Κόσμος

Εγκρίθηκε την Παρασκευή από το Κοινοβούλιο της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας η νέα κυβέρνηση, επικεφαλής της οποίας είναι ο καθηγητής Μλάντεν Ίβανιτς. Ο νέος πρωθυπουργός έκανε λόγο για πολυκομματική κυβέρνηση τεχνοκρατών, στην οποία συμμετέχει για πρώτη φορά και μουσουλμάνος υπουργός. Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις το νέο σχήμα, δεδομένου ότι έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα συνεργαστεί με κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του εθνικιστικού κόμματος του Ράντοβαν Κάρατζιτς (SDS).

Νέα έφοδο στα γραφεία του ομίλου Media MOST του Βλαντιμίρ Γκουζίνσκι πραγματοποίησε την Παρασκευή η ρωσική αστυνομία, ύστερα από διαταγή της Εισαγγελίας, με στόχο την εξεύρεση στοιχείων που να αποδεικνύουν ότι ο επικεφαλής του ομίλου υπεξαίρεσε χρήματα από την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου Gazprom. Εν τω μεταξύ, η ρωσική Ένωση Δημοσιογράφων εξέφρασε την ανησυχία της για την ελευθεροτυπία στη χώρα από τότε που την προεδρία της ανέλαβε ο Βλαντιμίρ Πούτιν.

Θέση στο ζήτημα της χρήσης βλημάτων με απεμπλουτισμένο ουράνιο πήρε την Παρασκευή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Σε ανακοίνωση που εξέδωσε θεωρεί απίθανο το ενδεχόμενο να έχουν αυξηθεί τα κρούσματα καρκίνου μεταξύ των στρατιωτών που υπηρέτησαν στο Κοσσυφοπέδιο, ωστόσο διαβεβαίωσε ότι το επιστημονικό προσωπικό του θα διεξαγάγει έρευνες για το θέμα, τόσο στα Βαλκάνια όσο και στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.

Έκκληση προς την ινδική κυβέρνηση να επιτρέψει σε αντιπροσωπεία των αυτονομιστών ανταρτών του Κασμίρ να μεταβούν στο Ισλαμαμπάντ για διαπραγματεύσεις απηύθυναν την Παρασκευή το Πακιστάν και ο συνασπισμός των αντάρτικων ομάδων της διαφιλονικούμενης επαρχίας.

Πυρκαγιά ξέσπασε την Παρασκευή στις εγκαταστάσεις του αμφιλεγόμενου αυστριακού πυρηνικού εργοστασίου Τεμελίν, κοντά στα σύνορα Αυστρίας - Τσεχίας, η οποία κατασβήστηκε από το προσωπικό του εργοστασίου. Σύμφωνα με τις τσεχικές Αρχές, η πυρκαγιά προκλήθηκε από διαρροή λαδιού, ενώ αποκλείστηκε το ενδεχόμενο να υπήρξε και διαρροή ραδιενέργειας.

Με τακτική πτήση της Aeroflot η σύζυγος του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και αρχηγός του κόμματος της Δημοκρατικής Αριστεράς, Μίρα Μάρκοβιτς, εγκατέλειψε το μεσημέρι της Παρασκευής το Βελιγράδι και μετέβη στη Μόσχα. Όπως μετέδωσε το πρακτορείο BETA, η Μάρκοβιτς εμφανίστηκε δέκα λεπτά πριν από την αναχώρηση του αεροσκάφους στην αίθουσα VIP του αεροδρομίου έχοντας στα χέρια της εισιτήριο με ανοιχτή ημερομηνία επιστροφής.

Σε παρεξήγηση απέδωσε ο Μπιλ Κλίντον το πρόσφατο επεισόδιο που δημιουργήθηκε στις σχέσεις του με τον Τζορτζ Ο. Μπους, με αφορμή τη δήλωση που έκανε περί «νόθας νίκης» των Ρεπουμπλικάνων. Σε συνέντευξη που παραχώρησε την Παρασκευή, ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ εξήγησε ότι ουδέποτε θέλησε να μειώσει το διάδοχό του· αντίθετα συνέβαλε αποφασιστικά στην ομαλή μετάβαση της εξουσίας. Για την ιστορία, πάντως, η απάντηση που έδωσε ο Μπους όταν έμαθε την αρχική δήλωση Κλίντον ήταν: «Μπορεί να λέει ό,τι του αρέσει».

