συρίας

Νέες συγκρούσεις και επιθέσεις με ελικόπτερα σημειώθηκαν την Τρίτη στο Χαλέπι της Συρίας, καθώς ο στρατός πραγματοποιεί μεγάλη επιχείρηση στην πόλη για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα. Χιλιάδες πρόσφυγες συνεχίζουν να εγκαταλείπουν το Χαλέπι, εμπορικό κέντρο της Συρίας, σε μια προσπάθεια να ξεφύγουν από τη βία. Τηλεφωνική επικοινωνία Ομπάμα-Ερντογάν για το θέμα.

Στην αντεπίθεση πέρασε το Σάββατο ο συριακός στρατός προκειμένου να ανακαταλάβει τους τομείς που τελούν υπό τον έλεγχο των ανταρτών στο Χαλέπι, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Συρίας. Άρματα μάχης κινούνται προς διάφορες συνοικίες της πόλης, ενώ από νωρίς το πρωί μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα βομβαρδίζουν θέσεις ανταρτών. Πληροφορίες αναφέρουν ότι τα θύματα των συγκρούσεων είναι πολλά, ενώ πολλές οικογένειες εγκαταλείπουν την περιοχή. Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι νεκροί από την επίθεση ξεπέρασαν τους 20.000.

Την έντονη ανησυχία της για την κατάσταση στη Συρία εκφράζει η διεθνής κοινότητα, την ώρα που οι σφοδρές μάχες στο Χαλέπι συνεχίζονται. Ο ΓΓ του ΟΗΕ, Μπαν Γκι-μουν στέλνει αυστηρό μήνυμα στο συριακό καθεστώς να μην κάνει σε καμία περίπτωση χρήση χημικών όπλων, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός, Ντέιβιντ Κάμερον, τονίζει ότι το καθεστώς Άσαντ έχει χάσει τη νομιμοποίησή του και πρέπει να σταματήσει τη βία. «Δεν μπορούμε να μένουμε απλοί θεατές» λέει ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ταγίπ Ερντογάν. Φόβους για σφαγή στο Χαλέπι εκφράζει και ο Λευκός Οίκος.

Λίγο πριν από το τέλος της πρώτης του θητείας και βλέποντας ότι οι διπλωματικές προσπάθειες για το θέμα της Συρίας καταρρέουν, ο Μπαράκ Ομπάμα αποφάσισε την παροχή μεγαλύτερης στήριξης στους Σύρους αντάρτες. Σύμφωνα με το Reuters, ο Λευκός Οίκος διαμόρφωσε ένα προεδρικό διάταγμα, το οποίο θα εγκρίνει να δοθεί μυστική βοήθεια προς τους αντάρτες, η οποία, όμως, δεν θα αφορά τον εξοπλισμό τους.

Με όλμους επιτίθενται για έκτη ημέρα οι δυνάμεις του συριακού στρατού στη Δαμασκό και το Χαλέπι. Τα νότια προάστια της πρωτεύουσας της Συρίας σφυροκοπούνται, ενώ το πρωί της Πέμπτης σημειώνονταν στο Χαλέπι σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ των ανατικαθεστωτικών και των καθεστωτικών στρατιωτικών ενισχύσεων που είχαν φτάσει από τα βόρεια σύνορα.

Δυνάμεις από τη μεθόριο με την Τουρκία στέλνει στο Χαλέπι ο συριακός στρατός, σύμφωνα με τους αντικαθεστωτικούς, ενώ οι συγκρούσεις στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Συρίας συνεχίζονται για πέμπτη ημέρα. Παράλληλα, η Άγκυρα ανέφερε πως θα κλείσει τα σύνορά της για όλα τα οχήματα που προέρχονται από τη Συρία και δεν έχουν προορισμό τρίτες χώρες -όχι όμως για τους πρόσφυγες. «Ασφαλές» το χημικό οπλοστάσιο της χώρας, λέει η Ρωσία, «casus belli» για το Ισραήλ εάν η Χεζμπολάχ πάρει στα χέρια της συριακά χημικά όπλα. Η επιτρεμμένη της Συρίας στην Κύπρο φέρεται να αυτομόλησε και να έφυγε για το Κατάρ.

Μαχητικά αεροσκάφη και στρατιωτικά ελικόπτερα βομβάρδισαν το Χαλέπι, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Συρίας, την ώρα που στο έδαφος σημειώνονταν σφοδρές μάχες στο κέντρο της πόλης, καθώς οι αντάρτες προσπαθούν να πάρουν τον έλεγχο από τις δυνάμεις του στρατού. Οι φιλοκυβερνητικές δυνάμεις βομβάρδισαν την πόλη με όλμους και ρουκέτες. Εξέγερση σε φυλακή του Χαλέπι με θύματα. Μάχες μαίνονται και σε συνοικίες της Δαμασκού. Αναστολή της λειτουργίας της πρεσβείας στη Δαμασκό δρομολογεί η ελληνική κυβέρνηση.

