κίεβο

Σκηνικό σαφούς διάσπασης σχηματίζεται στην Ουκρανία: Ενώ το Κίεβο εξετάζει διαδικασίες «εξπρές» για συνεργασία με τις δυτικές χώρες, η Κριμαία -τον έλεγχο στην οποία ουσιαστικά ασκούν οι ρωσικές δυνάμεις- κινείται με ταχύτατες διαδικασίες προς προσάρτηση στη Ρωσία. Η Μόσχα ετοιμάζει πακέτο 1,1 δισ. ευρώ για την Κριμαία και διαμηνύει στη Δύση πως η επέμβαση είναι «σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο», την ώρα που οι ΗΠΑ ενισχύουν την στρατιωτική συνεργασία με την Πολωνία και το ΝΑΤΟ εξετάζει στενότερες σχέσεις με το Κίεβο.

Χωρίς συγκρούσεις κατέλαβαν φιλορωσικές μονάδες φυλάκιο στη δυτική Κριμαία, σύμφωνα με αναφορές από την ουκρανική συνοριοφυλακή, με το ουκρανικό προσωπικό του να έχει αποκλειστεί εντός -ενώ η Κριμαία οδεύει προς προσάρτηση στη Ρωσία και η Δύση αντιδρά. Παράλληλα, τα ρωσικά ΜΜΕ μεταδίδουν ότι το Κίεβο έχει παγώσει τους τραπεζικούς λογαριασμούς των αρχών της Κριμαίας, οι οποίες όμως, όπως αναφέρεται, έχουν αρχίσει να ανοίγουν λογαριασμούς σε ρωσικές τράπεζες. Ένταση σε φιλορωσική διαδήλωση στη Συμφερόπολη, στις ΗΠΑ τις επόμενες ημέρες ο Γιατσένιουκ.

Κίνδυνο «εθνικών διωγμών» εις βάρος Ρώσων και ρωσόφωνων στην Κριμαία και την ανατολική Ουκρανία επικαλείται πλέον το Κρεμλίνο ως βάση των κινήσεών του στη γεωπολιτική σκακιέρα. «Η Ρωσία δεν μπορεί να αγνοήσει τις εκκλήσεις για βοήθεια» ισχυρίζεται ο Πούτιν σε νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ομπάμα. «Μας κάνουν να γελάμε» λέει ο εκπρόσωπός του για τις εκκλήσεις διαλόγου με το Κίεβο. Και ο Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποιεί τις ΗΠΑ: «Οι κυρώσεις θα γυρίσουν μπούμπερανγκ»...

Εν μέσω του διπλωματικού «πολέμου» Ρωσίας-Δύσης για τις κινήσεις προσάρτησης της Κριμαίας, ο Βλαντιμίρ Πούτιν βγάζει το «χαρτί» της Gazprom «δείχνοντας» επανάληψη της κρίσης του 2009 που είχε επηρεάσει την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης. Ο επικεφαλής του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού Αλεξέι Μίλερ προειδοποιεί με διακοπή των παραδόσεων φυσικού αερίου στην Ουκρανία εξαιτίας ανείσπρακτων οφειλών ύψους 1,89 δισ. δολαρίων.

Τη στιγμή που η ουκρανική μεταβατική κυβέρνηση και η Δύση καταγγέλλουν ως παράνομο το δημοψήφισμα προσάρτησης στη Ρωσία, η τοπική Βουλή της Κριμαίας κόβει όλους τους δεσμούς με την Ουκρανία, δημιουργεί το δικό της στρατό και εθνικοποιεί τις κρατικές εταιρείες. «Το διάταγμα βάσει του οποίου η Κριμαία είναι ρωσική ισχύει ήδη» λέει ο αντιπρόεδρος της τοπικής κυβέρνησης, διαμηνύοντας ότι τα ουκρανικά στρατεύματα στην περιοχή θα αντιμετωπίζονται ως κατακτητές και πρέπει είτε να παραδοθούν είτε να φύγουν...

Στις 16 Μαρτίου θα στηθούν οι κάλπες στην Κριμαία για να το καθεστώς της επαρχίας και τη σχέση της με το Κίεβο, ανέφερε ο αναπληρωτής επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης, Ρουστάμ Τεμιργκάλιεφ. Το δημοψήφισμα, σύμφωνα με τα ρωσικά ΜΜΕ, θα γίνει με ερώτημα την παραμονή στην Ουκρανία ή την προσάρτηση στη Ρωσική Ομοσπονδία. Ήδη, η περιφερειακή Βουλή ενέκρινε την προσάρτηση στη Ρωσία.

