Κόσμος

Δύο ημέρες επαφών του Βρετανού πρωθυπουργού, Τόνι Μπλερ, με την πολιτική ηγεσία της Βόρειας Ιρλανδίας δεν κατάφεραν να άρουν το αδιέξοδο στην ειρηνευτική διαδικασία. Ωστόσο, όπως δήλωσε την Πέμπτη ο Μπλερ λίγο πριν από την αναχώρησή του από το Μπέλφαστ, υπήρξε κάποια πρόοδος, καθώς τόσο οι καθολικοί όσο και οι προτεστάντες συμφώνησαν να συνεχίσουν να εργάζονται για τη διευθέτηση των διαφορών τους.

Υπεγράφη την Πέμπτη η συμφωνία για τη χορήγηση αποζημιώσεων μεταξύ της αυστριακής κυβέρνησης και των επιζώντων του Ολοκαυτώματος που έχασαν τις περιουσίες τους όταν η Αυστρία αποτελούσε τμήμα του Γ Ράιχ. Η συμφωνία, η οποία προωθήθηκε από την κυβέρνηση του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, προβλέπει ότι η αυστριακή κυβέρνηση καθώς και οι επιχειρήσεις της χώρας θα χορηγήσουν το ποσό των 210 εκατομμυρίων δολαρίων (75,8 δισ. δρχ.), που θα μοιραστούν από ειδικό ταμείο στους δικαιούχους.

Την απόφασή του να μην επανέλθει στις συνομιλίες με το Μαυροβούνιο για το μέλλον της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας ανακοίνωσε την Πέμπτη ο Βόισλαβ Κοστούνιτσα. Με μία λακωνική όσο και ρεαλιστική δήλωση, ο πρόεδρος της ΟΔΓ παραδέχτηκε: «Εφόσον οι απόψεις μας είναι διαμετρικά αντίθετες, ποιος ο λόγος να συνομιλούμε;». Καταλήγοντας, ο Κοστούνιτσα ξεκαθάρισε ότι το Βελιγράδι θα σεβαστεί την όποια απόφαση λάβουν στο εξής οι κάτοικοι του Μαυροβουνίου.

Μεγάλη απειλή χαρακτήρισε την Πέμπτη ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Ο. Μπους, το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν, δέκα χρόνια μετά την έναρξη της επιχείρησης «Καταιγίδα της Ερήμου» που ακολούθησε την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ. Την ίδια ώρα, οι Αρχές του Ιράκ ανακοίνωσαν ότι πάνω από 11.000 άτομα έχασαν τη ζωή τους το Δεκέμβριο, εξαιτίας των κυρώσεων που έχει επιβάλει ο ΟΗΕ στη Βαγδάτη.

Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Πέμπτη ψήφισμα στο οποίο ζητά από την τουρκική κυβέρνηση τη λήψη μέτρων, προκειμένου να αποτραπούν «νέες τραγωδίες στις φυλακές της χώρας». Την ίδια ώρα, ένας ακόμα υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, ο Εσμπέρ Γιαγμουρντερελί, αφέθηκε ελεύθερος στο πλαίσιο του αμφιλεγόμενου νόμου περί αμνηστίας που τέθηκε σε εφαρμογή τον περασμένο μήνα.

Η στατιστική και οι αριθμοί μίλησαν: ο χριστιανισμός -με όλα του τα δόγματα και τις παρεκκλίσεις- παραμένει σταθερά τον τελευταίο αιώνα η θρησκεία με το μεγαλύτερο αριθμό πιστών παγκοσμίως, ενώ οι άνθρωποι που δηλώνουν άθεοι έχουν αυξηθεί κατά 7.500% τα τελευταία εκατό χρόνια. Αύξηση κατά 50% εμφανίζει και το παγκόσμιο ποσοστό των μουσουλμάνων σε σχέση με το 1900. Αυτά τα στοιχεία παρουσιάζει η έγκυρη Παγκόσμια Χριστιανική Εγκυκλοπαίδεια, που εκδίδεται κάθε χρόνο ανανεωμένη στις ΗΠΑ.

Στις 30 Ιανουαρίου θα ανακοινωθεί από τους τρεις Σκοτσέζους δικαστές αν βρίσκονται κοντά στην έκδοση της ετυμηγορίας για την πολύκροτη υπόθεση Λόκερμπι. Όλα δείχνουν ότι η πολυαναμενόμενη απόφαση, με την οποία θα κλείσει η μαραθώνια δίκη, θα αργήσει να εκδοθεί. Οι δύο Λίβυοι κατηγορούμενοι φέρονται ως δράστες πίσω από την ανατίναξη του αεροσκάφους της PanAm το 1988 πάνω από το Λόκερμπι της Σκοτίας.

