Τουρκία & Βαλκάνια

Η πρώτη επίσημη Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος -που συμπίπτει με την απελευθέρωση του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Αουσβιτς, στις 27 Ιανουαρίου 1945- γιορτάζεται σήμερα, Σάββατο, σε τέσσερα σημεία της Ευρώπης· ύστερα από 56 χρόνια, η Βρετανία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Σουηδία θυμούνται τους Εβραίους (και ακόμη τους ομοφυλόφιλους, τους πολιτικούς κρατούμενους και όσους ανήκουν σε εθνικές και άλλες μειονότητες) που αφανίστηκαν κάτω από το βάρος της ναζιστικής μπότας.

Το απαγορευτικό που υψώνει ο Τζορτζ Ο. Μπους σε αρκετές από τις τελευταίες αποφάσεις του Μπιλ Κλίντον ως προέδρου των ΗΠΑ έχει λάβει ιδιαίτερη δημοσιότητα από την ημέρα που ανέλαβε και επίσημα τα ηνία της Αμερικής. Μία από τις πρώτες, όπως φαίνεται, «επανορθώσεις» του αναμένεται να είναι... ελαφρώς ροζ: η επαναπρόσληψη της Λίντα Τριπ, προσώπου - κλειδί του Monicagate που στοίχειωσε το Λευκό Οίκο επί προεδρίας Κλίντον.

Βελτιώνεται η κατάσταση της υγείας του Αουγκούστο Πινοσέτ, σύμφωνα με δηλώσεις του γιου του, Μάρκο Αντόνιο· ο ίδιος εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο πρώην δικτάτορας της Χιλής θα πάρει εξιτήριο σήμερα, Σάββατο, από το στρατιωτικό νοσοκομείο Militar, όπου μεταφέρθηκε την Παρασκευή με συμπτώματα εγκεφαλικού επεισοδίου.

Στην προτελευταία ημέρα των διαπραγματεύσεων για την αναζήτηση της ειρήνης εισήλθαν το Σάββατο οι Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι. Το χρονικό όριο που έθεσαν οι τελευταίοι για την ολοκλήρωση των συνομιλιών (λόγω των εκλογών στο Ισραήλ) εκπνέει την Κυριακή και... φως δεν φαίνεται πουθενά -μια διαπίστωση που ασπάζεται ο Εχούντ Μπαράκ, δηλώνοντας ότι «αν και ενδιαφέρουσες, οι συζητήσεις στην Τάμπα είναι αδύνατον να ολοκληρωθούν».

Θρήνος έχει ξεσπάσει στην Ινδία, καθώς ο αριθμός των θυμάτων του ισχυρότατου σεισμού που έπληξε τη χώρα έχει ανέλθει σε 2.300, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης. Ωστόσο, εκφράζονται φόβοι ότι περισσότεροι από 8.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και ότι ο τελικός απολογισμός ίσως αγγίξει τις 11.000. Οι τραυματίες υπολογίζονται σε 30.000 και εκτιμάται πως εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν θαμμένοι στα συντρίμμια των κτιρίων που κατέρρευσαν.

Το Ισραήλ συνέλαβε έξι Παλαιστίνιους με τη δικαιολογία ότι ανήκουν στην ειδική μονάδα φρουρών του Γιασέρ Αραφάτ και έλαβαν μέρος σε επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών. Σε ανακοίνωση του γραφείου του Εχούντ Μπαράκ την Παρασκευή αναφέρεται ότι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας πρόσφατα αναγνώρισαν και συνέλαβαν τους Παλαιστίνιους, προσθέτοντας ότι αυτήν τη στιγμή η υπόθεση ερευνάται.

Τέσσερις μήνες μετά την αποπομπή του από το Ευρωκοινοβούλιο, ο ακροδεξιός ηγέτης Ζαν Μαρί λε Πεν εμφανίζεται αποφασισμένος να επιστρέψει στα έδρανα. Σύμφωνα με το ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, ο Γάλλος πολιτικός επικαλείται την ετυμηγορία «δικαστηρίου χώρας της ΕΕ», η οποία, ουσιαστικά, ανατρέπει την απόφαση της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νικόλ Φοντέν να τον θέσει εκτός Σώματος.

