ευρωζώνη

Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν τη Δευτέρα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα και η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, με κεντρικά θέματα συζήτησης την οικονομική κρίση στην Ευρωζώνη και τις εξελίξεις στο Μεσανατολικό.

Ευρωπαϊκό χρέος, που εκδίδει ο μηχανισμός EFSF για τα προγράμματα διάσωσης Ιρλανδίας και Πορτογαλίας, έχουν ήδη αγοράσει οι αναδυόμενες οικονομίες της ομάδας BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Νότιος Αφρική), σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή του ευρωπαϊκού ταμείου στήριξης. Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, σύμφωνα με αναφορές στο βραζιλιάνικο Τύπο, έχουν προχωρήσει σε σειρά επαφών με τους διοικητές των Κεντρικών Τραπεζών των πέντε χωρών.

Τον κίνδυνο αλυσιδωτών αντιδράσεων στην Ευρωζώνη σε περίπτωση ελληνικής εξόδου από το ευρώ επισημαίνει ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν Ζακ Ντελόρ, καλώντας τις ευρωπαϊκές ηγεσίες να μην απαιτούν από την Αθήνα «να καταφέρει να αλλάξει τα πάντα μέσα σε ένα χρόνο». Ο Ντελόρ ζητά επίσης να ανοίξει ο δρόμος για το ευρωομόλογο, προτείνοντας αξιοποίηση του Μηχανισμού Σταθερότητας και υποστηρίζοντας πως το κόστος της απόλυτης έλλειψης πρωτοβουλιών είναι μεγαλύτερο από το υψηλότερο κόστος δανεισμού που θα σημαίνουν για τη Γερμανία τα κοινά ομόλογα.

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε «σίγουρη» ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός θα ψηφίσει υπέρ του νέου πακέτου διάσωσης της Ελλάδας στην ψηφοφορία που θα διεξαχθεί στις 29 Σεπτεμβρίου στη Μπούντεσταγκ, την Κάτω Βουλή. «Το να ξεπεράσουμε την κρίση στην ευρωζώνη είναι μία ιστορική αποστολή» δήλωσε η Μέρκελ, υπογραμμίζοντας μάλιστα πως η «έξωση» μίας χώρας από το ευρώ θα έστελνε ένα «καταστροφικό πολιτικό μήνυμα». Στην ίδια γραμμή και η Γαλλία, που τονίζει πως μία ελληνική στάση πληρωμών δεν είναι καν «υπόθεση εργασίας».

Την εκτίμηση ότι η ευρωζώνη δεν θα πρέπει να υπολογίζει στη βοήθεια των αναδυόμενων οικονομικών δυνάμεων στην κρίση χρέους την οποία διέρχεται εξέφρασε σε συνέντευξή του στην Wall Street Journal ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ρόμπερτ Ζέλικ. «Κανείς δεν θα έρθει με ένα σάκο χρήματα για να διευθετήσει το θέμα», τονίζοντας ότι η Βραζιλία, η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Αφρική (Brics) θα πρέπει πρώτα από όλα να διατηρήσουν την ανάπτυξή τους.

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β.Σόιμπλε επαναλαμβάνει τη θέση του Βερολίνου πως εάν δεν υπάρξει θετική αξιολόγηση του προγράμματος της Αθήνας, δεν θα εκταμιευτεί η επόμενη δόση -λέγοντας επίσης πως περιμένει να δει «εάν θα φέρει αποτελέσματα» το νέο ειδικό τέλος στην ακίνητη περιουσία. Παράλληλα, ο Ζίχοφερ, επικεφαλής του «αδελφού κόμματος» των Χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ στη Βαυαρία, επανέρχεται στη θέση του υπέρ της δυνατότητας εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.

Σκληρή γλώσσα κατά των Ευρωπαίων ηγετών χρησιμοποίησε ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ, δηλώνοντας «αγανακτισμένος» από τη διχογνωμία στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν προκειμένου να αντιμετωπιστεί η οικονομική κρίση. Χαρακτηριστική είναι η δήλωσή του για τις αποφάσεις του Eurogroup: «Σήμερα πενθώ και είμαι αγανακτισμένος (...) Αυτό που έκαναν χθες (σ.σ. την Παρασκευή) είναι ένα τρομερό πλήγμα για όσους από το 1948 έχουν αφοσιωθεί στο όραμα μιας Ευρώπης που θα ζει με ειρήνη και ευημερία».

Η ευρωζώνη βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από οικονομικής άποψης σε σχέση με τις άλλες μεγάλες αναπτυγμένες χώρες, υποστήριξε το Σάββατο ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν Κλοντ Τρισέ, μετά την ολοκλήρωση της συνόδου των υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Βρότσλαβ της Πολωνίας.

