Πορτογαλία

Την άποψη ότι η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες «έκανε λίγα» για να βοηθήσει την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, τις πιο προβληματικές οικονομίες της ζώνης εκφράζει το περιοδικό Economist. Σε άρθρο του με τίτλο «Έχουν χρεοκοπήσει. Ας το παραδεχτούν» το βρετανικό έντυπο σημειώνει πως η οικονομική κατάσταση των χωρών της Ευρωζώνης επιδεινώνεται και με υπαιτιότητα των ηγετών της Ευρώπης.

Την πόρτα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) αντικρίζει η Πορτογαλία μετά την αναθεώρηση των δημοσιονομικών στοιχείων του 2010 και την εκτίναξη του κόστους δανεισμού της χώρας. Την ίδια ώρα, θετικά αποτίμησε η ΕΚΤ την απόφαση των Αρχών της Ιρλανδίας να ενισχύσουν με επιπλέον 24 δισ. ευρώ τις τράπεζες της χώρας.

Ο Πορτογάλος πρόεδρος Καβάκο Σίλβα ανακοίνωσε τη διάλυση της Βουλής και τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών στις 5 Ιουνίου, μια αναμενόμενη απόφαση μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού Ζοζέ Σόκρατες την περασμένη εβδομάδα. Είναι μία τεράστια πρόκληση να καταπολεμηθεί αυτή η κρίση που δεν έχει προηγούμενο στη χώρα, υπογραμμίζει ο πρόεδρος Σίλβα.

Οι ευρωπαϊκές αρχές και το ΔΝΤ πιστεύουν ότι η Ελλάδα θα καταφέρει να αποπληρώσει όλο το χρέος της, ωστόσο υπάρχουν ορισμένοι «κίνδυνοι» σε αυτή την εκτίμηση, δηλώνει ο επικεφαλής του προσωρινού μηχανισμού ευρω-στήριξης (EFSF). Ο Κλάους Ρέγκλινγκ τονίζει ακόμα ότι ο μηχανισμός είναι έτοιμος να βοηθήσει την Πορτογαλία, αν το ζητήσει.

Ο εκπρόσωπος της πορτογαλικής υπηρεσίας παραδέχτηκε εμμέσως την παράλειψη, δηλώνοντας την Τρίτη ότι η Λισαβόνα θα προχωρήσει «σε ορισμένες διορθώσεις στα οικονομικά στοιχεία», τα οποία θα παραδοθούν μέχρι την Παρασκευή στη Eurostat.

Ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor's υποβάθμισε κατά μία μονάδα την πιστοληπτική αξιολόγηση της Πορτογαλίας, στο ΒΒΒ- με αρνητικές προοπτικές. Πρόκειται για την τελευταία βαθμίδα πριν το junk. O οίκος εκτιμά ότι η Λισαβόνα, λόγω της όλο και δυσκολότερης πρόσβασής της στις αγορές, θα υποβάλει αίτημα προσφυγής και θα βρεθεί πρώτα στον προσωρινό και έπειτα στο μόνιμο μηχανισμό στήριξης. Η Πορτογαλία παραμένει «πολύ αποφασισμένη» να μην προσφύγει σε εξωτερική βοήθεια, παρά την αυξανόμενη πίεση από τις αγορές, δηλώνει την ίδια ώρα ο Ζ.Σόκρατες.

Με νέα υποβάθμιση προειδοποιεί την Πορτογαλία η Standard & Poor's, η οποία υποβάθμισε τις αξιολογήσεις πέντε τραπεζών της χώρας. Την ίδια ώρα, τα επιτόκια των πορτογαλικών ομολόγων έχουν σκαρφαλώσει σε επίπεδα-ρεκόρ.

Σε συμφωνία κατέληξαν τα τρία μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα της Πορτογαλίας -Σοσιαλιστές, Σοσιαλδημοκράτες και Συντηρητικοί- για το χρονοδιάγραμμα μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας. Ουσιαστικά τα κόμματα αποδέχονται το στόχο που είχε θέσει η κυβέρνηση μειοψηφίας του παραιτηθέντος Ζοζέ Σόκρατες για έλλειμμα 4,6% το 2011 και κάτω από 3% από το 2012. Την ίδια ώρα, τα επιτόκια των ομολόγων σκαρφαλώνουν σε επίπεδα-ρεκόρ, καθώς εντείνονται οι πιέσεις για προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης.

Η Πορτογαλία και η Ισπανία μπορούν ακόμη να αποφύγουν μια προσφυγή τους για δανειοδότηση στον μηχανισμό στήριξης της ΕΕ, δήλωσε το Σάββατο ο Ευρωπαίος Επίτροπος, αρμόδιος για τις Οικονομικές Υποθέσεις, Όλι Ρεν σε φινλανδικό τηλεοπτικό δίκτυο.

Φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία θα ακολουθήσει τις επόμενες ημέρες ο Αντελίνο Βιεϊρίνια. Ο μεσοεπιθετικός του Δικεφάλου ταλαιπωρείται από οστικό οίδημα. Η κατάσταση του Πορτογάλου μεσοεπιθετικού θα επανεκτιμηθεί τις προσεχείς ημέρες και αναλόγως θα κριθεί ο χρόνος αποθεραπείας του.

Στον αστερισμό των πρόωρων εκλογών μπαίνει η Πορτογαλία, αφού όλα τα κόμματα απέρριψαν το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας. Ο πρόεδρος της χώρας, Καβάκο Σίλβα, συναντήθηκε με τους πολιτικούς αρχηγούς και η άποψη που επικράτησε ήταν ότι το καλύτερο για τη χώρα είναι η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Πιθανότερη ημερομηνία, η 29 Μαΐου.

Συγκεκριμένα μέτρα ζήτησε από την πορτογαλική κυβέρνηση αλλά και την αντιπολίτευση η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, στις δηλώσεις που έκανε μετά το τέλος των εργασιών της διήμερης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ την Παρασκευή στις Βρυξέλλες, τονίζοντας ότι αυτό είναι απαραίτητο για να ηρεμήσουν οι αγορές. Ο Ζοζέ Σόκρατες τονίζει ότι δεν θέλει να γίνει στη χώρα του ότι στην Ελλάδα και την Ιρλανδία, ενώ η Ισπανία παίρνει πρόσθετα μέτρα για να αποφύγει τη μετάδοση της κρίσης.

Μία από τις κρισιμότερες περιόδους στη σύγχρονη ιστορία της και συγκεκριμένα από τον Απρίλιο του 1974 όταν ανατράπηκε η στρατιωτική δικτατορία, διανύει η Πορτογαλία, καθώς ο πρόεδρος της χώρας ξεκίνησε επαφές με τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων δύο ημέρες μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού Ζοζέ Σόκρατες, ενώ οι αγορές σπρώχνουν τη χώρα στον μηχανισμό διάσωσης ΕΕ-ΔΝΤ.

Για τον Ιούνιο μετέθεσαν οι «27» τις τελικές αποφάσεις για τον μηχανισμό στήριξης της Ευρωζώνης, μετά και τη νέα εμπλοκή που παρουσιάστηκε από το αίτημα της γερμανικής πλευράς για «επιμερισμό» της συνεισφοράς της στο μόνιμο μηχανισμό στήριξης και μετά το 2013. Συμφωνία για το «Σύμφωνο του Ευρώ», που προβλέπει την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών χωρών. Στη σκιά της πορτογαλικής κρίσης συνεχίζεται την Παρασκευή η Σύνοδος Κορυφής.

Η Ευρώπη δε θα αφήσει την Πορτογαλία να καταρρεύσει, δήλωσε την Πέμπτη ο επικεφαλής του συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος πρόσθεσε πως έλαβε «εγγυήσεις» και από την αντιπολίτευση της χώρας για τη συνέχιση των προσπαθειών μείωσης του ελλείμματος της Πορτογαλίας, που έχει μπει στο στόχαστρο των αγορών. Υποβάθμιση κατά δύο βαθμίδες της Πορτογαλίας από την Standard and Poor's.

Η απερχόμενη κυβέρνηση της Πορτογαλίας «θα συνεχίσει να εργάζεται με όλες της τις δυνάμεις κατά του ενδεχομένου μιας προσφυγής σε εξωτερική βοήθεια», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργικού συμβουλίου, λίγο πριν την έναρξη της Συνόδου Κορυφής. Αυτό είναι προς το συμφέρον της χώρας σημείωσε, προσθέτοντας ότι «αρκεί να δούμε την κατάσταση αυτών που έχουν ζητήσει αυτήν τη βοήθεια, που αντιμετωπίζουν επιτόκια υψηλότερα από προηγουμένως και υφίστανται εξαιρετικά βίαια μέτρα». Την ίδια στιγμή η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να παράσχει οικονομική βοήθεια στην Λισαβόνα  υπό τους γνωστούς όρους φυσικά, τοποθετώντας το ποσό στα 80 δισ. ευρω.

«Η πρόκληση τώρα είναι η Ευρώπη ως σύνολο να στείλει ένα πολύ ισχυρό και πειστικό μήνυμα στις χρηματοοικονομικές αγορές ότι στηρίζει την σταθερότητα του ευρώ και στηρίζει όλες τις χώρες της ευρωζώνης», τόνισε ο πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου, προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, που ξεκίνησε στις 6:00 μ.μ υπό την πίεση της πολιτικής κρίσης στην Πορτογαλία και ενώ  χιλιάδες διαδηλωτές, μέλη εργατικών συνδικάτων, διαδηλώνουν κατά των μέτρων λιτότητας, κατακλύζοντας τους δρόμους της ευρωπαϊκής πρωτεύουσας.