Τη δέσμευσή του ότι θα προχωρήσει στη μείωση του αμερικανικού πυρηνικού οπλοστασίου ανακοίνωσε την Παρασκευή ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Ο. Μπους, αν και ανέφερε ότι μία τέτοια απόφαση θα επηρεάσει την πορεία των συνομιλιών με τη Μόσχα για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, τόνισε ότι δεν προτίθεται να ματαιώσει την ανάπτυξη της Εθνικής Πυραυλικής Αμυνας (NMD), που έχει προκαλέσει την αντίδραση της Ρωσίας, της Κίνας και ευρωπαϊκών χωρών.

Υπό το βλέμμα του πατέρα του, ο 31χρονος Ζοζέφ Καμπιλά ανακηρύχθηκε την Παρασκευή πρόεδρος του Κονγκό. Παρουσία πολιτικών, ανώτατων δικαστικών λειτουργών και στρατιωτικών, ο γιος του εκλιπόντος ηγέτη ορκίστηκε πίστη στο Σύνταγμα και στους νόμους της χώρας του. Νωρίτερα, το Κοινοβούλιο είχε ανακηρύξει το δολοφονημένο Λοράν Καμπιλά εθνικό ήρωα του Κονγκό.

Η μορφή συνεργασίας του Βελιγραδίου με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) είναι θέμα δικαστικό αλλά και πολιτικό, εξήγησε την Παρασκευή ο ομοσπονδιακός υπουργός Εσωτερικών, Ζόραν Ζίβκοβιτς. Ο Γιουγκοσλάβος αξιωματούχος δήλωσε ότι αρμόδιες για την απόφαση είναι οι κυβερνήσεις της Σερβίας και της Γιουγκοσλαβίας, επομένως η εισαγγελέας Κάρλα ντελ Πόντε θα χρειαστεί να περιμένει τουλάχιστον δύο εβδομάδες.

Την εκταφή του Νικολάε και της Έλενα Τσαουσέσκου, προκειμένου να εξεταστεί αν ευσταθούν οι υπόνοιες για βασανιστήρια πριν από την εκτέλεσή τους, το Δεκέμβριο του 1989, ζητά το Εργατικό -πρώην Κομμουνιστικό- Κόμμα της Ρουμανίας. Σε δηλώσεις που έκανε την Παρασκευή ο πρόεδρος του κόμματος, Κρίστιαν Νικουλάε, υποστήριξε ότι δεν έχει πειστεί από την επίσημη εκδοχή των γεγονότων, αιτείται λοιπόν την πραγματοποίηση νεκροψίας παρουσία ξένων ιατροδικαστών.

Στο στρατιωτικό νοσοκομείο βρίσκεται από το απόγευμα της Παρασκευής ο Αουγκούστο Πινοσέτ, λόγω του ισχαιμικού επεισοδίου που υπέστη. Εκπρόσωπος της οικογένειάς του ενημέρωσε ότι ο Πινοσέτ ένιωσε αδιαθεσία λίγο μετά την εμφάνιση ενός απόστρατου στρατηγού στην τηλεόραση ο οποίος δήλωσε πως ο πρώην δικτάτορας είναι ένοχος για τα εγκλήματα που συντελέστηκαν από το λεγόμενο «Καραβάνι του Θανάτου».

Στη δημοσίευση της υπηρεσιακής αλληλογραφίας που σχετίζεται με την υπόθεση της χορήγησης βρετανικού διαβατηρίου στον Ινδό μεγιστάνα Σριχάντ Χιντούγια προχώρησε την Παρασκευή ο υπουργός επί Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Κιθ Βαζ. Ο Βρετανός αξιωματούχος δήλωσε ότι αισθάνεται ευτυχής με αυτό που έκανε, δεδομένου ότι η πράξη αυτή θα αποδείξει ότι δεν φέρει καμία ευθύνη για την υπόθεση. Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα αυτό οδήγησε σε παραίτηση τον υπουργό Βορείου Ιρλανδίας της βρετανικής κυβέρνησης, Πίτερ Μάντελσον.