Ελληνική έξοδος από το ευρώ; «Μάλλον όχι, αλλά χρεοκοπία μπορεί» απαντούν οικονομολόγοι σε δημοσκόπηση του Reuters, που θεωρούν αρκετά πιθανότερο η Αθήνα να κηρύξει στάση πληρωμών -ίσως και στο επόμενο δωδεκάμηνο- από το να εγκαταλείψει το κοινό νόμισμα. Παράλληλα, οι οικονομολόγοι θεωρούν πως οι γερμανικές αντιστάσεις στην ιδέα των ευρωομολόγων κάνουν πιθανή μόνο κατά 40% την υιοθέτησή τους, την στιγμή που η Κομισιόν ετοιμάζεται την επόμενη εβδομάδα να παρουσιάσει προτάσεις για το πώς θα μπορούσε η Ευρωζώνη να προβεί σε κοινό δανεισμό.

Mείωση 3,7% παρουσίασε το ωριαίο κόστος εργασίας στην Ελλάδα το δεύτερο τρίμηνο του 2011, σύμφωνα με στοιχεία της κοινοτικής στατιστικής υπηρεσίας Εurostat, που δόθηκαν την Παρασκευή στη δημοσιότητα. Στον αντίποδα, στην Ευρωζώνη και την ΕΕ το κόστος εργασίας αυξήθηκε κατά 3,6% και 3,4% αντίστοιχα.

Την άποψη πως η έκδοση ευρωομολόγων θα επιδεινώσει την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη εξέφρασε ο απερχόμενος επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Γιούργκεν Σταρκ.Μιλώντας στη Βιέννη ο Σταρκ υποστήριξε ότι η έκδοση ευρωομολόγων θα αποτελούσε μια «ενοχλητικά μυωπική» κίνηση. «Είναι εύκολο να αντιληφθούμε ότι τα κίνητρα για την τήρηση δημοσιονομικής πειθαρχίας θα εξαφανίζονταν εάν τα κρατικά χρέη μετατρέπονταν σε κοινά χρέη για την ευρωζώνη», είπε.

Τη θέση ότι η στενότερη οικονομική συνεργασία στην Ευρωζώνη, και σε δημοσιονομική επίπεδο, «είναι αναπόφευκτη» εξέφρασε ο Βέλγος υπουργός Οικονομικών Ντιντιέ Ρέιντερς, καλώντας τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να εξετάσουν τους επόμενους μήνες το θέμα των ευρωομολόγων. Ο ίδιος εμφανίστηκε επίσης αισιόδοξος για το ζήτημα της επόμενης δόσης στην Ελλάδα.

Μείωση από 2,1% σε 1,4% σημείωσε ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Αύγουστο σε σχέση με τον Ιούλιο, σύμφωνα με στοιχεία της κοινοτικής στατιστικής υπηρεσίας Eurostat. Πρόκειται για τον τρίτο χαμηλότερο στην ΕΕ, μετά την Ιρλανδία (1%) και την Σλοβενία, ενώ στο σύνολο της Ευρωζώνης ο πληθωρισμός παρέμεινε σταθερός, σε μηνιαία βάση, στο 2,5%.

Στην αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων της για το ρυθμό ανάπτυξης της Ευρωζώνης στο δεύτερο εξάμηνο προχώρησε η Κομισιόν, καθώς η επιδείνωση της κρίσης χρέους υπονομεύει την αναπτυξιακή δυναμική, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να προειδοποιεί ότι η ευρωπαϊκή οικονομία στα τέλη του 2011 ίσως διολισθήσει στη στασιμότητα.

Οι επιθεωρητές της τρόικας αναμένεται να ολοκληρώσουν την αξιολόγηση τους για την πρόοδο της Ελλάδας μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, δήλωσε την Πέμπτη ο Ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν. Ο κ. Ρεν είπε ότι το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, «η ελληνική κυβέρνηση πήρε πολύ σημαντικές αποφάσεις» και υπογράμμισε ότι «τώρα είναι σημαντικό να τις υλοποιήσουν και να πείσουν τους εταίρους τους, ώστε να μπορούν να περιμένουν να ληφθεί μια απόφαση από την Ευρωζώνη και το ΔΝΤ εγκαίρως, πριν ανακύψουν εμπόδια χρηματοδότησης». Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «η μπάλα είναι τώρα στο γήπεδο της Ελλάδας

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ απέρριψε κατηγορηματικά, την Πέμπτη, το ενδεχόμενο έκδοσης ευρωομολόγων, λέγοντας ότι είναι «απολύτως λάθος», καθώς όπως είπε η αποκατάσταση της σταθερότητας στην Ευρωζώνη απαιτεί μία μακροπρόθεσμη βήμα προς βήμα προσέγγιση. Πολιτική κόντρα συνεχίζουν να προκαλούν στη Γερμανία  οι δηλώσεις Ρέσλερ για την Ελλάδα.

Η Ελλάδα πρέπει «να διανύσει το τμήμα του δρόμου που της αντιστοιχεί» για την αποκατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, τόνισε την Πέμπτη η Γαλλίδα υπουργός Προϋπολογισμού και κυβερνητική εκπρόσωπος Βαλερί Πεκρές, αναφερόμενη στην τηλεδιάσκεψη Μέρκελ - Σαρκοζί - Παπανδρέου. Ο κ. Παπανδρέου «καθησύχασε» τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ευρωζώνη, σημείωσε.