Εν μέσω καθαρού εμφυλίου και με τον πρόεδρο Άσαντ υπό ασφυκτική πίεση να αποχωρήσει, το συριακό καθεστώς αναγνωρίζει για πρώτη φορά πως έχει στην κατοχή του χημικά και βιολογικά όπλα και προειδοποιεί ότι θα τα χρησιμοποιήσει μόνο εφόσον δεχθεί εξωτερική επίθεση -και «ποτέ κατά του συριακού λαού όποιες και αν είναι οι εξελίξεις» εντός της χώρας. Αυστηρό μήνυμα στον Άσαντ ότι θα λογοδοτήσει σε περίπτωση που γίνει χρήση χημικών όπλων στέλνει ο Ομπάμα. Οι μάχες την ίδια στιγμή συνεχίζονται και φθάνουν νέες καταγγελίες για συνοπτικές εκτελέσεις.

Υπό τον έλεγχο των Σύρων ανταρτών βρίσκονται συνοριακά φυλάκια στη μεθόριο με την Τουρκία και το Ιράκ. Άλλη μια απώλεια για το καθεστώς Άσαντ ο θάνατος του επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Συρίας Χισάμ Ιχτιάρ, ο οποίος τραυματίστηκε κατά την επίθεση στο αρχηγείο της Εθνικής Ασφάλειας. Την ίδια ώρα, μαίνονται οι μάχες στη Δαμασκό, με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να υποστηρίζει ότι την Πέμπτη καταγράφηκε ο «βαρύτερος απολογισμός» θυμάτων, με περίπου 300 νεκρούς.

Ο Σύρος υπουργός Άμυνας της Συρίας, Νταούντ Ρατζίνα, σκοτώθηκε σε επίθεση αυτοκτονίας που σημειώθηκε στο κτίριο του Γραφείου Εθνικής Ασφάλειας στη Δαμασκό. Νεκρός και ο σύζυγος της αδελφής του Μπασάρ Αλ-Άσαντ, Ασέφ Σοκάτ, καθώς και ο επικεφαλής του γραφείου διαχείρισης κρίσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετοί άλλοι αξιωματούχοι -ανάμεσά τους και ο υπουργός Εσωτερικών- νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση. Στο κτίριο πραγματοποιείτο συνάντηση υπουργών και άλλων κυβερνητικών αξιωματούχων. «Θα τιμωρήσουμε τους υπεύθυνους» λέει το συριακό καθεστώς.

Ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Ασαντ δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει χημικά όπλα, εάν βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση, ανέφερε στο βρετανικό BBC ο Ναουάφ αλ Φαρές, ο πρώην πρεσβευτής της Συρίας στη Βαγδάτη και μέχρι τώρα ανώτερος αξιωματούχος του καθεστώτος που έχει αυτομολήσει. Επικαλούμενος μάλιστα «ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες», όπως σημειώσε, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να έχει ήδη γίνει χρήση χημικών όπλων στη Χομς.

Ομάδα παρατηρητών του ΟΗΕ μετέβη και επιθεώρησε περιοχή σε απόσταση περίπου έξι χιλιομέτρων από το χωριό Τρέμσεχ κοντά στη Χάμα, όπου την Πέμπτη σκοτώθηκαν περίπου 200 άτομα από τις δυνάμεις ασφαλείας της Συρίας. Φωτογραφίες και βίντεο που αναρτήθηκαν σε ιστοσελίδες δείχνουν οχήματα του ΟΗΕ σε μια περιοχή κοντά στο χωριό. Πολίτες έχουν περικυκλώσει ένα αυτοκίνητο και δείχνουν στους παρατηρητές αιματοβαμμένα ρούχα και θραύσματα από οβίδες.

Μετά από άλλη μία πολύνεκρη σφαγή από τις συριακές δυνάμεις, επανέρχονται στη διεθνή κοινότητα οι συζητήσεις ώστε να βρεθεί τρόπος συμμόρφωσης της Συρίας με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και να κάνει -έστω και στοιχειώδη- βήματα για να τερματιστεί η εμφύλια βία στη χώρα. Ωστόσο πέρα από τις σκληρές δηλώσεις και την έκφραση του σοκ για τις ωμότητες, η Δύση δεν μπορεί να αποφασίσει τίποτα δραστικό και πελαγοδρομεί μεταξύ προτάσεων ψηφισμάτων και καταδικών.

