λιβύη

Στο Παρίσι θα υποδεχθεί ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί τον «πρωθυπουργό» των Λίβυων εξεγερμένων, Μαχμούντ Τζιμπρίλ, σε μία από τις πρώτες επίσημες συνάντησεις των Λίβυων εξεγερμένων με ξένη κυβέρνηση ενώ οι μάχες στη Λιβύη συνεχίζονται και ο Καντάφι έχει εκδιωχθεί από την έδρα του στην Τρίπολη. Διάλογο μεταξύ Καντάφι και αντικαθεστωτικών προτείνει η Μόσχα, πρωτοκαθεδρία του ΟΗΕ -αντί των δυτικών κυβερνήσεων- στην ανοικοδόμηση της χώρας ζητά η Κίνα, που επιζητεί ρόλο στην Λιβύη της επόμενης ημέρας.

Βαρύ τίμημα έχουν πληρώσει οι Λίβυοι κατά την επέλασή των αντικαθεστωτικών στην Τρίπολη, οι οποίοι κατάφεραν να διώξουν τον Καντάφι από το αρχηγείο του και να καταλάβουν το συγκρότημα που λειτουργούσε ως έδρα της κυβέρνησής του. Οι αντικαθεστωτικοί κάνουν λόγο για συνολικά 400 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες στις συγκρούσεις των τελευταίων ημερών. «Κίνηση τακτικής η υποχώρηση» από την Τρίπολη υποστηρίζει το καθεστώς, που καλεί τους Λίβυους να καθαρίσουν την πρωτεύουσα ενώ ο -άφαντος- Καντάφι διαμηνύει ότι θα βγει «ή νικητής ή μάρτυρας». Διπλωματικός πυρετός για την επόμενη ημέρα στην Λιβύη.

Τηλεφωνική επικοινωνία με την εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας Κάθριν Άστον είχε την Τρίτη ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, με την οποία συζήτησε τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη Λιβύη. Όπως έγινε επίσης γνωστό, ο κ. Παπανδρέου είχε τη Δευτέρα τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Μαχμούντ Αμπάς, τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τον Αμρ Μούσα σχετικά με τις εξελίξεις.

Την ανάγκη έναρξης εθνικού διαλόγου στη Λιβύη για τη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας στη χώρα και την αποφυγή αντιποίνων και νέας αιματοχυσίας υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο υπουργός Εξωτερικών Σταύρος Λαμπρινίδης σε δήλωσή του, με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις στη Λιβύη. Σε διαφορετικό μήκος κύματος ΚΚΕ και ΛΑΟΣ.

Την ώρα που στην Τρίπολη οι μάχες μαίνονται έξω από το κτιριακό συγκρότημα που στεγάζει την έδρα της κυβέρνησης του Μουαμάρ Καντάφι, το ΝΑΤΟ δηλώνει ότι συνεχίζει την αποστολή του στη Λιβύη και θα επιτεθεί εάν οι δυνάμεις που είναι πιστές στον Λίβυο ηγέτη εξακολουθήσουν τις επιθέσεις τους. Οι ξένες κυβερνήσεις, παρακολουθώντας τις εξελίξεις, εμφανίζονται σίγουρες ότι η Λιβύη είναι έτοιμη να μπει στην επόμενη φάση της ιστορίας της -χωρίς τον Καντάφι-, δηλώνοντας εμφατικά πως το καθεστώς βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Η μία μετά την άλλη, οι ξένες χώρες αναγνωρίζουν τους εξεγερμένους.

Βέβαιος ότι η εποχή του καθεστώτος του Μουαμάρ Καντάφι «φτάνει στο τέλος της» καλώντας παράλληλα τον Λίβυο ηγέτη να ανακοινώσει την υποχώρηση του από την εξουσία εμφανίστηκε ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα σε διάγγελμα του για τα ραγδαία γεγονότα στη χώρα. Υποσχέθηκε ακόμη βοήθεια στη Λιβύη για την μετάβαση σε μία νέα εποχή ζητώντας μία μετάβαση χωρίς βία και αντίποινα.