Στην αποκάλυψη ότι η Φινλανδία επεξεργάζεται μια λύση αναφορικά με τις εγγυήσεις που ζητεί από την Ελλάδα, η οποία θα είναι αποδεκτή από όλες τις πλευρές στην Ευρωζώνη προχώρησε ο πρωθυπουργός της χώρας Γίρκι Κατάινεν σε συνέντευξή του που δημοσιεύεται στη γερμανική εφημερίδα Sueddeutsche Zeitung την Πέμπτη. «Η λύση αυτή θα μπορούσε να είναι αρκετά καινοτόμος», δήλωσε χωρίς να αποκαλύψει περαιτέρω λεπτομέρειες, προσθέτοντας πως «σε λίγες μέρες, σε λίγες εβδομάδες το πολύ, θα πρέπει να καταλήξουμε σε συμφωνία».

Στο 92% του στόχου συμμετοχής των ιδιωτών που έθεσαν η Ελλάδα και η Ευρωζώνη βρίσκεται το πρόγραμμα εθελοντικής ανταλλαγής ομολόγων με περισσότερα από 400 τραπεζικά ιδρύματα κα ασφαλιστικές εταιρείες από 57 χώρες να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να υπαχθούν στη διαδικασία. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους έχει ενημερωθεί μέχρι σήμερα για το ενδιαφέρον συμμετοχής ιδιωτών που διακρατούν το 82% των ελληνικών ομολόγων που εκπνέουν έως το 2020. Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση έχει προειδοποιήσει με ακύρωση του προγράμματος, αν το ποσοστό συμμετοχής δεν φτάσει το 90%, ώστε να μετακυλιστούν ομόλογα ύψους 135 δισ. ευρώ.

Πληθαίνουν τα βέλη της κριτικής στην Ευρωζώνη από τη δυτική όχθη του Ατλαντικού για τη διαχείριση της κρίσης χρέους, με τον επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας Ρόμπερτ Ζέλικ να λέει πως τα μέλη της «δεν συμπεριφέρθηκαν υπεύθυνα», καθώς δημιούργησαν μία κοινή νομισματική ένωση χωρίς να εξασφαλίσουν ότι θα ήταν λειτουργική. Η Ευρωζώνη, είπε, δεν μπορεί να απορρίπτει «τη δημοσιονομική ένωση που καθιστά τη νομισματική βιώσιμη, ειδικά όσον αφορά τις επιπτώσεις για τα μέλη της που δεν είναι ανταγωνιστικά και είναι υπερχρεωμένα».

Μια χρεοκοπία ή έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα είχε δραματικό κόστος για την χώρα, την ευρωζώνη και την παγκόσμια οικονομία, είπε την Τετάρτη ο Φινλανδός επίτροπος Όλι Ρεν, μιλώντας στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Αυταπάτες» χαρακτηρίζουν στην Κομισιόν τα όσα λέγονται περί «ελεγχόμενης χρεοκοπίας».

«Δεν θα υπάρξει χρεοκοπία της Ελλάδας ή έξοδος από την Ευρωζώνη», τόνισε την Τετάρτη ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, σε δηλώσεις που έκανε μετά την υποβάθμιση των γαλλικών τραπεζών από την Moody's, επειδή είναι εκτεθειμένες στο ελληνικό κρατικό χρέος.

Την ετοιμότητά της να προχωρήσει σε νέα μέτρα, εάν χρειαστεί, για να τηρήσει τους στόχους του δικού της προγράμματος δηλώνει στην τρόικα η πορτογαλική κυβέρνηση, προειδοποιώντας πως το έργο των μεταρρυθμίσεων είναι «μακρύ και δύσκολο» και περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις εξελίξεις στο ζήτημα της Ελλάδας. Με την μεταστροφή της ρητορικής στη Γερμανία υπέρ της δημιουργίας μίας «πόρτας εξόδου» στην Ευρωζώνη, αρκετοί αναλυτές σημειώνουν πως στην πρώτη γραμμή του κινδύνου στέκεται, δίπλα στην Αθήνα, η Λισαβόνα.

Κίνηση συνδρομής στην Ευρωζώνη για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους και καταπολέμηση του κινδύνου αναταραχών στις αγορές φέρονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, να εξετάζουν η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία, η Κίνα και η Νότιος Αφρική -η λεγόμενη ομάδα «BRICS». Πιθανώς να ληφθεί σχετική απόφαση στο συνάντηση των υπουργών Οικονομικών των πέντε χωρών στις 22 Σεπτεμβρίου στην Ουάσινγκτον.

Το γραφείο του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί διέψευσε την Τρίτη τις πληφορορίες που επικαλείτο το Reuters περί κοινής ανακοίνωσης με την Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ εντός της ημέρας, για το θέμα της Ελλάδας. Εν τω μεταξύ, όπως μετέδωσε η ΝΕΤ, την Τετάρτη ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου θα έχει τηλεδιάσκεψη με τους δύο ηγέτες.