Φωτιά έχουν πάρει οι διπλωματικοί δίαυλοι για την κρίση στην Κριμαία, με τη Δύση να στηλιτεύει τη ρωσική κατάληψη και τη Μόσχα να αψηφά την απειλή κυρώσεων, επιμένοντας στην επιλογή της στρατιωτικής δράσης αν χρειαστεί. «Δεν έχει βγει κανένας Ρώσος στρατιώτης στην Κριμαία για να αποσύρουμε» λέει ο Λαβρόφ, με άμεσες κυρώσεις απειλεί το Παρίσι. Στην Κριμαία απεσταλμένος του ΟΗΕ, ενώ αίσθηση προκαλεί τοποθέτηση παρουσιάστριας του ρωσικού RT. Συνεχής ενημέρωση. 

Με δοκιμή διηπειρωτικού πυραύλου έδωσε η Ρωσία συνέχεια στη σκληρή γραμμή του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος σε συνέντευξή του άφησε πάνω στο τραπέζι της διπλωματικής σκακιέρας τη χρήση στρατιωτικής βίας «ως τελευταία επιλογή». Στις Βρυξέλλες συνέρχεται την Τετάρτη το Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας και το αντίστοιχο όργανο με την Ουκρανία. Στο Κίεβο μετέβη ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ. Παγώνουν τα περιουσιακά στοιχεία 18 Ουκρανών στην Ευρώπη.

Βοήθεια ύψους ενός δισ. δολαρίων ετοιμάζονται να εγκρίνουν οι ΗΠΑ για την Ουκρανία προκειμένου να καλυφθούν τα ενεργειακά χρέη του Κιέβου προς τη Ρωσία. Σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο η κυβέρνηση Ομπάμα θα συνεργαστεί με το Κογκρέσο για να εγκρίνει δάνειο ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, υπό μορφή δανειακών εγγυήσεων, για να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις στους Ουκρανούς από τις προτεινόμενες μειώσεις στις επιδοτήσεις για την ενέργεια. Στο Κίεβο έφτασε ο αμερικανός ΥΠΕΞ.

Στο τραπέζι κρατά ο Πούτιν την επιλογή της χρήσης στρατιωτικής βίας στην ανατολική Ουκρανία, έστω κι αν την χαρακτηρίζει λύση «έσχατης ανάγκης». Επαναλαμβάνοντας τη ρωσική απόρριψη της νέας ηγεσίας στο Κίεβο, ο Πούτιν, σε συνέντευξη Τύπου, χαρακτήρισε «πραξικοπηματική, στρατιωτική κατάληψη της εξουσίας» τα γεγονότα στο Κίεβο. Αρνήθηκε ότι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις έχουν περικυκλώσει ουκρανικές στρατιωτικές βάσεις στην Κριμαία και τόνισε ότι η Ρωσία δεν σχεδιάζει να την προσαρτήσει.

Την έγκρισή του έδωσε το ουκρανικό Κοινοβούλιο σε συμφωνία που είχε συναφθεί, αλλά δεν είχε κυρωθεί, με την Ευρωπαϊκή Ένωση για δάνειο 610 εκατ. ευρώ. ΕΕ και Κίεβο είχαν φτάσει στη συμφωνία πέρυσι το Φεβρουάριο, αλλά η κυβέρνηση υπό τον πρόεδρο Γιανουκόβιτς δεν την είχε κυρώσει.

Ποια περιθώρια διαπραγμάτευσης διαθέτει η Γερμανία στην κρίση της Κριμαίας; Μπορεί να κατευνάσει τη «ρωσική αρκούδα»; Η καγκελάριος διαθέτει ακόμη δίαυλο επικοινωνίας με τη Μόσχα.

Μαζί με τους ρώσους στρατιώτες στους δρόμους της Κριμαίας, έχει επανεμφανιστεί ο όρος «Δύση», με το ψυχροπολεμικό του νόημα, στα διεθνή ΜΜΕ: Οι ΗΠΑ, αφού προχώρησαν σε αποφάσεις που παγώνουν μέρος της διμερούς συνεργασίας με τη Ρωσία, εξετάζουν πώς μπορούν να «απομονώσουν περαιτέρω» τη Μόσχα ενώ ο Κέρι οδεύει στο Κίεβο. Η ΕΕ κινείται στο ίδιο μεν μήκος κύματος αλλά -δεδομένης της ενεργειακής εξάρτησης- με διαφορετικό ρυθμό, εγείροντας το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων.