Με την πτώση της Τρίπολης στα χέρια των αντικαθεστωτικών να είναι πια δεδομένη, απομένει ο εντοπισμός του άφαντου Μουαμάρ Καντάφι για να ολοκληρωθεί έπειτα από έξι μήνες ο πόλεμος με στόχο την ανατροπή του επί τέσσερις δεκαετίες μοναδικού ηγέτη της χώρας. Οι δυνάμεις των εξεγερμένων κατέχουν σχεδόν όλη την πόλη αλλά παραμένουν ακόμη θύλακες αντίστασης και καταγράφονται μάχες εκτός Τρίπολης. Δύο γιοι του Καντάφι υπό κράτηση, ένας απέδρασε, άλλος ένας φέρεται νεκρός, άγνωστη η τύχη των άλλων.

Την υποστήριξή τους στο Επαναστατικό Συμβούλιο ως νικητή του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη άρα και νόμιμη κυβέρνηση της χώρας σπεύδουν να εκφράσουν ο ΟΗΕ, κυβερνήσεις από τη Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή μέσα στο κλίμα ευφορίας και προσδοκιών που δημιουργεί το διαφαινόμενο τέλος του καθεστώτος του Μουαμάρ Καντάφι.

Την Βεγγάζη θα επισκεφθεί ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Αχμέτ Νταβούτογλου την Τρίτη. Μιλώντας από την πρωτεύουσα της Αιθιοπίας, Αντίς Αμπέμπα, όπου βρίσκεται, ο Αχμέτ Νταβούτογλου δήλωσε: «Πρόκειται για μια νέα αρχή στη Λιβύη για μια μελλοντική, δημοκρατική, ενωμένη Λιβύη».

Σχεδόν έξι μήνες μετά τις πρώτες διαδηλώσεις κατά του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη, την αιματηρή καταστολή τους, τον εμφύλιο που ακολούθησε και την επέμβαση του ΝΑΤΟ, οι Λίβυοι εξεγερμένοι κατάφεραν να καταλάβουν το μεγαλύτερο μέρος της Τρίπολης, φέρνοντας τον κάποτε πανίσχυρο ηγέτη λίγο πριν το τέλος του. Το χρονολόγιο των σημαντικών σταθμών της πορείας προς την Τρίπολη.

Το τέλος της εποχής του Καντάφι διαπιστώνουν, μετά την προέλαση των Λίβυων αντικαθεστωτικών στην Τρίπολη, η μία ξένη κυβέρνηση μετά την άλλη, καλώντας τον συνταγματάρχη να «παραδοθεί πριν να είναι αργά» ενώ μαίνονταν οι μάχες έξω από την έδρα του καθεστώτος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει την στήριξή της στη χώρα στη μετά Καντάφι εποχή, ενώ η Ουάσινγκτον συγχαίρει του Λίβυους που «πήραν το μέλλον τους στα χέρια τους».

Ο γερμανικός στρατός συμμετέχει μυστικά στις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στη Λιβύη βοηθώντας στον εντοπισμό των στόχων παρά το ότι η χώρα επισήμως έχει διαχωρίσει τη θέση της από τις ενέργειες της Συμμαχίας, αναφέρει το Spiegel. Απαντώντας σε αίτημα βουλευτή, οι ένοπλες δυνάμεις αποκάλυψαν ότι 11 στρατιωτικοί βρίσκονται στο στρατηγείο του ΝΑΤΟ στην Ιταλία και απασχολούνται σε «καθήκοντα επιλογής στόχων» για τις αεροπορικές επιδρομές χωρίς να έχουν αποφασιστικό λόγο.

Να εγκαταλείψει τη χώρα του ετοιμάζεται ο Μουαμάρ Καντάφι, σύμφωνα με το αμερικάνικο τηλεοπτικό δίκτυο NBC. Επικαλούμενο αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών, το NBC υποστηρίζει σε ρεπορτάζ του πως ο Λίβυος ηγέτης ενδέχεται να φύγει με την οικογένεια του για την Τυνησία, τις προσεχείς ημέρες. Ισχυρές εκρήξεις το πρωί της Παρασκευής στην Τρίπολη, νεκρός ο νεώτερος αδελφός του εκπροσώπου της κυβέρνησης, Μούσα Ιμπραήμ.

Δύο στρατηγικής σημασίας πόλεις, την Μπρέγκα και τη Ζαουίγια, κατέλαβαν οι αντικαθεστωτικοί στη Λιβύη, σε μ,ία προσπάθεια να πιέσουν ακόμα περισσότερο τις δυνάμεις του Μουαμάρ Καντάφι. Αντίθετα, η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι κατέχει ακόμα τη Ζαουίγια και απορρίπτει τα περί κατάληψης σαν επικοινωνιακό παιχνίδι.

