στήριξης

Η χρηματοδότηση του νέου μόνιμου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης (ESM) θα μπορούσε να γίνει μέσω της επιβολής φόρου στις τράπεζες για την άντληση 50 δισ. ευρώ, σύμφωνα με εσωτερική έκθεση της Κομισιόν προς τις χώρες της Ευρωζώνης.

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) χρειάζεται να ενισχυθεί και να διευρυνθεί, τονίζει ο Ευρωπαίος Επίτροπος, Όλι Ρεν, ενώ παράλληλα δηλώνει ότι δεν τίθεται θέμα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους. Υπέρ της ενίσχυσης των πόρων και των δραστηριοτήτων του Ταμείου τάσσεται και ο πρόεδρος της Κομισιόν, Μ.Μπαρόζο. Έτοιμη η Γερμανία να κάνει ό,τι χρειάζεται για τη στήριξη του ευρώ, δηλώνει η Άνγκελα Μέρκελ, προβάλλοντας μια πιο διαλλακτική στάση, αν και οι επίσημες δηλώσεις για ενίσχυση του ΕΤΧΣ είναι ακόμη αρνητικές.

Στη δημοπρασία πορτογαλικών ομολόγων είναι στραμμένη την Τετάρτη η προσοχή των αγορών, καθώς εντείνεται η φημολογία περί ένταξης της χώρας στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ. Βοήθεια ύψους 100 εκατ. ευρώ ετοιμάζουν για την Πορτογαλία η Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Διάσωσης, «εφόσον αυτή καταστεί αναγκαία», σύμφωνα με τη γερμανική έκδοση των Financial Times.

«Φήμες που βλάπτουν το ευρώ και την Ευρώπη» χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας τα περί προσφυγής στο μηχανισμό στήριξης, ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα του θα πετύχει τους δημοσιονομικούς στόχους που έχει θέσει.

«Το θέμα δεν είναι αν θα προσφύγει η Πορτογαλία στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ, αλλά το πότε», τονίζουν οι αναλυτές, καθώς, παρά τις επίσημες διαψεύσεις, εντείνεται  η φημολογία ότι Βερολίνο και Παρίσι ασκούν ασφυκτικές πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση στη Λισαβόνα. Το επιτόκιο στο 10ετές κρατικό ομόλογο αναφοράς ξεπέρασε το κρίσιμο επίπεδο του 7%, το οποίο δείχνει ότι οι αγορές «σπρώχνουν» την χώρα στη διεθνή βοήθεια.

Να διαψεύσει τη φημολογία περί προσφυγής της Πορτογαλίας στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ επιχείρησε την Δευτέρα η Κομισιόν, την ίδια ώρα που οι αγορές κατακλύονται από φήμες για ισχυρές πιέσεις που ασκούνται προς αυτή την κατεύθυνση από τη γερμανική και τη γαλλική κυβέρνηση. Σε αγορά πορτογαλικών ομολόγων φέρεται να προχώρησε η ΕΚΤ, σε μία προσπάθεια αποκλιμάκωσης της πίεσης που υφίσταται η Λισαβόνα.

Ο μόνιμος μηχανισμός στήριξης που θα λειτουργήσει μετά το 2013, «μολονότι είναι σημαντικός, δεν είναι παρά ένα προσωρινό καταπραϋντικό για τις μικρές χώρες που δέχονται επιθέσεις», τονίζει ο Νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς. Η οδός της λιτότητας που επιλέχθηκε από την Ευρώπη, υπό την πίεση των αγορών, θα καθυστερήσει την έξοδο από την κρίση και θα εξασθενήσει τους πιο ευάλωτους κρίκους της ζώνης του ευρώ και της ΕΕ υποστηρίζει, ενώ εκφράζει φόβους για την βιωσιμότητα του ευρώ αν δεν ληφθούν κατάλληλα μέτρα.

Το ενδεχόμενο ελληνικής χρεοκοπίας είναι ανοικτό, παρά τη στήριξη της Ελλάδας με τα 110 δισ. ευρώ από τον μηχανισμό ΕΕ-ΔΝΤ, υποστηρίζει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Κένεθ Ρογκόφ.

Ο μόνιμος μηχανισμός στήριξης που θα λειτουργήσει στην Ευρωζώνη μετά το 2013 θα μπορεί να αγοράζει κρατικά ομόλογα, ενώ δεν θα είναι ένα αυθύπαρκτο Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο δίπλα στην ΕΚΤ, αλλά ένα «διακρατικό εργαλείο των χωρών-μελών της Ευρωζώνης», σύμφωνα με το σχέδιο που επεξεργάζεται η γερμανική κυβέρνηση και αποκάλυψε το Spiegel.