Το Κοινοβούλιο της Τσεχίας συνέρχεται εκτάκτως το βράδυ της Παρασκευής, προκειμένου να εξετάσει το ενδεχόμενο αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις σχέσεις της εκτελεστικής εξουσίας με την κρατική τηλεόραση. Το πάθημα με την αναταραχή που δημιουργήθηκε μετά το διορισμό του Γίρι Χόντακ στη διεύθυνση του καναλιού φαίνεται ότι έγινε μάθημα στους κυβερνώντες της χώρας. Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή, πάντως, το πρόσφατο περιστατικό ήταν απλώς μια μάχη στον πόλεμο μεταξύ των δύο Βάτσλαβ της χώρας: του προέδρου Χάβελ και του τέως πρωθυπουργού Κλάους.

Το 2001 θα είναι η χρονιά που θα γίνουν τα μεγαλύτερα βήματα για την επανένωση της Βορείου με τη Νότιο Κορέα, εκτιμά η κυβέρνηση της Πιονγιάνγκ, καλώντας παράλληλα τη Σεούλ να βοηθήσει στο να ανοίξει εντός του έτους η πόρτα της επανένωσης. Εν τω μεταξύ, ο ΟΗΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη Βόρειο Κορέα, καθώς η νέα χρονιά θα φέρει στη χώρα ακόμη μεγαλύτερη έλλειψη τροφίμων.

Για μία ακόμη φορά αξιωματούχοι της τουρκικής κυβέρνησης απηύθυναν έκκληση στη γαλλική Εθνοσυνέλευση να μην υπερψηφίσει το νομοσχέδιο που προβλέπει την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Τούρκους το 1915. Η Αγκυρα έχει προειδοποιήσει επανειλημμένως τη γαλλική κυβέρνηση ότι θα προβεί σε αντίποινα εάν τελικά υιοθετηθεί το σχέδιο νόμου.

Την παραίτησή τους υπέβαλαν οκτώ σερβιτόρες που εργάζονταν σε κατάστημα της διεθνούς αλυσίδας εστιατορίων TGI Fridays στην Κωνσταντινούπολη, αφού αρνήθηκαν να υποβληθούν σε εξετάσεις για AIDS, όπως προβλέπει σχετικός τουρκικός νόμος που ψηφίστηκε το 1999.

Κατά 27% μειώθηκε η κατανάλωση βοδινού κρέατος στα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τον περασμένο Οκτώβριο, όταν ξέσπασε η κρίση της νόσου των «τρελών αγελάδων» (BSE), ανακοίνωσε την Παρασκευή ο εκπρόσωπος του επιτρόπου, αρμόδιου για θέματα Γεωργίας, Φραντς Φίσλερ. Εν τω μεταξύ, η Γερμανική Ομοσπονδία Κρεατοβιομηχανίας ανακοίνωσε ότι σταματά οικειοθελώς τη χρήση κρέατος από τα κόκαλα των βοοειδών για την παρασκευή λουκάνικων, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος μόλυνσης από την BSE.

Νεκρός από ισραηλινά πυρά έπεσε την Παρασκευή στην πόλη Χεβρώνα της Δυτικής Όχθης ένοπλος Παλαιστίνιος, θέτοντας έτσι τέρμα στη σχετική ηρεμία που επικρατούσε τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή, καθώς ομάδες διαπραγματευτών από τις δύο πλευρές συνεχίζουν να εξετάζουν τρόπους για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας, με αμφίβολη όμως την προοπτική επιτυχίας.

Το καθεστώς Μιλόσεβιτς ευθύνεται για τη δολοφονία του Σέρβου πρώην αρχηγού παραστρατιωτικής οργάνωσης Ζέλικο Ραζνάτοβιτς, γνωστού ως Αρκάν. Αυτό υποστήριξε την Παρασκευή ο γιος του Αρκάν, Μιχαΐλο Ραζνάτοβιτς, σε δηλώσεις του στο περιοδικό Vreme.

