Κόσμος

Τον κώδωνα του κινδύνου για την εξάπλωση του ιού HIV έκρουσαν την Τρίτη τα Ηνωμένα Έθνη με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, την 1η Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο Οργανισμός, η κατάσταση είναι δραματική στην Αφρική και τη Ρωσία. Ωστόσο, ανησυχητική είναι και η τάση εφησυχασμού στις χώρες της Δύσης.

Σε καταρχήν συμφωνία για την υιοθέτηση ενός σχεδίου συγκατοίκησής τους στην κυβέρνηση κατέληξαν την Τρίτη ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Μπαράκ και ο ηγέτης του δεξιού κόμματος Λικούντ, Αριέλ Σαρόν. Το σχέδιο βασίζεται σε πρόταση που κατέθεσε ο κεντρώος βουλευτής, Τόμι Λαπίντ, όπως αποκάλυψε ο ίδιος στο ισραηλινό ραδιόφωνο.

Την κατηγορηματική της άρνηση στο τελικό κείμενο της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του ΟΑΣΕ, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη, εξέφρασε η Ρωσία, με αιχμή τις αναφορές στο θέμα της Τσετσενίας. Η προεδρεύουσα του οργανισμού, Αυστριακή ΥΠΕΞ, Μπενίτα Φερέρο - Βάλντνερ, εξέφρασε την απογοήτευσή της για την εξέλιξη αυτή, που αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη σύγκρουση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν με τη Δύση. Συμπτωματικά, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε την ίδρυση υπουργείου Τσετσενίας, με επικεφαλής τον εθνικιστή Βλαντιμίρ Γελάγκιν.

Τις 173 από τις 301 έδρες του Κοινοβουλίου του Καναδά φαίνεται ότι εξασφαλίζει το κόμμα του νυν πρωθυπουργού της χώρας, Ζαν Κρετιέν, στις εκλογές της Δευτέρας, σύμφωνα με τα τελευταία αποτελέσματα. Να σημειωθεί ότι οι Φιλελεύθεροι κατείχαν στην προηγούμενη Βουλή 155 έδρες και, εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, θα αυξήσουν κατά πολύ τη δύναμή τους.

Στην άμεση καταβολή αποζημιώσεων προς τις οικογένειες των 155 ατόμων, που έχασαν τη ζωή τους στο σιδηροδρομικό δυστύχημα στις αυστριακές Αλπεις πριν από δύο εβδομάδες, προχωρεί η εταιρεία Gletscherbahnen Kaprun ΑG, η οποία λειτουργούσε τον οδοντωτό σιδηρόδρομο, όπου σημειώθηκε η τραγωδία. Το συνολικό ποσό των αποζημιώσεων θα ανέλθει στα 50 εκατ. σελίνια (1,2 εκατ. δρχ.) και προορίζεται για την κάλυψη των εξόδων ταφής των νεκρών και των πρώτων αναγκών των συγγενών τους.

Η ολλανδική Κάτω Βουλή ενέκρινε την Τρίτη με συντριπτική πλειοψηφία -104 ψήφοι υπέρ και 40 κατά- το επίμαχο νομοσχέδιο για τη νομιμοποίηση της ευθανασίας. Με την ιστορική αυτή ψηφοφορία, η Ολλανδία καθίσταται η πρώτη χώρα που εγκρίνει επίσημα την αμφιλεγόμενη αυτή πρακτική, η οποία ήταν αρκετά διαδεδομένη στη χώρα, αλλά μέχρι σήμερα στερούνταν νομιμότητας.

Αυξάνεται η ανησυχία των καταναλωτών σχετικά με την ασθένεια των «τρελών αγελάδων» την ώρα που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να μειώσουν τις πολιτικές επιπτώσεις από την εξάπλωση της νόσου. Στη Γερμανία «κατέρρευσε» η γραμμή επικοινωνίας που είχε θέσει το υπουργείο Γεωργίας στη διάθεση των πολιτών προκειμένου να ενημερώνονται για τη νόσο, ενώ η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα, Τρίτη, νομοσχέδιο για την απαγόρευση των ζωοτροφών που βασίζονται στα κρεατάλευρα.