Ο Αμερικανός αιδεσιμότατος Τζέσε Τζάκσον παραδέχτηκε την Πέμπτη ότι διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση, καρπός της οποίας υπήρξε ένα κοριτσάκι ηλικίας 20 μηνών σήμερα. «Αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη των πράξεών μου και ζητώ συγνώμη για αυτό» ανέφερε ο υπέρμαχος των δικαιωμάτων των μαύρων σε γραπτή ανακοίνωσή του.

Έκρηξη σημειώθηκε την Πέμπτη στο διεθνές αεροδρόμιο Σίπχολ της ολλανδικής πρωτεύουσας, με αποτέλεσμα η αστυνομία να εκκενώσει το μεγαλύτερο μέρος του, καθώς και τον παρακείμενο σιδηροδρομικό σταθμό, όπως δήλωσε εκπρόσωπος των αρχών ασφαλείας. Από την έκρηξη δεν υπήρξαν τραυματίες,αλλά σημειώθηκαν πολύωρες καθυστερήσεις στα αεροπορικά δρομολόγια από και προς το Αμστερνταμ.

Μεγαλώνει ο θόρυβος γύρω από το λεγόμενο «σύνδρομο των Βαλκανίων», καθώς ο Ιταλός υπουργός Αμυνας, Σέρτζιο Ματαρέλα, ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ο θάνατος ενός ακόμη Ιταλού στρατιώτη από καρκίνο φέρεται να συνδέεται με τη χρήση πυρομαχικών απεμπλουτισμένου ουρανίου κατά τις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Το φερόμενο ως όγδοο θύμα του «συνδρόμου των Βαλκανίων» είχε υπηρετήσει κατά διαστήματα στις ειρηνευτικές αποστολές στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη, από το 1996 έως τον Ιανουάριο του 1999.

O Λοράν Καμπιλά είναι νεκρός, αποκάλυψε στέλεχος του υπουργείου Πληροφοριών του Κονγκό, προσθέτοντας ότι η σορός του θα επιστρέψει στη χώρα από τη Ζιμπάμπουε την Κυριακή και ότι η κηδεία του είναι προγραμματισμένη για την ερχόμενη Τρίτη στην Κινσάσα.

Πρωτοφανές περιστατικό βίας σημειώθηκε την Πέμπτη σε σχολείο της σουηδικής πρωτεύουσας, όπου άγνωστοι πυροβόλησαν και σκότωσαν έναν 16χρονο. Εγκλήματα αυτού του είδους είναι πολύ σπάνια σε σχολεία της Σουηδίας, όπου ο έλεγχος για οπλοκατοχή είναι πολύ αυστηρός. Ωστόσο, η αύξηση των κρουσμάτων βίας το τελευταίο διάστημα στη Στοκχόλμη έχει προκαλέσει ανησυχία στους κατοίκους της πρωτεύουσας.

Αντιμέτωποι με τη Δικαιοσύνη θα έλθουν ο τέως πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, και ομάδα στενών συνεργατών του, αμέσως μόλις σχηματιστεί η νέα σερβική κυβέρνηση, η οποία αναμένεται να ορκιστεί την επόμενη εβδομάδα. Αυτό προκύπτει από έγγραφο που φέρει την υπογραφή του εκλεγμένου πρωθυπουργού της Σερβίας, Ζόραν Τζίντζιτς, και έφτασε στα χέρια του ειδησεογραφικού πρακτορείου Associated Press. Εν τω μεταξύ, ο Γιουγκοσλάβος πρόεδρος, Βόισλαβ Κοστούνιτσα, ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι δέχεται τελικά να συναντηθεί με την εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY), Κάρλα ντελ Πόντε.

Τονίζοντας ότι το μέλλον θα καταδείξει εάν οι Παλαιστίνιοι αφήνουν ακόμη μία μεγάλη, ιστορική ευκαιρία για ειρήνη να φύγει μέσα από τα χέρια τους, ο πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα, Ραν Κουριέλ, παραδέχεται -σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Πέμπτη- πως δεν υπάρχει κανένα σημάδι αισιοδοξίας για οποιαδήποτε πρόοδο στην ειρηνευτική διαδικασία πριν από την «αλλαγή φρουράς» στο Λευκό Οίκο και την εκλογική αναμέτρηση της 6ης Φεβρουαρίου στο Ισραήλ. «Αυτήν τη στιγμή η δυνατότερη φωνή είναι αυτή της απαισιοδοξίας» δηλώνει ο Ραν Κουριέλ, σημειώνοντας ότι το «Ισραήλ δεν έχει πολιτική εκτελέσεων» και χαρακτηρίζοντας «αυτοκτονία» για το Τελ - Αβίβ μια υποτιθέμενη αποδοχή του αιτήματος των Παλαιστινίων για επιστροφή των ομοεθνών προσφύγων εντός του εβραϊκού κράτους.

