Τουρκία & Βαλκάνια

Αναστάτωση, παραιτήσεις και διαμαρτυρίες προκάλεσε την Πέμπτη στην Ισπανία η προβολή από τον τηλεοπτικό σταθμό Telemadrid ενός 60λεπτου ρεπορτάζ με τίτλο: «Οι δρόμοι της Χώρας των Βάσκων». Ο λόγος; Η προβολή όλων των απόψεων -αιρετικών και μη- για το μέλλον της συγκεκριμένης επαρχίας, γεγονός που οδήγησε στην απόλυση του διευθυντή του σταθμού καθώς και της επικεφαλής του τμήματος ειδήσεων.

Σε ολική άρση των κυρώσεων που είχαν επιβάλει στη Γιουγκοσλαβία προχώρησαν την Πέμπτη οι ΗΠΑ, καθώς ο απερχόμενος πρόεδρος Μπιλ Κλίντον υπέγραψε το σχετικό προεδρικό διάταγμα, δήλωσε ο Γιουγκοσλάβος υπουργός Εξωτερικών, Γκόραν Σβιλάνοβιτς. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να επιβεβαιώσει την πληροφορία, ανακοινώνοντας ότι την Παρασκευή θα ενημερωθεί σχετικά η κοινή γνώμη.

Συγκλονισμένη είναι η κοινή γνώμη της ΠΓΔΜ από το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών που αποκάλυψε ο αρχηγός της Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης (SDSM) Μπράνκο Τσερβενκόφσκι. Ο Τύπος και τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης ζητούν τη διαλεύκανση της υπόθεσης και τον καταλογισμό ευθυνών. Αίσθηση, ωστόσο, προκάλεσαν οι δηλώσεις πολιτικών οι οποίοι δεν φάνηκαν να εκπλήσσονται από τις αποκαλύψεις του Τσερβενκόφσκι.

Την έκπληξή του για το σάλο που έχει προκαλέσει η πιθανότητα ύπαρξης πλουτωνίου στα πυρομαχικά απεμπλουτισμένου ουρανίου που χρησιμοποιήθηκαν στις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο εξέφρασε την Πέμπτη ο εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας, αντισυνταγματάρχης Πολ Φίλιπς. Ο ανώτατος αξιωματικός δήλωσε ότι τα ίχνη του πλουτωνίου που εντοπίστηκαν είναι τόσο μικρά σε ποσότητα «που τα καθιστά ασήμαντα από επιστημονικής άποψης».

Την παρθενική του πτήση μετά το δυστύχημα της 25ης Ιουλίου πραγματοποίησε την Πέμπτη ένα από τα Concorde της Air France, από το αεροδρόμιο Σαρλ ντε Γκολ του Παρισιού, στην αεροπορική βάση Ιστρ κοντά στη Μασσαλία. Η πτήση είναι η πρώτη δοκιμή που γίνεται στο υπερηχητικό αεροσκάφος μετά το δυστύχημα, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Air France να ξαναρχίσουν κανονικά τα ταξίδια τους.

Με ένα λακωνικό μήνυμα που διάβασε το βράδυ της Πέμπτης ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, Ντομινίκ Σακόμπι, ανακοινώθηκε επίσημα ο θάνατος του ηγέτη της χώρας, Λοράν Καμπιλά. «Ο πρόεδρος πέθανε στις δέκα το πρωί» ανέφερε ο αξιωματούχος, για να συμπληρώσει ότι η κηδεία θα γίνει την ερχόμενη εβδομάδα.

Παρωδία κοινοβουλευτικής δημοκρατίας χαρακτήρισε την Πέμπτη ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Ισμαήλ Τζεμ, τη σημερινή απόφαση της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης να επικυρώσει το νομοσχέδιο που είχε προεγκρίνει η Γερουσία, με το οποίο αναγνωρίζεται η γενοκτονία των Αρμενίων. Παράλληλα, δεν παρέλειψε να επισημάνει τις «συνέπειες» που θα έχει αυτή η κίνηση στις γαλλοτουρκικές σχέσεις.