Σε κατάπαυση του πυρός στη νότια Σερβία κατέληξαν οι σερβικές Αρχές και οι Αλβανοί αυτονομιστές, όπως ανακοίνωσαν την Τρίτη εκπρόσωποι της ειρηνευτικής δύναμης του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο (KFOR). Σύμφωνα με σύμβουλο του ΝΑΤΟ που έχει πρόσβαση στις συνομιλίες, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επιλύσουν ειρηνικά τις διαφορές τους στην περιοχή της νότιας Σερβίας που συνορεύει με το Κόσοβο. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει ακόμη κρίσιμη και περισσότεροι από 3.000 Αλβανοί έχουν ήδη εγκαταλείψει τη νότια Σερβία τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, οδεύοντας προς το Κόσοβο, όπως ανακοίνωσε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR).

Τη διάθεση πρόσθετων κεφαλαίων, με στόχο την πλήρη αναμόρφωση των ειρηνευτικών επιχειρήσεων που αναλαμβάνουν τα Ηνωμένα Έθνη, ζήτησε από τις κυβερνήσεις των κρατών - μελών του ΟΗΕ ο Γενικός Γραμματέας του οργανισμού, Κόφι Ανάν. Κάθε καθυστέρηση, τόνισε ο ίδιος, είναι πιθανόν να αποβεί εις βάρος των 58.000 στρατιωτών, αστυνομικών και πολιτών, οι οποίοι συμμετέχουν στις 15 αποστολές του ΟΗΕ που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή εν εξελίξει στις τέσσερις γωνιές του κόσμου.

Αίσθηση προκάλεσαν οι δηλώσεις του αρχηγού της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ ότι δεν είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας ο απαγχονισμός του ηγέτη των Κούρδων Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Ο Σενκάλ Ατασαγκούν δήλωσε την Τρίτη ότι θα πρέπει να αρθεί η απαγόρευση της μετάδοσης εκπομπών στην κουρδική γλώσσα, και τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ενός ελεγχόμενου από το κράτος τηλεοπτικού σταθμού για τους Κούρδους που ζουν στην Τουρκία.

Μία ακόμη δύσκολη μάχη για την πολιτική του επιβίωση αναμένεται να δώσει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Μπαράκ το απόγευμα της Τρίτης, οπότε θα συνεδριάσει η Κνεσέτ επί του νομοσχεδίου της αντιπολίτευσης για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Σε μία προσπάθεια να μην οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές, ο Μπαράκ κάλεσε και πάλι το σκληροπυρηνικό αντιπολιτευόμενο ηγέτη, Αριέλ Σαρόν, να συμμετάσχει σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας, όμως το «γεράκι» του Λικούντ απέρριψε την πρόταση, καθιστώντας σαφές ότι θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να ανατρέψει την κυβέρνηση.

Τρεις Ινδοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους και άλλοι 12 τραυματίστηκαν το πρωί της Τρίτης στο Κασμίρ, όταν εξερράγη νάρκη που είχαν τοποθετήσει αυτονομιστές αντάρτες, λίγες ώρες αφότου είχε αρχίσει να ισχύει η μονομερής κατάπαυση του πυρός που κήρυξε η Ινδία με αφορμή την έναρξη του Ραμαζανίου. Σβήνουν έτσι και οι νέες ελπίδες των κατοίκων της περιοχής για αποκλιμάκωση των συγκρούσεων, που μαίνονται τα τελευταία δέκα χρόνια μεταξύ των ανταρτών και του ινδικού στρατού.

Οι Φιλελεύθεροι του πρωθυπουργού Ζαν Κρετιέν είναι οι νικητές των εκλογών της Δευτέρας στον Καναδά και καταφέρνουν να σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση, σύμφωνα με τα πρώτα exit poll και τις εκτιμήσεις των καναδικών τηλεοπτικών σταθμών. Τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα στις ανατολικές επαρχίες του Καναδά δείχνουν το κυβερνών κόμμα να επιτυγχάνει σημαντικά κέρδη.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Αλ Γκορ αρνήθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας (τοπική ώρα) να αποδεχτεί το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών στη Φλόριντα. Σε τηλεοπτικό του μήνυμα προς τον αμερικανικό λαό ο Γκορ χαρακτήρισε την καταμέτρηση ημιτελή και ανακριβή, τονίζοντας ότι προσέφυγε στα δικαστήρια, προκειμένου να εξασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή αξιοπιστία του αποτελέσματος.