Στη Δαμασκό μετέβη την Κυριακή ο κοινός απεσταλμένος του ΟΗΕ και του Αραβικού Συνδέσμου Κόφι Ανάν, για έναν νέο γύρο συνομιλιών με τον πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ. Πληροφορίες αναφέρουν πως η συνάντηση επρόκειτο να πραγματοποιηθεί το βράδυ της Κυριακής, δηλαδή ένα 24ωρο μετά την παραδοχή του πρώην ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών ότι οι προσπάθειες τερματισμού της εμφύλιας σύρραξης έχουν αποτύχει. Η άφιξη Ανάν συμπίπτει, όμως, με τη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων από την πλευρά της Συρίας, με τις οποίες το καθεστώς -σε μία επίδειξη δύναμης- στέλνει στο εξωτερικό μήνυμα ετοιμότητας σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης.

Οι σοροί των δύο χειριστών του τουρκικού Phantom ανασύρθηκαν την Πέμπτη από το βυθό εντός των χωρικών υδάτων της Συρίας -8,6 ναυτικά μίλια από τις συριακές ακτές- μετά τη συνδρομή που προσέφερε για τον εντοπισμό τους ο ωκεανογράφος Ρόμπερτ Μπάλαρντ, διάσημος για την ανακάλυψη του ναυαγίου του Τιτανικού. Σύμφωνα με το τουρκικό Γενικό Επιτελείο, οι σοροί των πιλότων εντοπίστηκαν σε βάθος 1.260 μέτρων κοντά στα συντρίμμια του μαχητικού αεροσκάφους.

Περισσότερα από δύο εκατομμύρια «ενοχλητικά» -όπως τα χαρακτήρισε ο Τζούλιαν Ασάνζ- μηνύματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας πολιτικών προσώπων και κρατικών αξιωματούχων της Συρίας άρχισε να δημοσιεύει ο ιστότοπος WikiLeaks. Για αποκαλύψεις-φωτιά μέσα στους επόμενους δύο μήνες προϊδεάζει ο δικτυακός τόπος.

Δεκατρείς ημέρες μετά την κατάρριψη του τουρκικού Phantom -σε διεθνή εναέριο χώρο κατά τη θέση της Άγκυρας, που έρχεται σε σύγκρουση με τη συριακή εκδοχή- το τουρκικό Γενικό Επιτελείο ανακοινώνει ότι εντοπίστηκαν από βαθυσκάφος οι σοροί των δύο χειριστών στην ανατολική Μεσόγειο, χωρίς να δίνει όμως το ακριβές στίγμα. Η κατάρριψη του Phantom προκάλεσε πολεμικό κλίμα στα σύνορα Τουρκίας-Συρίας, με συνεχείς απογειώσεις τουρκικών μαχητικών τις τελευταίες ημέρες και προειδοποιήσεις ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κίνηση εκ μέρους της Συρίας στη μεθόριο δεν θα μείνει αναπάντητη.

Αγνοώντας τη διεθνή πίεση, το καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ κλιμακώνει τις επιθέσεις εξαπολύοντας βομβαρδισμούς στη Χομς και τη Ντούμα κοντά στη Δαμασκό, την ώρα που παραμένει τεταμένο το κλίμα στα σύνορα με την Τουρκία με συνεχείς απογειώσεις τουρκικών μαχητικών εξαιτίας της πτήσης συριακών μεταγωγικών ελικοπτέρων κοντά στη μεθόριο. Στο «μέτωπο» της διεθνούς διπλωματίας, η διαμάχη Ρωσίας-Δύσης για τη διαδικασία πολιτικής μετάβασης στη Συρία παραμένει, με τη Μόσχα να αρνείται να παραστεί στη Σύνοδο των Φίλων της Συρίας την Παρασκευή στο Παρίσι.

Οι μυστικές υπηρεσίες της Συρίας λειτουργούν κέντρα βασανισμού σε ολόκληρη τη χώρα, όπου οι κρατούμενοι υφίστανται ξυλοδαρμούς, με καλώδια και ρόπαλα, καίγονται με οξύ και βιάζονται... Τα συγκλονιστικά αυτά στοιχεία περιγράφονται σε έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη και έχει τίτλο «Αρχιπέλαγος Βασανισμών». Η οργάνωση μιλά ανοικτά πλέον για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να προσφύγει για το θέμα της Συρίας στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Σκληρός απέναντι στους τρομοκράτες που δρουν στη χώρα του αλλά και επικριτικός απέναντι στις χώρες που θέλουν να αποτύχει το ειρηνευτικό σχέδιο Ανάν για να επιρρίψουν τις ευθύνες στη Συρία εμφανίστηκε ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ μιλώντας στην ιρανική τηλεόραση. Όπως εξήγησε, η Συρία είναι υπό διεθνή πίεση λόγω της υποστήριξής της προς τους Παλαιστίνιους αλλά αυτές οι πιέσεις δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα στο παρελθόν και δεν θα έχουν και στο μέλλον. Η συνέντευξη έρχεται δύο ημέρες πριν τη σύνοδο στη Γενεύη όπου ο Κόφι Άναν θα παρουσιάσει άλλο ένα σχέδιο...

