εκτ

Κατακόρυφη πτώση σημείωσαν την Τρίτη τα επιτόκια σε δημοπρασία εντόκων γραμματίων στην Ισπανία, μείωση η οποία, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οφείλεται στην απόφαση της ΕΚΤ να χορηγεί τριετή -πλέον- δάνεια στις εμπορικές τράπεζες, διευκολύνοντας με αυτό τον τρόπο τις αγορές ομολόγων.

Κίνδυνο κατάρρευσης των ιδιωτικών τραπεζών α λα Lehman Brother διαβλέπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην εξαμηνιαία της έκθεση. Η ΕΚΤ προειδοποιεί για το ενδεχόμενο η δημοσιονομική κρίση να λάβει χαρακτηριστικά συστημικής κρίσης, σημειώνοντας πως οι πιθανότητες κατάρρευσης μεγάλων τραπεζών είναι πλέον περισσότερο από ορατές. Όπως σημειώνεται, η μετάδοση των εντάσεων ανάμεσα στις χώρες μέσω του τραπεζικού συστήματος έχουν αυξηθεί κάτι για το οποίο σύμφωνα με την ΕΚΤ ευθύνεται η καθυστερημένη και διστακτική απάντηση των πολιτικών στην κρίση, που έκανε το πρόβλημα οξύτερο. Ενδεικτικά στην ανασφάλεια των αγορών συνέβαλε και η αργή διαδικασία επικύρωσης αποφάσεων προηγούμενων συνόδων κορυφής.

Καθαρά θέμα ευρωπαϊκής πολιτικής θεωρούν Έλληνες τραπεζίτες την επιτυχημένη ολοκλήρωση του προγράμματος εθελοντικής ανταλλαγής ομολόγων, ενώ χαρακτηρίζουν κρίσιμη και την στάση που θα κρατήσει η ΕΚΤ. Προϋπόθεση για την ομαλή εξέλιξη του PSI είναι η έγκαιρη εκταμίευση των χρημάτων από τον EFSF. Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί πως η συνομολόγηση της νέας δανειακής σύμβασης θα πρέπει να γίνει με ταχύτατες διαδικασίες, ώστε να ολοκληρωθεί το PSI άμεσα και να αποφευχθούν πρόσθετα εμπόδια που θα μπορούσαν να προκύψουν από ενδεχόμενη επιδείνωση του κλίματος στην Ευρωζώνη.

Το κοινό νόμισμα είναι «μη αναστρέψιμο», υπογράμμισε ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι μιλώντας στην επιτροπή Οικονομικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκφράζοντας την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις αποφάσεις της Συνόδου για το, «απαραίτητο» όπως το χαρακτήρισε, Δημοσιονομικό Σύμφωνο. Ο Ντράγκι ανέφερε επίσης στους ευρωβουλευτές τις εκτιμήσεις της ΕΚΤ για σταδιακή ανάκαμψη στην Ευρωζώνη το 2012, με πληθωρισμό που θα ξεπεράσει για μερικούς μήνες το 2% πριν αρχίσει να επανέρχεται στα όρια που η Φρανκφούρτη θεωρεί αποδεκτά -αν και η Τράπεζα επισημαίνει πως η κρίση έχει πάρει διαστάσεις ανάλογες του 2008.

Τα 3,4 δισ. ευρώ έφτασε την περασμένη εβδομάδα η αξία των κρατικών ομολόγων που αγοράσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σημειώνοντας περιορισμένη μόνο αύξηση μετά τις πρόσφατες αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στις 8-9 Δεκεμβρίου. Το χαμηλό αυτό επίπεδο υπογραμμίζει την αντίσταση της ΕΚΤ να προχωρήσει σε μαζική απόκτηση κρατικών χρεωγράφων ως ανάχωμα στην κρίση χρέους.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι διέψευσε τις προσδοκίες ότι η Κεντρική Τράπεζα θα εντείνει τις αγορές ομολόγων για να δαμάσει την κρίση δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη, λέγοντας ότι η ΕΚΤ δεν μπορεί να υπερέβη την εντολή της. Παράλληλα, προειδοποίησε για τους κινδύνους που εγκυμονεί η διάσπαση της Ευρωζώνης, ενώ παρατήρησε ότι «η Βρετανία χρειάζεται την Ευρώπη και η Ευρώπη χρειάζεται την Βρετανία». 