Απορρόφηση ύψους 18% του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς 2007 - 2013 (ΕΣΠΑ) πέτυχε το υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας κατά το 2010, υπερβαίνοντας το στόχο του Μηχανισμού Στήριξης που προέβλεπε απορρόφηση πόρων 17,5%. Για το 2011, ο στόχος είναι ο διπλασιασμός της απορρόφησης, σε ποσοστό πάνω από 35%.

Τη μυστική συμφωνία Μέρκελ-Σαρκοζί για τη συµµετοχή στο µέλλον και ιδιωτών επενδυτών στο κόστος σωτηρίας κρατών, αλλά και τις ισχυρές πιέσεις κορυφαίων Ευρωπαίων πολιτικών και τραπεζιτών στην Ιρλανδία και την Πορτογαλία για να ζητήσουν ευρωπαϊκή βοήθεια και να αποφευχθεί ντόµινο κρίσης στην Ευρωζώνη, αποκαλύπτει η «Wall Street Journal».

«Δεν θα αποτελούσε έκπληξη» εάν η Πορτογαλία προσέφευγε στο μηχανισμό στήριξης της ΕΕ στο άμεσο μέλλον, υποστηρίζει ο επικεφαλής αναλυτής της Deutsche Bank, λέγοντας πως η καλύτερη συμβουλή για τη Λισαβόνα είναι να ζητήσει γρήγορα τη βοήθεια των Βρυξελλών. Αντίθετα, όπως υποστηρίζει ο ίδιος, Ισπανία, Ιταλία και Βέλγιο θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα δημοσιονομικά τους προβλήματα όταν «περάσει η αναστάτωση» και οι αγορές αρχίσουν να επικεντρώνονται στα θεμελιώδη μεγέθη των οικονομιών τους.

Πρόσθετη απειλή για τη δημοσιονομική προσπάθεια της Ελλάδας αποτελεί η αύξηση των βραχυχρόνιων επιτοκίων στις διεθνείς αγορές. Ο δανεισμός του Ελληνικού Δημοσίου από τον μηχανισμό στήριξης με κυμαινόμενα επιτόκια έχει καταστήσει πολύ ευαίσθητο το χρέος στις διακυμάνσεις των επιτοκίων και έχει αυξήσεις τις απαιτήσεις διαχείρισης από το υπουργείο Οικονομικών. Εκτιμάται ότι η σχέση κυμαινόμενου/σταθερού επιτοκίου θα διαμορφωθεί στα επίπεδα 40% κυμαινόμενο και 60% σταθερό στο τέλος του 2011, από το επίπεδο 28%-72% στο τέλος του 2010.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξέφρασε τις «σοβαρές ανησυχίες» της πως η εκταμίευση του πακέτου στήριξης προς την Ιρλανδία θα επηρεάσει σημαντικά την επιχειρησιακή ρευστότητά στην Ευρωζώνη.

Αυστηρή κριτική στα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής σχετικά με τον μόνιμο μηχανισμό στήριξης ασκούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ενώ στρέφουν τα πυρά τους και κατά του πρωθυπουργού. Δημοψήφισμα για την αναθεώρηση της Συνόδου της Λισαβόνας ζητά ο ΣΥΝ.

Τις απόψεις τους για την πορεία και το μέλλον της Ευρώπης καταθέτουν ο πρωθυπουργός και οι πολιτικοί αρχηγοί, δύο 24ωρα μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, όπου ελήφθησαν αποφάσεις για το Μηχανισμό Στήριξης.

Τη δημιουργία, από τα μέσα του 2013, ενός μόνιμου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, ο οποίος θα επιφορτιστεί με τη στήριξη, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, χωρών με δημοσιονομικά προβλήματα, αποφάσισαν οι 27 Ευρωπαίοι ηγέτες κατά τη διήμερη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, που ολοκληρώθηκε την περασμένη Παρασκευή στις Βρυξέλλες. Διαφωνίες για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, καθώς πέντε κράτη ζητούν «πάγωμα» έως το 2020.