Νέα διάσταση στο «θρίλερ» της κατάρριψης του τουρκικού Phantom με δήλωση του Σύρου υπουργού Πληροφοριών ότι αντιμετωπίστηκε ως αγνώστου ταυτότητας, και δεδομένης της ομοιότητας των τουρκικών και ισραηλινών μαχητικών η Συρία «μπορεί και να νόμισε» ότι ήταν ισραηλινό. «Ο τουρκικός λαός είναι αδελφός και φίλος. Η Συρία δεν θέλησε να χτυπήσει τουρκικό αεροσκάφος» λέει ο υπουργός Ομράν αλ-Ζουμπί. Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν τονίζει ότι η Τουρκία δεν έχει πρόθεση επίθεσης στη Συρία, αλλά προειδοποίηση με σκληρή αντίδραση σε συριακές στρατιωτικές κινήσεις στη μεθόριο.

Στη σκιά του πολεμικού κλίματος που έχει διαμορφωθεί στα σύνορα Τουρκίας - Συρίας μετά την κατάρριψη του τουρκικού Phantom, ο Ταγίπ Ερντογάν λέει ότι η «η Τουρκία, ο τουρκικός λαός δεν έχουν την πρόθεση να επιτεθούν στη Συρία, και δεν δείχνουν καμία εχθρική στάση εναντίον οποιασδήποτε χώρας». Σπεύδει, όμως, να προειδοποιήσει πως η Τουρκία θα απαντήσει «με τον πιο ηχηρό τρόπο σε κάθε εχθρική πράξη» που έχει στόχο τη χώρα -επαναλαμβάνοντας την απειλή στρατιωτικής δράσης έναντι σε ενδεχόμενες κινήσεις στρατιωτικών μονάδων της Συρίας στη μεθόριο.

Αποφεύγοντας μία άμεση απάντηση στην κατάρριψη του μαχητικού F-4 Phantom -που επιμένει ότι χτυπήθηκε σε διεθνή εναέριο χώρο- η Τουρκία προειδοποιεί με στρατιωτική δράση σε ενδεχόμενες κινήσεις στρατιωτικών μονάδων της Συρίας και συγκεντρώνει στρατεύματα στα σύνορα. Μιλώντας στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε την αλλαγή των κανόνων εμπλοκής στη μεθόριο με τη Συρία, την ώρα που λάμβανε μήνυμα στήριξης από το ΝΑΤΟ για την κατάρριψη -χωρίς πάντως να τίθεται επί τάπητος το επίμαχο Άρθρο 5 περί συντονισμένης αντίδρασης της Συμμαχίας.

Ένταση στο «κόκκινο» και διπλωματικός «πυρετός» στη σκιά της κατάρριψης του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους F-4 Phantom, με την Άγκυρα και τη Δαμασκό να δίνουν αντικρουόμενες εκδοχές για το επεισόδιο. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι το μαχητικό κατερρίφθη σε διεθνή εναέριο χώρο και μιλά ακόμη και για πυρά κατά δεύτερου μαχητικού που ερευνούσε για ίχνη του πρώτου. Ξεκαθάρισε δε ότι στη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ θα κάνει επίκληση του Άρθρου 4 αλλά και του Άρθρου 5 περί συντονισμένης αντίδρασης της Συμμαχίας. Για καθαρή παραβίαση εθνικής κυριαρχίας μιλά η Συρία, λέγοντας ότι το μαχητικό πετούσε σε πολύ χαμηλό ύψος και χτυπήθηκε από αντιαεροπορικά πυρά και όχι από κατευθυνόμενο πύραυλο. Ανώτατοι Σύροι στρατιωτικοί αυτομολούν την ίδια στιγμή στην Τουρκία...

Η κρίση στη Συρία, στη «σκιά» της κατάρριψης του τουρκικού αεροσκάφους F4 από τη Δαμασκό, θα απασχολήσει τους υπουργούς Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι θα έχουν στο Λουξεμβούργο συνομιλίες για το θέμα. Νέες κυρώσεις αναμένεται να επιβληθούν στη Δαμασκό. Την Τρίτη θα συναντηθούν αντιπρόσωποι των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ για να συζητήσουν για την κατάρριψη του τουρκικού αεροσκάφους.