Η κρίση της ευρωζώνης δεν μπορεί να επιλυθεί με μέτρα νομισματικής πολιτικής, ενώ η ταχεία εφαρμογή των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής είναι ζωτικής σημασίας, λέει ο αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εξηγώντας παράλληλα ότι αποχωρεί από την ΕΚΤ επειδή η Τράπεζα πιέζεται να αναλάβει αποφασιστικότερη δράση για την αναχαίτιση της κρίσης χρέους.

Αισιόδοξος για την πορεία των διαπραγματεύσεων με τους ιδιώτες πιστωτές για το πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων στο πλαισιο της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα στο νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος, μιλώντας την Παρασκευή στη Βουλή κατά τη συζήτηση επίκαιρων ερωτήσεων. Νέα συνάντηση την Παρασκευή στο Παρίσι για το PSI, την ίδια ώρα που παρατηρείται πρόοδος στις συζητήσεις με τους ιδιώτες για τις εξσφαλίσεις των νέων ομολόγων, ενώ ανοικτό παραμένει το θέμα της συμμετοχής της EKT και οι ρήτρες συλλογικής δράσης (collective action clauses).

Η αγορά κρατικών ομολόγων υπερχρεωμένων κρατών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να συνεχιστεί επ' άπειρον, είπε την Πέμπτη ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, ο οποίος χαρακτήρισε μοναδική περίπτωση την Ελλάδα. Μιλώντας στο Βερολίνο, ο κ. Ντράγκι είπε επίσης ότι η πολιτική της «ποσοτικής χαλάρωσης» (ουσιαστικά η εκτύπωση χρήματος) που έχει εφαρμοστεί σε άλλες χώρες δεν οδήγησε σε εξαιρετικές επιδόσεις την οικονομία.

Η πρόσφατη ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής και οι αποφάσεις που έλαβε για την κρίση χρέους δεν επαρκούν για την αντιμετώπισή της, εκτιμά η Fitch προσθέτοντας τη φωνή της στις ανάλογες εκτιμήσεις που εξέφρασαν νωρίτερα και οι άλλοι δύο οίκοι. Επιπλέον η Fitch αναθεωρεί επί τα χείρω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη στην ευρωζώνη. Ο οίκος αξιολόγησης θεωρεί ότι η ΕΚΤ είναι «το μοναδικό αξιόπιστο τείχος προστασίας μπροστά σε μία κρίση ρευστότητας στην Ευρώπη».

Ως περίεργο τελετουργικό των Ευρωπαίων ηγετών για την εύνοια του επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι προσεγγίζει στήλη του βρετανικού περιοδικού Economist τις διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες σε σχέση με την ΕΚΤ, σε κείμενό της με τον τίτλο «Ο Πάπας Μάριο στο ευρω-μπορντέλο». Το κείμενο σημειώνει την χρήση του όρου «δημοσιονομικό σύμφωνο» στο κοινό ανακοινωθέν της Συνόδου ως πιθανό «σήμα» στον επικεφαλής της ΕΚΤ μετά τα αμφίσημα σχόλιά του για να επέμβει αποφασιστικότερα στην αντιμετώπιση της κρίσης.

Οι εντατικές συζητήσεις ανάμεσα στη Merkel, τον Sarkozy και τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες, αλλά και τον Geithner, έχουν καταλήξει σε μια σειρά από σημεία σύγκλισης και απόκλισης, από τη σύνθεση των οποίων θα προκύψει η απόφαση της Συνόδου Κορυφής. Τα σημεία σύγκλισης φαίνεται να είναι τα παρακάτω:

Ο δανεισμός των ελληνικών τραπεζών μέσω του μηχανισμού έκτακτης ρευστότητας (ELA) της ΤτΕ, συνεχίστηκε τον Οκτώβριο και στα τέλη του μήνα ανερχόταν στα 36,25 δισ. ευρώ. Συγκεκριμένα τον Οκτώβριο οι τράπεζες άντλησαν μέσω του μηχανισμού 9,69 δισ. ευρώ. Τον ίδιο μήνα ωστόσο καταγράφεται μείωση κατά 3,46 δισ. ευρώ του δανεισμού των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ.