Στην ισραηλινή εταιρεία ΙΜΙ (Israel Military Industries) θα αναθέσει πιθανώς η Τουρκία τον εκσυγχρονισμό των αρμάτων μάχης τύπου M-60, που χρησιμοποιούν οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, δήλωσε την Παρασκευή ο Τούρκος υπουργός Αμυνας Σαμπαχατίν Τσακμάκογλου. Συμφωνία, όμως, μεταξύ Αγκυρας και Τελ - Αβίβ επιτεύχθηκε και στο πολυσυζητημένο θέμα της πώλησης νερού στο Ισραήλ, ενδεχόμενο για το οποίο αντιδρούν Συρία και Ιράκ.

Αυξάνεται δραματικά ώρα με την ώρα ο αριθμός των θυμάτων από τον ισχυρότατο σεισμό που έπληξε τις πρωινές ώρες της Παρασκευής την Ινδία και το Πακιστάν. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Ινδίας Ατάλ Μπεχαρί Βατζπαγί εξέφρασε το φόβο ότι οι νεκροί θα ξεπεράσουν τους 2.000 και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αποστείλει άμεσα ανθρωπιστική βοήθεια. Στις εκκλήσεις του έχουν ανταποκριθεί ήδη αρκετοί ξένοι ηγέτες, μεταξύ αυτών και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Ο. Μπους.

Στην απομάκρυνση του Ράντε Μάρκοβιτς από την ηγεσία της σερβικής υπηρεσίας ασφαλείας (SDB) προχώρησε η κυβέρνηση της Σερβίας. Στην πρώτη της συνεδρίαση, που πραγματοποιήθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης, η κυβέρνηση διόρισε στη θέση του Μάρκοβιτς τον Γκόραν Πέτροβιτς, πρώην ανώτερο υπάλληλο της SDB, ο οποίος απομακρύνθηκε από την υπηρεσία επί προεδρίας Μιλόσεβιτς.

Έντονες ανησυχίες έχει προκαλέσει στη Ρουμανία η διαρροή κυανίου που σημειώθηκε πριν από οκτώ ημέρες στον παραπόταμο του Δούναβη, Σίρετ. Οι Αρχές της χώρας κάνουν λόγο για νέα οικολογική καταστροφή, καθώς δεκάδες τόνοι νεκρών ψαριών ξεβράστηκαν στις όχθες του ποταμού, ενώ τουλάχιστον 100 άτομα -στην πλειονότητά τους παιδιά- νοσηλεύονται σε νοσοκομεία της χώρας, ύστερα από την κατανάλωση μολυσμένων ψαριών.

Έκκληση προς την ΕΕ να επιδείξει ουδετερότητα αναφορικά με το ζήτημα της απόσχισης του Μαυροβουνίου απηύθυνε την Παρασκευή ο πρόεδρος του εταίρου της Σερβίας στη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία, Μίλο Τζουγκάνοβιτς. Ο ίδιος επισήμανε ότι η ανεξαρτησία της Ποντγκόριτσα θα αποτελέσει την καλύτερη λύση για την εδραίωση της σταθερότητας στα Βαλκάνια.

Στοιχεία για την ύπαρξη «Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού» των Αλβανών της ΠΓΔΜ είχαν από το Φεβρουάριο του 2000 οι Αρχές της γειτονικής χώρας, σύμφωνα με τον πρώην αρχηγό της μυστικής υπηρεσίας στην ΠΓΔΜ, Αλέξα Σταμενκόφσκι. Μάλιστα, κάποιες πηγές υποστήριζαν τότε ότι ιδρύθηκε συγχρόνως με τον «Απελευθερωτικό Στρατό του Πρέσεβο, Μεντβέντια και Μπουγιάνοβατς» που δραστηριοποιείται στη νότια Σερβία.

Την ανησυχία τους για την απαγόρευση των διαδηλώσεων κατά της παγκοσμιοποίησης που έχουν προγραμματιστεί στο Νταβός της Ελβετίας εξέφρασαν 50 προσωπικότητες της χώρας. Σε επιστολή διαμαρτυρίας, που απέστειλαν την Παρασκευή στην ελβετική κυβέρνηση, οι υπογράφοντες εκφράζουν επίσης την αντίθεσή τους στη χρήση ορισμένων φραστικών όρων σε βάρος των διαδηλωτών, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από τις τοπικές Αρχές «αριστεριστές και τρομοκράτες».