Επίσημη επίσκεψη στη Βρετανία και τη Βόρειο Ιρλανδία θα πραγματοποιήσει από τις 12 έως τις 14 Δεκεμβρίου ο Μπιλ Κλίντον, την τελευταία στην περιοχή ως πρόεδρος των ΗΠΑ. Καθ όλη τη διάρκεια της θητείας του ανέλαβε πολλές πρωτοβουλίες για την ειρήνη στη Β.Ιρλανδία και επιθυμούσε ιδιαίτερα να κλείσει τη θητεία του, επιστρέφοντας εκεί.

Στο Μπουγιάνοβατς της νότιας Σερβίας, κοντά στα σύνορα με το Κόσοβο, έφτασε τη Δευτέρα ο Γιουγκοσλάβος πρόεδρος Βόισλαβ Κοστούνιτσα, διακηρύσσοντας στους περίπου 1.000 κατοίκους που τον υποδέχτηκαν ότι «δεν πρόκειται να γίνει πόλεμος με τους Αλβανοκοσοβάρους, καθώς εμείς αγωνιζόμαστε για την ειρήνη». Από την πλευρά του, ο αρχηγός των γιουγκοσλαβικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νεμπόισα Πάβκοβιτς, που συνόδευε τον Κοστούνιτσα, ανακοίνωσε ότι δεν ισχύει πλέον το τελεσίγραφο 72 ωρών που είχε δοθεί στους αντάρτες, ενώ δήλωσε ότι ήδη έχουν σταλεί ενισχύσεις στην περιοχή.

Ο «μήνας του μέλιτος» στις σχέσεις Σόφιας - Αγκυρας αποτελεί παρελθόν, ισχυρίστηκε τη Δευτέρα ο Τούρκος πρέσβης στη Βουλγαρία, Ταϊχάν Μπουρτζούογλου, σχολιάζοντας την επίθεση κατά του προξένου της χώρας του στο Μπουργκάς στις 12 Νοεμβρίου. Στην επίθεση αναφέρθηκε και η εφημερίδα Sabah, ωστόσο η κυβέρνηση της Σόφιας διαψεύδει τα περί κρίσεως, υποστηρίζοντας ότι η επίθεση κατά του προξένου ήταν κοινό έγκλημα το οποίο θα διαλευκανθεί σύντομα.

Ελεύθεροι αφέθηκαν τη Δευτέρα στη Γερμανία τρεις νεοναζί, οι οποίοι κρατούνταν ως ύποπτοι για τον πνιγμό ενός αγοριού ιρακινής καταγωγής σε δημόσια πισίνα στην ανατολική Γερμανία το 1997. Την ίδια ώρα, ο καγκελάριος, Γκέρχαρντ Σρέντερ, υποδέχτηκε στο Βερολίνο τη μητέρα του θύματος και εξέφρασε τη στήριξή του προς την οικογένεια, ενώ καταδίκασε «οποιαδήποτε ακροδεξιά απειλή».

Στις κάλπες προσέρχονται από το πρωί της Δευτέρας οι πολίτες του Καναδά, προκειμένου να εκλέξουν τη νέα κυβέρνηση της χώρας. Επικρατέστερος φέρεται ο βετεράνος της πολιτικής Ζαν Κρετιέν, απέναντί του όμως βρίσκεται ο χαρισματικός και αρκετά νεότερος Στόκγουελ Ντέι, ο οποίος προσδοκά να αναδειχθεί ρυθμιστής της πολιτικής ζωής του Καναδά, συμμετέχοντας ακόμη και ως εταίρος στο νέο κυβερνητικό σχήμα.

Με προορισμό το Τόκιο αναχώρησε τη Δευτέρα ο υπουργός Αμυνας της Ρωσίας, Ιγκόρ Σεργκέγιεφ, όπου θα έχει συνομιλίες με Ιάπωνες αξιωματούχους σχετικά με τη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών, καθώς και για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή της Ασίας.