O οίκος Fitch υποβάθμισε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας της Πορτογαλίας κατά δύο βαθμίδες σε Α- από Α+, με αρνητικές προοπτικές, μια μόλις ημέρα μετά την απόρριψη των μέτρων λιτότητας και την παραίτηση του πρωθυπουργού Ζ.Σόκρατες και ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη. Μάλιστα η Fitch προειδοποιεί και με νέα, πολλαπλή υποβάθμιση μέσα στο επόμενο εξάμηνο, ειδικά αν η χώρα δεν προσφύγει στο μηχανισμό διάσωσης ΕΕ και ΔΝΤ με έγκαιρο και αξιόπιστο τρόπο.

Σημαντικά κέρδη κατέγραψε το Χρηματιστήριο Αθηνών την Πέμπτη με τους επενδυτές να προεξοφλούν θετικές αποφάσεις στη Σύνοδο Κορυφής για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, μια και οι συνθήκες γίνονται ακόμη πιο πιεστικές δεδομένων των συνθηκών στην Πορτογαλία. Θετικά επέδρασαν ακόμη στο κλίμα οι δηλώσεις Μέρκελ περί αξιοπιστίας της Ελλάδας και μείωσης του επιτοκίου του δανείου. Ο Γενικός Δείκτης Τιμών έκλεισε στις 1.622,15 μονάδες με σημαντική άνοδο 2,13%. Αισθητά ενισχυμένος και ο τραπεζικός κλάδος (2,94%) μετά την ανακοίνωση αποτελεσμάτων.

Η κρίση στην Πορτογαλία και η αναπόφευκτη, όπως όλα δείχνουν, προσφυγή της χώρας στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ, επισκιάζει τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ που ξεκινά την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, ενώ οι οριστικές αποφάσεις για τη λύση-πακέτο για την κρίση χρέους μετατίθενται για τον Ιούνιο. Η ενδεχόμενη προσφυγή, πάντως, εκτιμάται ότι κατά πάσα πιθανότητα δεν θα γίνει αυτό το διήμερο.

Πολλά είναι τα πολιτικά σενάρια που έχουν δημιουργηθεί μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού της Πορτογαλίας, Ζοζέ Σόκρατες, με πιθανότερο όλων την ταχεία διάλυση του Κοινοβουλίου και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών από τον πρόεδρο Ανιμπαλ Καβάκο Σίλβα. Ο πρόεδρος της Πορτογαλίας έχει τη δυνατότητα, επίσης, να ζητήσει από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, πρώτο κόμμα του Κοινοβουλίου να ορίσει εντολοδόχο πρωθυπουργό, λύση που θα παρατείνει την παρούσα πολιτική αστάθεια.

Αναπόφευκτη δείχνει να είναι, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η προσφυγή της Πορτογαλίας στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ-ΔΝΤ, καθώς πηγές από την Ευρωζώνη λένε ότι η χώρα αναμένεται «σύντομα» να ζητήσει βοήθεια, ενώ το ύψος του πακέτου στήριξης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί κοντά στα 80 δισ. ευρώ περίπου. 

Ο Αντελίνο Βιεϊρίνια αντικαταστάθηκε στο 18ο λεπτό του αγώνα της Πορτογαλίας U 23 με την αντίστοιχη της Ιταλίας που διεξήχθη την Τετάρτη (23/3), λόγω τραυματισμού. Όσον αφορά στην προπόνηση της Τετάρτης οι Βλάνταν Ιβιτς και Μίρκο Σαβίνι, δεν ακολούθησαν το πρόγραμμα της ομάδας.

Ένα βήμα πριν από την... τρόικα βρίσκεται η Πορτογαλία, καθώς η σοσιαλιστική κυβέρνηση μειοψηφίας του Ζοζέ Σόκρατες αντιμετωπίζει κρίσιμη ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο για την έγκριση του Προγράμματος Σταθεροποίησης και Ανάπτυξης που ανατρέπει άρδην τις προβλέψεις του προϋπολογισμού για το 2011 και παράλληλα εισάγει πρόσθετα μέτρα λιτότητας. Μεγάλη άνοδος στα επιτόκια των κρατικών ομολόγων.

Εντός της ημέρας θα παρουσιάσει στη Βουλή της Πορτογαλίας τα νέα μέτρα λιτότητας που θέλει να επιβάλλει στα δημοσιονομικά της χώρας η κυβέρνηση μειοψηφίας των Σοσιαλιστών. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να κλιμακώσουν την πολιτική αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση, σχετικά με το πως θα αποφευχθεί η χρεοκοπία. Με παραίτηση έχει απειλήσει ο πρωθυπουργός, Ζοζέ Σόκρατες, σε περίπτωση που καταψηφιστεί το σχέδιο λιτότητας.