Διπλωματικός «πόλεμος» συνοδεύει τη ντε φάκτο ρωσική στρατιωτική κατάληψη της Κριμαίας, με τη Δύση να απειλεί με κυρώσεις για να αποτρέψει περαιτέρω προώθηση της Ρωσίας στην ανατολική Ουκρανία, όπου πλήθη διαδηλώνουν υπέρ της Ρωσίας και κατά της νέας, φασισιτκής όπως τη χαρακτηρίζουν, κυβέρνησης του Κιέβου. «Στη λάθος πλευρά της Ιστορίας» η Ρωσία δηλώνει ο Ομπάμα. Ενώπιον του κινδύνου ενός νέου διχασμού της Γηραιάς Ηπείρου, η ΕΕ αναζητά τον βηματισμό της, με το Βερολίνο να προτιμά μία διπλωματική διέξοδο, δεδομένης της ενεργειακής της εξάρτησης από τη Μόσχα...

Την Τρίτη ξεκινούν οι επαφές στελεχών του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με την προσωρινή κυβέρνηση της Ουκρανίας. Η νέα ηγεσία της χώρας τοποθετεί το ύψος της οικονομικής βοήθειας που απαιτείται για να αποφευχθεί η χρεοκοπία στα 35 δισ. δολάρια για τα επόμενα δύο χρόνια.

Κλιμακώνεται επικίνδυνα η κατάσταση στην Κριμαία, μετά και την απόφαση της ρωσικής Άνω Βουλής να εγκρίνει τη χρήση στρατευμάτων: Το Κίεβο καλεί όλους τους εφέδρους του ουκρανικού στρατού ενώ ρώσοι στρατιώτες πήραν όπλα από στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Κριμαία καλώντας το προσωπικό να σταθεί στο πλευρό των «νόμιμων» ηγετών της χερσονήσου της Κριμαίας. Ταμπουρώμενοι πεζοναύτες αρνούνται να παραδοθούν στους Ρώσους. Για «μαζικές αυτομολήσεις» ουκρανών στρατιωτών στην Κριμαία μιλούν τα ρωσικά ΜΜΕ. Έντονη διπλωματική κινητικότητα, αντιδράσεις σε βάρος της Ρωσίας. Συνεχής ενημέρωση.

Η στρατιωτική επέμβαση θα οδηγήσει σε πόλεμο και θα βάλει τέλος στις σχέσεις της Ουκρανίας με τη Ρωσία. Αυτό είναι το ξεκάθαρο μήνυμα που έστειλε η νέα κυβέρνηση της χώρας στον Βλαντιμίρ Πούτιν, μετά την απόφαση της ρωσικής Άνω Βουλής να εγκρίνει τη χρήση στρατευμάτων στη χερσόνησο της Κριμαίας. Ήδη οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις τέθηκαν σε κατάσταση μάχης. Σε «γενική κινητοποίηση» κάλεσε η ουκρανική ακροδεξιά.

Δεκάδες κουκουλοφόροι οπλισμένοι με καλάσνικοφ πραγματοποιούν περιπολίες στο κέντρο της Συμφερόπολης, ενώ η Ουκρανία βρίσκεται στο χείλος του διαμελισμού και η Ρωσία δηλώνει έτοιμη να «βοηθήσει» την Κριμαία. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, οι κουκουλοφόροι φορούν στολή χωρίς διακριτικά, και έχουν λάβει θέση κοντά στο Κοινοβούλιο της Κριμαίας. Για μεταφορά 6.000 «επιπλέον» ρώσων στρατιωτών στην Ουκρανία μιλά ο ουκρανός υπουργός Άμυνας.

Ο αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε τη Μόσχα ότι τυχόν στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία θα έχει «κόστος», την ώρα που το Κίεβο καταγγέλλει ρωσική εισβολή για προσάρτηση της Κριμαίας. Αμερικανός αξιωματούχος είπε πως υπάρχουν ενδείξεις για κινήσεις ρωσικών στρατευμάτων από και προς την περιοχή της Κριμαίας στην Ουκρανία.