Παράνομη χρηματοδότηση ύψους ενός εκατομμυρίου δολαρίων (360 εκατ. δρχ.) παρείχε το 1992 στο Δημοκρατικό κόμμα και την προεκλογική εκστρατεία του φίλου του, Μπιλ Κλίντον, ο Ινδονήσιος πολυεκατομμυριούχος επιχειρηματίας Τζέιμς Ραϊέντι, όπως παραδέχτηκε ο ίδιος την Πέμπτη, αποδεχόμενος να πληρώσει χρηματική ποινή ύψους 8,6 εκατομμυρίων δολαρίων (τρία δισ. δραχμές).

Το εγκώμιο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, έπλεξε την Παρασκευή ο Αμερικανός πρεσβευτής στα Ηνωμένα Έθνη, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ. Χαρακτήρισε τον Ανάν ιστορική προσωπικότητα και δήλωσε ότι πρόκειται για τον καλύτερο ΓΓ στην ιστορία του ΟΗΕ. Ο Κόφι Ανάν, ο οποίος βρίσκεται στη θέση αυτή από την 1η Ιανουαρίου 1997, ενίσχυσε την εικόνα του ΟΗΕ και βελτίωσε τις σχέσεις του Οργανισμού με τις ΗΠΑ, τόνισε ο Χόλμπρουκ στην τελευταία ίσως συνέντευξή του ως πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στα Ηνωμένα Έθνη.

Σενάριο κινηματογραφικής ταινίας θυμίζει η ιστορία του Σουηδού διπλωμάτη Ραούλ Βάλενμπεργκ, ο οποίος πιστεύεται ότι έσωσε τη ζωή τουλάχιστον 20.000 Εβραίων κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Πρόσφατη έρευνα που διενεργήθηκε από τις σουηδικές και ρωσικές Αρχές αναφέρει ότι ο θάνατος του Βάλενμπεργκ παραμένει ακόμα μυστήριο, καθώς φαίνεται ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο Σουηδός διπλωμάτης πέθανε στην πρώην Σοβιετική Ένωση το 1947, όπως υποστηρίζει η Μόσχα. Πολλοί μάλιστα ισχυρίζονται ότι ο Βάλενμπεργκ, η τύχη του οποίου αγνοείται από το 1945, έζησε αρκετά ακόμη χρόνια ως κρατούμενος των Σοβιετικών και πέθανε ενδεχομένως το 1989.

Διαρροή αμμωνίας σημειώθηκε την Παρασκευή σε χημικό εργοστάσιο του ομίλου Merck, στην πόλη Ντάρμστατ της Γερμανίας. Οι πυροσβέστες που έσπευσαν στην περιοχή κατόρθωσαν να σταματήσουν γρήγορα τη διαρροή, όμως έχουν προκληθεί σημαντικές υλικές ζημιές και οι γερμανικές Αρχές ζήτησαν από τους κατοίκους της περιοχής να κρατήσουν κλειστά τα παράθυρα των σπιτιών τους. Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει γνωστά τα αίτια του ατυχήματος.

Προς αποκατάσταση των διπλωματικών τους σχέσεων βαίνουν, επισήμως πλέον, Τίρανα και Βελιγράδι, γεγονός που έσπευσαν να χαιρετίσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Την Πέμπτη το υπουργείο Εξωτερικών της Γιουγκοσλαβίας εξέδωσε ανακοινωθέν - κάλεσμα προς την Αλβανία για την επανάληψη των διπλωματικών τους δεσμών, στο οποίο ανταποκρίθηκε θετικά η κυβέρνηση των Τιράνων το βράδυ της ίδιας ημέρας.

Η ισχύς της Συνθήκης Αντιβαλλιστικών Πυραύλων (ΑΒΜ) έληξε με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και δεν δεσμεύει πλέον τις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστήριξε την Πέμπτη ο επικεφαλής της επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας, Τζέσι Χελμς. Έδωσε έτσι το στίγμα της επιχειρηματολογίας που θα προβάλουν οι Ρεπουμπλικάνοι υπέρ της ανάπτυξης της αντιπυραυλικής ασπίδας που προωθεί το Πεντάγωνο. Στο πλευρό τους μάλιστα θα έχουν στο εξής τους Βρετανούς Συντηρητικούς, οι οποίοι τάχθηκαν υπέρ των αμερικανικών σχεδίων.