Ελικόπτερο τύπου ΝΗ 500 του ΝΑΤΟ κατέπεσε την Πέμπτη λίγα χιλιόμετρα έξω από την πρωτεύουσα του Κοσσυφοπεδίου, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές της KFOR. Στο σκάφος επέβαιναν τέσσερις Ιταλοί στρατιώτες, οι οποίοι ανέφεραν ότι αναγκάστηκαν να πραγματοποιήσουν αναγκαστική προσγείωση όταν παρουσιάστηκε βλάβη στο ελικόπτερο. «Το ΝΗ 500 καταστράφηκε μετά την προσγείωση. Είμαστε πραγματικά τυχεροί που δεν πάθαμε το παραμικρό» δήλωσαν. Τα αίτια του ατυχήματος διερευνώνται.

Τις εισηγήσεις των αρμόδιων υπουργών για τη μείωση των ρωσικών στρατευμάτων στην Τσετσενία αναμένει ο Βλαντιμίρ Πούτιν, σύμφωνα με όσα μεταδίδουν την Τετάρτη τα ειδησεογραφικά πρακτορεία της χώρας. Η απόφαση αυτή ελήφθη έπειτα από τις συνομιλίες που είχε ο Ρώσος πρόεδρος με τον επικεφαλής της φιλορωσικής διοίκησης στην επαρχία, Αχμάντ Καντίροφ.

Χωρίς θεαματικά αποτελέσματα έληξε και την Πέμπτη η συνάντηση των αντιπροσωπειών Παλαιστινίων και Ισραηλινών, στον απόηχο της ανακοίνωσης του προγράμματος του δεξιού υποψηφίου για την πρωθυπουργία, Αριέλ Σαρόν, που έκανε λόγο για τερματισμό των εδαφικών παραχωρήσεων προς τους Παλαιστίνιους. Ωστόσο, τόσο ο εκτελών χρέη υπουργού Εξωτερικών, Σλόμο Μπεν Αμί, -ο οποίος μεταβαίνει την Παρασκευή στην Αγκυρα-, όσο και ο Γιασέρ Αραφάτ εμφανίστηκαν αισιόδοξοι ότι μπορεί να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία πριν από τη διεξαγωγή εκλογών στο Ισραήλ, στις 6 Φεβρουαρίου.

Δύο ημέρες επαφών του Βρετανού πρωθυπουργού, Τόνι Μπλερ, με την πολιτική ηγεσία της Βόρειας Ιρλανδίας δεν κατάφεραν να άρουν το αδιέξοδο στην ειρηνευτική διαδικασία. Ωστόσο, όπως δήλωσε την Πέμπτη ο Μπλερ λίγο πριν από την αναχώρησή του από το Μπέλφαστ, υπήρξε κάποια πρόοδος, καθώς τόσο οι καθολικοί όσο και οι προτεστάντες συμφώνησαν να συνεχίσουν να εργάζονται για τη διευθέτηση των διαφορών τους.

Υπεγράφη την Πέμπτη η συμφωνία για τη χορήγηση αποζημιώσεων μεταξύ της αυστριακής κυβέρνησης και των επιζώντων του Ολοκαυτώματος που έχασαν τις περιουσίες τους όταν η Αυστρία αποτελούσε τμήμα του Γ Ράιχ. Η συμφωνία, η οποία προωθήθηκε από την κυβέρνηση του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, προβλέπει ότι η αυστριακή κυβέρνηση καθώς και οι επιχειρήσεις της χώρας θα χορηγήσουν το ποσό των 210 εκατομμυρίων δολαρίων (75,8 δισ. δρχ.), που θα μοιραστούν από ειδικό ταμείο στους δικαιούχους.

Την απόφασή του να μην επανέλθει στις συνομιλίες με το Μαυροβούνιο για το μέλλον της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας ανακοίνωσε την Πέμπτη ο Βόισλαβ Κοστούνιτσα. Με μία λακωνική όσο και ρεαλιστική δήλωση, ο πρόεδρος της ΟΔΓ παραδέχτηκε: «Εφόσον οι απόψεις μας είναι διαμετρικά αντίθετες, ποιος ο λόγος να συνομιλούμε;». Καταλήγοντας, ο Κοστούνιτσα ξεκαθάρισε ότι το Βελιγράδι θα σεβαστεί την όποια απόφαση λάβουν στο εξής οι κάτοικοι του Μαυροβουνίου.

