιθανότατα βρίσκονται ενώπιον νέου κρούσματος της ασθένειας, του τρίτου από το 1994. Ο ίδιος ο υπουργός Γεωργίας, Αλφόνσο Πεκοράρο Σκάνιο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να εμφανιστούν περισσότερα κρούσματα της νόσου στο μέλλον λόγω του μεγάλου αριθμού βοοειδών που εισάγονται στην Ιταλία.

Την έλλειψη αποδείξεων ότι το απεμπλουτισμένο ουράνιο σχετίζεται με ασθένειες επικαλούνται οι υπουργοί Αμυνας της Βρετανίας και της Ισπανίας. Την ίδια ώρα, η ανώτατη εισαγγελέας του Διεθνούς Δικαστηρίου Εγκλημάτων Πολέμου δηλώνει ότι δεν μπορεί να διατάξει έρευνα για τη χρήση τέτοιου είδους βλημάτων από το ΝΑΤΟ με την κατηγορία ότι ενδεχομένως πρόκειται για έγκλημα πολέμου.

Στην επανεξέταση αρκετών πρόσφατων πολιτικών πρωτοβουλιών του Αμερικανού απερχόμενου προέδρου, Μπιλ Κλίντον, ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει ο νεοεκλεγείς Τζορτζ Ο. Μπους, προκειμένου να ακυρώσει όσες δεν τον βρίσκουν σύμφωνο. Στη συνέντευξη που δημοσιεύεται στους New York Times της Κυριακής, ο Μπους δηλώνει ότι η πολιτική που θα ακολουθήσει σε σχέση με τη Ρωσία θα είναι σκληρότερη από εκείνη του Κλίντον, μειώνοντας στο ελάχιστο την οικονομική βοήθεια προς τη Μόσχα.

Ψήφο εμπιστοσύνης έδωσε την Κυριακή το ιρανικό Κοινοβούλιο σε πέντε νέους υπουργούς που προτάθηκαν από το μετριοπαθή πρόεδρο της χώρας, Μοχαμάντ Χαταμί. Οι θέσεις που θα καλυφθούν είναι αυτές των υπουργείων Πολιτισμού και Ισλαμικής Καθοδήγησης, Ταχυδρομείων - Τηλεγραφημάτων και Τηλεφώνων, Δρόμων και Μεταφορών, Βιομηχανιών και Ορυχείων και Γεωργίας.