Ενεργή στο μέτωπο της επίλυσης της κρίσης στη Λιβύη παραμένει η Ελλάδα γεγονός που επιβεβαιώνει η επίσκεψη -το απόγευμα της Πέμπτης- στην Αθήνα του Αμπντουλαντί αλ Ομπεϊντί, υπουργού Εξωτερικών της Λιβύης, για συνομιλίες με τον Έλληνα ΥΠΕΞ.

Νοσοκομεία, εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και ασθενοφόρα γίνονται όλο και συχνότερα στόχοι στη διάρκεια συγκρούσεων -από τη Λιβύη ώς τη Σομαλία- με αποτέλεσμα να μην λαμβάνουν την απαραίτητη φροντίδα εκατομμύρια ασθενείς ή τραυματίες που χρήζουν νοσηλείας, ανακοίνωσε την Τετάρτη η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ICRC). Στην έκθεση με τίτλο «Η Υγειονομική Περίθαλψη Κινδυνεύει: Στοιχειοθετώντας την Υπόθεση», ο Ερυθρός Σταυρός καταγράφει 600 επιθέσεις σε 16 χώρες (μεταξύ των οποίων η Λιβύη, το Αφγανιστάν, η Σομαλία και η Κολομβία), οι οποίες παραβιάζουν το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Τη διενέργεια επίσημης έρευνας στη Συμμαχία ζητά η Ιταλία σχετικά με μαρτυρίες ότι ΝΑΤΟϊκό πολεμικό πλοίο δεν προσέφερε καμία βοήθεια σε πλοιάριο προσφύγων που έπλεε ακυβέρνητο ανάμεσα στη Λιβύη και τη νήσο Λαμπεντούζα, σε μία δραματική οδύσσεια στη διάρκεια της οποίας άφησαν την τελευταία τους πνοή τουλάχιστον 100 μετανάστες από αφυδάτωση και ασιτία. Η ιταλική κυβέρνηση ζητά επίσης να συζητηθεί το ενδεχόμενο διεύρυνσης της εντολής της Συμμαχίας, ώστε να παρέχεται βοήθεια στη σκάφη των προσφύγων που εγκαταλείπουν τη Λιβύη. Τουλάχιστον 1.500 πρόσφυγες έχουν χαθεί στη Μεσόγειο από τα μέσα Μαρτίου· περίπου 24.000 έχουν φθάσει στην Ιταλία τους τελευταίους μήνες.

Μετανάστες που εντοπίστηκαν στα ανοιχτά της Λαμπεντούζα έχοντας ξεκινήσει από τη Λιβύη μιλούν για 100 νεκρούς που χάθηκαν από ασιτία και αφυδάτωση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού από τη Λιβύη προς την Ευρώπη. Την ίδια ώρα οι ιταλικές Αρχές αναφέρουν ότι εντόπισαν περίπου 300 μετανάστες στο ακυβέρνητο σκάφος· ιατρική φροντίδα χρειάστηκαν τέσσερις από αυτούς, μεταξύ τους και μία έγκυος.

Το γαλλικό αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκολ» πρόκειται να αποσυρθεί την προσεχή εβδομάδα από την αποστολή της επιβολής ζώνης απαγόρευσης πτήσεων και της προστασίας των αμάχων στη Λιβύη, όπως δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Άμυνας Ζεράρ Λονγκέ. Το «Σαρλ ντε Γκολ» αποσύρεται για συντήρηση και τα μαχητικά Rafale θα μεταφερθούν στη βάση του ΝΑΤΟ στη Σικελία. Δεν είναι σαφές εάν μετά τη συντήρηση το αεροπλανοφόρο θα επιστρέψει στην αποστολή, πάντως το Παρίσι τονίζει ότι δεν πρόκειται να μειωθεί η ένταση των γαλλικών επιχειρήσεων στη Λιβύη -όπου το Παρίσι είχε εξ αρχής ηγετικό ρόλο.