Μεγάλη απειλή χαρακτήρισε την Πέμπτη ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Ο. Μπους, το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν, δέκα χρόνια μετά την έναρξη της επιχείρησης «Καταιγίδα της Ερήμου» που ακολούθησε την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ. Την ίδια ώρα, οι Αρχές του Ιράκ ανακοίνωσαν ότι πάνω από 11.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους το Δεκέμβριο, εξαιτίας των κυρώσεων που έχει επιβάλει ο ΟΗΕ στη Βαγδάτη.

Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Πέμπτη ψήφισμα στο οποίο ζητά από την τουρκική κυβέρνηση τη λήψη μέτρων, προκειμένου να αποτραπούν «νέες τραγωδίες στις φυλακές της χώρας». Την ίδια ώρα, ένας ακόμα υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, ο Εσμπέρ Γιαγμουρντερελί, αφέθηκε ελεύθερος στο πλαίσιο του αμφιλεγόμενου νόμου περί αμνηστίας που τέθηκε σε εφαρμογή τον περασμένο μήνα.

Η στατιστική και οι αριθμοί μίλησαν: ο χριστιανισμός -με όλα του τα δόγματα και τις παρεκκλίσεις- παραμένει σταθερά τον τελευταίο αιώνα η θρησκεία με το μεγαλύτερο αριθμό πιστών παγκοσμίως, ενώ οι άνθρωποι που δηλώνουν άθεοι έχουν αυξηθεί κατά 7.500% τα τελευταία εκατό χρόνια. Αύξηση κατά 50% εμφανίζει και το παγκόσμιο ποσοστό των μουσουλμάνων σε σχέση με το 1900. Αυτά τα στοιχεία παρουσιάζει η έγκυρη Παγκόσμια Χριστιανική Εγκυκλοπαίδεια, που εκδίδεται κάθε χρόνο ανανεωμένη στις ΗΠΑ.

Στις 30 Ιανουαρίου θα ανακοινωθεί από τους τρεις Σκοτσέζους δικαστές αν βρίσκονται κοντά στην έκδοση της ετυμηγορίας για την πολύκροτη υπόθεση Λόκερμπι. Όλα δείχνουν ότι η πολυαναμενόμενη απόφαση, με την οποία θα κλείσει η μαραθώνια δίκη, θα αργήσει να εκδοθεί. Οι δύο Λίβυοι κατηγορούμενοι φέρονται ως δράστες πίσω από την ανατίναξη του αεροσκάφους της PanAm το 1988 πάνω από το Λόκερμπι της Σκοτίας.

Ο Αμερικανός αιδεσιμότατος Τζέσε Τζάκσον παραδέχτηκε την Πέμπτη ότι διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση, καρπός της οποίας υπήρξε ένα κοριτσάκι ηλικίας 20 μηνών σήμερα. «Αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη των πράξεών μου και ζητώ συγνώμη για αυτό» ανέφερε ο υπέρμαχος των δικαιωμάτων των μαύρων σε γραπτή ανακοίνωσή του.

Έκρηξη σημειώθηκε την Πέμπτη στο διεθνές αεροδρόμιο Σίπχολ της ολλανδικής πρωτεύουσας, με αποτέλεσμα η αστυνομία να εκκενώσει το μεγαλύτερο μέρος του, καθώς και τον παρακείμενο σιδηροδρομικό σταθμό, όπως δήλωσε εκπρόσωπος των αρχών ασφαλείας. Από την έκρηξη δεν υπήρξαν τραυματίες,αλλά σημειώθηκαν πολύωρες καθυστερήσεις στα αεροπορικά δρομολόγια από και προς το Αμστερνταμ.

Μεγαλώνει ο θόρυβος γύρω από το λεγόμενο «σύνδρομο των Βαλκανίων», καθώς ο Ιταλός υπουργός Αμυνας, Σέρτζιο Ματαρέλα, ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ο θάνατος ενός ακόμη Ιταλού στρατιώτη από καρκίνο φέρεται να συνδέεται με τη χρήση πυρομαχικών απεμπλουτισμένου ουρανίου κατά τις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Το φερόμενο ως όγδοο θύμα του «συνδρόμου των Βαλκανίων» είχε υπηρετήσει κατά διαστήματα στις ειρηνευτικές αποστολές στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη, από το 1996 έως τον Ιανουάριο του 1999.