Ισορροπίες τρόμου στην Κριμαία με τη νέα μεταβατική ηγεσία να κατηγορεί το Κρεμλίνο ότι εφαρμόζει τακτική ανάλογη πριν την επέμβαση στη Γεωργία το 2008, αναπτύσσοντας στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή για να παρασύρει το Κίεβο σε ένοπλη σύγκρουση. Ο μεταβατικός πρόεδρος Αλεξάντερ Τουρτσίνοφ καλεί τον Βλαντιμίρ Πούτιν «να σταματήσει τις προκλήσεις», ενόσω τελούν υπό κατάληψη ενόπλων τα αεροδρόμια της Κριμαίας και πληροφορίες θέλουν 2.000 Ρώσους στρατιώτες να έχουν μεταφερθεί με μεταγωγικά στην περιοχή... Φωτορεπορτάζ.

Η ουκρανική εισαγγελία ανακοίνωσε ότι το Κίεβο θα ζητήσει από τη Μόσχα την έκδοση του Βίκτορ Γιανουκόβιτς, ο οποίος αναμένεται να δώσει συνέντευξη Τύπου από τη ρωσική πόλη Ροστόφ-ον-Ντον κοντά στα ουκρανικά σύνορα. Η Γενεύη έχει ξεκινήσει ποινική έρευνα για ξέπλυμα χρήματος κατά της οικογένειας Γιανουκόβιτς, ενώ ανακοίνωσε το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων 20 ουκρανών αξιωματούχων, κάτι που έπραξαν επίσης η Αυστρία και το Λιχτενστάιν.

Η Κριμαία αποτελεί τα τελευταία 24ωρα το επίκεντρο των εξελίξεων στην Ουκρανία. Υπό τον έλεγχο στρατιωτών, χωρίς διακριτικά, βρίσκονται δύο αεροδρόμια: το πολιτικό αεροδρόμιο στη Συμφερόπολη και το στρατιωτικό αεροδρόμιο στη Σεβαστούπολη. Το Κίεβο κατηγόρησε τη Μόσχα για ένοπλη εισβολή και κατοχή, αλλά εκπρόσωπος του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα αρνείται κάθε εμπλοκή. Ρωσικά μαχητικά πέταξαν πάνω από την Κριμαία, λένε ουκρανοί συνοριοφύλακες.

Εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να φτάσει στο Κίεβο κλιμάκιο του ΔΝΤ με τον νέο υπουργό Οικονομικών της χώρας να κάνει λόγο για ανάγκες που φτάνουν τα 15 δισ. δολάρια. Όπως τόνισε η Κριστίν Λαγκάρντ, το κλιμάκιο του ΔΝΤ και η νέα ουκρανική κυβέρνηση θα εκτιμήσουν την κατάσταση και θα συζητήσουν τρόπους για να βοηθηθεί η οικονομία της Ουκρανίας.

Θέατρο κλιμακούμενης έντασης γίνεται η Κριμαία: Ένοπλοι, πιθανότατα φιλορώσοι, κατέλαβαν τα κτίρια της τοπικής Βουλής και της περιφερειακής κυβέρνησης. Σε συναγερμό η ουκρανική αστυνομία, με το Κίεβο να προειδοποιεί πως κινητικότητα στη ρωσική ναυτική βάση θα εκληφθεί ως «πράξη επίθεσης». Οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αυξήσει την ετοιμότητά τους· η ΕΕ παρακολουθεί με ανησυχία και το ΝΑΤΟ προειδοποιεί τη Ρωσία να μην κλιμακώσει· ρωσικά ΜΜΕ λένε πως η Μόσχα συμφωνεί να προστατεύσει τον Γιανουκόβιτς σε ρωσική επικρατεία.

Καθώς η Ουκρανία παλεύει να βρει επειγόντως λύση για την οικονομία, ο προτεινόμενος για μεταβατικός πρωθυπουργός Αρσένι Γιατσένιουκ προειδοποιεί πως θα χρειστούν «μη δημοφιλή μέτρα» για να αποτραπεί η χρεοκοπία. Το προτεινόμενο κυβερνητικό σχήμα παρουσιάστηκε πρώτα στην Πλατεία Ανεξαρτησίας, μεταξύ επευφημιών αλλά και γιουχαϊσμάτων αναλόγως του προσώπου, πριν πάει στο Κοινοβούλιο για ψήφο εμπιστοσύνης. Η Μόσχα δηλώνει ότι θα είναι παρούσα «στις συνομιλίες με το ΔΝΤ».