Τη γενοκτονία των Αρμενίων από τους Τούρκους αναγνώρισε οριστικά την Πέμπτη η γαλλική Εθνοσυνέλευση, αγνοώντας τις κλιμακούμενες απειλές που εξαπέλυσε τις τελευταίες ημέρες η Αγκυρα. H αντίδραση της Τουρκίας υπήρξε άμεση: ανακάλεσε τον πρεσβευτή της στη Γαλλία «για διαβουλεύσεις» και με ανακοίνωσή της τόνισε ότι η απόφαση που ελήφθη από τους Γάλλους βουλευτές θα επιφέρει «σοβαρή και διαρκή ζημία» στις διμερείς σχέσεις.

Η ανησυχία για τις επιπτώσεις από τη νόσο της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΒSE) επεκτείνεται και στις ΗΠΑ, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση προσανατολίζεται στην απαγόρευση της αιμοδοσίας από άτομα που έζησαν στη Δυτική Ευρώπη τουλάχιστον για έξι μήνες. Ανάλογη απαγόρευση αναμένεται να επιβάλει και το παράρτημα του Ερυθρού Σταυρού στις ΗΠΑ. Εν τω μεταξύ, ο επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρμόδιος για θέματα γεωργίας, Φραντς Φίσλερ, εμμένει στην απόφαση της Κομισιόν για θανάτωση όλων των βοοειδών ηλικίας άνω των 30 μηνών, που δεν έχουν υποβληθεί σε εξετάσεις για τον εντοπισμό της ΒSE.

Την άμεση απελευθέρωση του Ρώσου, πρώην στενού συνεργάτη του Μπορίς Γέλτσιν, Πάβελ Μποροντίν, ζήτησε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Ιγκόρ Ιβανόφ. Ο Μποροντίν συνελήφθη την Τετάρτη στη Νέα Υόρκη, κατηγορούμενος για ξέπλυμα χρημάτων. Εναντίον του εκκρεμούσε ένταλμα σύλληψης από την ελβετική Δικαιοσύνη, που ζητά τώρα την έκδοσή του στη Βέρνη.

Πέπλο μυστηρίου καλύπτει την τύχη του προέδρου του Κονγκό, Λοράν Καμπιλά, καθώς κανείς δεν γνωρίζει εάν επέζησε της επίθεσης που δέχτηκε την Τρίτη από άνδρα της φρουράς του. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, έχει μεταφερθεί -νεκρός ή τραυματίας- στη γειτονική Ζιμπάμπουε, ενώ το μόνο σίγουρο είναι ότι ο γιος του, Ζοζέφ Καμπιλά, όχι μόνο δεν είναι νεκρός, όπως πιστευόταν αρχικά, αλλά έχει αναλάβει και τη διακυβέρνηση της χώρας -μέχρι να επιστρέψει ο πατέρας, όπως τονίζει η κυβέρνηση του Κονγκό.

Λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τις εκλογές για την ανάδειξη πρωθυπουργού στο Ισραήλ, ο υποψήφιος του δεξιού κόμματος Λικούντ, Αριέλ Σαρόν, με κυνικές δηλώσεις, σκληραίνει τη στάση του προς τους Παλαιστινίους, καθώς διαισθάνεται πως η ισραηλινή κοινή γνώμη εγκαταλείπει την ιδέα της ειρηνικής συνύπαρξης με αντάλλαγμα τις εδαφικές παραχωρήσεις. Την ίδια στιγμή, το κυβερνών Εργατικό Κόμμα προειδοποιεί τους ψηφοφόρους ότι ενδεχόμενη εκλογή Σαρόν θα απομονώσει τη χώρα διεθνώς και θα κάνει το Ισραήλ να μοιάζει με τη Γιουγκοσλαβία του Μιλόσεβιτς.

Αποφασισμένος να αποδείξει σε όσους τον αμφισβητούν ότι είναι ικανός να ηγείται των ΗΠΑ εμφανίζεται σε συνέντευξη που παραχώρησε την Πέμπτη στο Associated Press ο Αμερικανός νεοεκλεγείς πρόεδρος Τζορτζ Ο. Μπους. Δηλώνει επίσης ότι θα επιδιώξει να ισχυροποιήσει τις θέσεις του αντιπροέδρου και των υπουργών του αλλά και να αλλάξει όποιες εντολές του απερχόμενου προέδρου Μπιλ Κλίντον δεν τον βρίσκουν σύμφωνο.