Ένας πύραυλος που εκτοξεύτηκε από τη Λιβύη έπεσε την Τετάρτη κοντά στο ιταλικό πολεμικό πλοίο Bersagliere, το οποίο έπλεε στα ανοιχτά των λιβυκών ακτών, όπως ανακοίνωσε ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Ινιάτσιο Λα Ρούσα. Το ίχνος του πυραύλου εντοπίστηκε από τα ραντάρ σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από τη φρεγάτα. Ο Λα Ρούσα δήλωσε ότι ενδέχεται να επρόκειτο για πύραυλου εδάφους με στόχο την ιταλική φρεγάτα ή «το πιο πιθανό» για αντιαεροπορικό πύραυλο που είχε άλλο στόχο, τον οποίο δεν έπληξε και έπεσε στη θάλασσα.

Το δράμα των μεταναστών που πασχίζουν να διαφύγουν από χώρες της Αφρικής επανέρχεται με τραγικό τρόπο στο προσκήνιο. Είκοσι πέντε άνδρες εντοπίστηκαν νεκροί από άνδρες της ιταλικής ακτοφυλακής σε πλοίο που εξέπεμψε SOS σε μικρή απόσταση από τις νότιες ακτές της νήσου Λαμπεντούζα. Οι μετανάστες ήταν στοιβαγμένοι στο αμπάρι του πλοίου και πιθανώς δηλητηριάστηκαν από τις αναθυμιάσεις της μηχανής. Στο πλοιάριο μήκους 15 μέτρων επέβαιναν σχεδόν 300 μετανάστες που είχαν αναχωρήσει από τη Λιβύη.

Αεροπορικά χτυπήματα ακριβείας πραγματοποίησαν οι ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις στη Λιβύη με στόχο πομπούς αναμετάδοσης των Μέσων Ενημέρωσης του Καντάφι. «Η επέμβασή μας ήταν αναγκαία διότι η τηλεόραση χρησιμοποιείται από το καθεστώς για την καταπίεση του άμαχου πληθυσμού. Ο Καντάφι χρησιμοποιεί τις τηλεοπτικές παρεμβάσεις του για να καλλιεργήσει μίσος μεταξύ των Λίβυων και να κινητοποιήσει τους υποστηρικτές του» υποστήριξε ο εκπρόσωπος του NATO.

Ανεύθυνη και παράνομη χαρακτήρισε ο υφυπουργός Εξωτερικών της Λιβύης, Χάλεντ Κάιμ την απέλαση των Λίβυων διπλωματών από τη Βρετανία και την αναγνώριση των αντικαθεστωτικών, τους οποίους κάλεσε να στελεχώσουν τη λιβυκή πρεσβεία στο Λονδίνο. «Θεωρούμε ότι αυτό είναι ανεύθυνο, παράνομο και παραβιάζει το βρετανικό και το διεθνές δίκαιο» δήλωσε ο Κάιμ από την Τρίπολη και πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση θα προβεί σε όλες τις «απαραίτητες ενέργειες» ενώπιον των βρετανικών και των διεθνών δικαστηρίων.

Το καθεστώς του Καντάφι δεν είναι πρόθυμο να ξεκινήσει συνομιλίες για εξομάλυνση της κατάστασης στη Λιβύη εάν το ΝΑΤΟ δεν σταματήσει τις αεροπορικές επιχειρήσεις, διαμηνύει διά του πρωθυπουργού του ο Λίβυος ηγέτης. Την ίδια στιγμή -και ενώ η Δύση αφήνει πια ανοικτό το ενδεχόμενο ο Καντάφι να παραμείνει στη Λιβύη και μετά την εξεύρεση διεξόδου- το ΝΑΤΟ κατηγορεί την Τρίπολη πως τοποθετεί τις στρατιωτικές της δυνάμεις μέσα σε κτίρια πολιτικής χρήσης αλλά και ότι διεξάγει πόλεμο προπαγάνδας, παρουσιάζοντας ψεύτικα σημεία που δήθεν επλήγησαν από τα αεροπορικά πλήγματα.

Επανεξετάζει το ζήτημα της εξόδου του Μουαμάρ Καντάφι από τη Λιβύη η Βρετανία, με τον υπουργό Εξωτερικών, Γουίλιαμ Χαγκ να προτείνει την απομάκρυνση του Λίβυου ηγέτη από την εξουσία, χωρίς να είναι απαραίτητη η αποχώρησή του από τη χώρα.