Ικανοποιημένη δηλώνει η ελληνική πλευρά από την έκβαση των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες που αφορούν το μόνιμο μηχανισμό στήριξης. Η Σύνοδος Κορυφής είπε «ναι» στην απαραίτητη τροποποίηση του κειμένου της Συνθήκης της Λισαβόνας. Μάχη, όμως, εξακολουθεί να δίνεται για τις λεπτομέρειες. Στο περιθώριο της Συνόδου, ο πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου είχε ολιγόλεπτη συνομιλία με τη καγκελάριο Μέρκελ, με φόντο τους διαξιφισμούς των τελευταίων εβδομάδων τόσο για το μηχανισμό στήριξης, όσο και για τα ευρωομόλογα, τα οποία απορρίπτει η Γερμανία.

Σε συμφωνία κατέληξαν, λίγες ώρες μετά την έναρξη της Συνόδου Κορυφής, οι Ευρωπαίοι ηγέτες για το μόνιμο μηχανισμό στήριξης της που θα τεθεί σε ισχύ από το 2013, λέγοντας το «ναι» στην απαραίτητη τροποποίηση του κειμένου της Συνθήκης της Λισαβόνας. Με «αυστηρές προϋποθέσεις» η υπαγωγή στο μηχανισμό, όπως ήθελαν Γερμανία και Γαλλία. Eκτός επίσημης ατζέντας τα ευρω-ομόλογα.

Την ανάγκη να υιοθετηθούν από τη Σύνοδο Κορυφής «σημαντικές αποφάσεις για το μέλλον της Ευρώπης», αλλά και να αρθούν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στο ύψος των περιστάσεων, υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου προσερχόμενος στην έδρα του Συμβουλίου της ΕΕ. Σε ολιγόλεπτη δε συνομιλία του με την Καγκελάριο της Γερμανίας είχε την ευκαιρία να της επαναλάβει τις ελληνικές θέσεις περί μηχανισμού στήριξης και ευρω-ομολόγων.

Η κρίση χρέους στην ευρωζώνη έχει γίνει συστημική και απαιτεί να ληφθούν μέτρα τόσο για το σύνολο της, όσο και για συγκεκριμένα κράτη-μέλη, αναμένεται να δηλώσει στους ηγέτες της ΕΕ ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο. Κοινό στόχο από τη Σύνοδο ζητά η Ανγκελα Μέρκελ, εμμένοντας όμως στις θέσεις της για το Μηχανισμό Στήριξης.

Η χορήγηση της χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ιρλανδία θα απασχολήσει τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ουάσιγκτον, σήμερα, Πέμπτη. Το ιρλανδικό κοινοβούλιο ενέκρινε την Τετάρτη, το πακέτο οικονομικής βοήθειας των 67,5 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ιρλανδικής οικονομίας και των τραπεζών της χώρας. Η Ιρλανδία θα συνεισφέρει 17,5 δισ. ευρώ στο πακέτο οικονομικής βοήθειας διαμορφώνοντας το συνολικό ποσό στα 85 δισ. ευρώ, ενώ έχει καταλήξει σε συμφωνία με τη Βρετανία και άλλες χώρες για διμερή δάνεια.

Υπό τη «δαμόκλειο σπάθη» της διάδοσης της κρίσης στην Ευρώπη συνέρχεται την Πέμπτη και την Παρασκευή η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ, με το μόνιμο μηχανισμό στήριξης για την Ευρωζώνη να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα. Την τροποποίηση της Συνθήκης της Λισαβόνας, για να επιτραπεί η σύσταση του μηχανισμού, θα εξετάσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, εκτός των επίσημων διαβουλεύσεων τα ευρω-ομόλογα.

«Μέγιστη δυνατή ευελιξία στο ζήτημα της ποσότητας και της ποιότητας» του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης ζητά ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ δύο ημέρες πριν τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, όπου αναμένεται -στο παρασκήνιο- να συζητηθεί και το μέγεθος του μηχανισμού. Παράλληλα, ο επικεφαλής της ΕΚΤ επανέλαβε πως θεωρεί ανεπαρκείς τις κινήσεις για την οικονομική διακυβέρνηση στην ΕΕ.

Ακολουθώντας τη γραμμή της Γερμανίας, το προσχέδιο που περιγράφει τη δομή του μόνιμου μηχανισμού ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ από το 2013 προβλέπει τη συμμετοχή ιδιωτών δανειστών σε μία μελλοντική κρίση χρέους χώρας της Ευρωζώνης. Για την εφαρμογή θα χρειαστεί αλλαγή της Συνθήκης της Λισσαβόνας με νέο γύρο επικυρώσεων...