Ελαφρύνσεις για χιλιάδες δανειολήπτες που αποπληρώνουν στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια φέρνει η μείωση του επιτοκίου του ευρώ στο 1% από 1,25%, που αποφάσισε την Πέμπτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Στη μείωση του βασικού της επιτοκίου κατά 0,25% στo ιστορικό χαμηλό του 1% προχώρησε την Πέμπτη η ΕΚΤ, όπως άλλωστε είχε προεξοφληθεί από τις αγορές. Πρόκειται για τη δεύτερη μείωση επιτοκίων το τελευταίο δίμηνο, η οποία καταδεικνύει την αλλαγή στρατηγικής που έχει υιοθετήσει ο νέος πρόεδρός της, Μ.Ντράγκι. Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε ο κ. Ντράγκι ανακοίνωσε την εισαγωγή δύο νέων εργαλείων ενίσχυσης της ρευστότητας των τραπεζών και τη μείωση του επιτοκίου ασφαλείας για τις εγγυήσεις που δέχεται η ΕΚΤ από τις τράπεζες για την παροχή ρευστότητας. Ωστόσο, απογοήτευση προκάλεσε το γεγονός ότι δεν έδωσε ξεκάθαρο «σήμα» για αύξηση των αγορών ομολόγων, όπως ζητούν πολλοί στην ευρωζώνη.

Στη μείωση του βασικού της επιτοκίου κατά τουλάχιστον 0,25% αναμένεται να προχωρήσει την Πέμπτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενώ παράλληλα εκτιμάται ότι θα αποφασίσει τη «χαλάρωση» των κριτηρίων για τις τραπεζικές εγγυήσεις που αποδέχεται και θα προσφέρει μεγαλύτερης διάρκειας δάνεια στις εμπορικές τράπεζες, σε μία προσπάθεια να ενισχύσει τη ρευστότητα και τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος εν όψει των κρίσιμων αποφάσεων που καλείται να λάβει η ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους.

Μέτρα νομισματικής χαλάρωσης φαίνεται πως εξετάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πριν τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου την Πέμπτη, στην οποία ενδεχομένως να αποφασιστεί μείωση του βασικού της επιτοκίου ή και χαλάρωση των κριτηρίων για τις τραπεζικές εγγυήσεις που δέχεται. Η συνεδρίαση του Συμβουλίου θα επικεντρωθεί περισσότερο στα μέτρα τόνωσης του τραπεζικού δανεισμού παρά στο πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων για αποκλιμάκωση των πιέσεων στα spread της Ευρωζώνης. Τις προτάσεις της για το ύψος της επανακεφαλαιοποίησης των ευρωπαϊκών τραπεζών ανακοινώνει την Πέμπτη η EBA.

Ενεργό ρόλο στις κρίσιμες διαβουλεύσεις πριν την ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο πρόεδρος της οποίας Μάριο Ντράγκι φέρεται να ζητά «ρητή και οριστική» δέσμευση για να οδηγηθούν οι χώρες μέλη προς μία δημοσιονομική ένωση. Ο επικεφαλής της ΕΚΤ θα συναντηθεί την Πέμπτη με την Άνγκελα Μέρκελ και τον Νικολά Σάρκοζι πριν το επίσημο γεύμα των ηγετών της ΕΕ.

Πάνω από 50 δισ. δολάρια άντλησαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες από την ΕΚΤ στην πρώτη τέτοια προσφορά μετά τη συντονισμένη κίνηση των κεντρικών τραπεζών για μείωση του κόστους συμφωνιών ανταλλαγής δολαρίων. Το ποσό που αντλήθηκε είναι αρκετά υψηλότερο των εκτιμήσεων των αναλυτών, και ερμηνεύεται ως σημάδι των δυσκολιών που αντιμετωπίζει το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα στην άντληση ρευστότητας.

Η δέσμευση των μελών της Ευρωζώνης για την ενδυνάμωση της οικονομικής διακυβέρνησης μέσω αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας και η ενίσχυση των εργαλείων για τη διαχείριση κρίσεων στη ζώνη του ευρώ θα εξετασθούν σε συνάντηση των συμβούλων των πρωθυπουργών των ηγετών της Ευρωζώνης, στην οποία θα μετέχει ο Γκίκας Χαρδούβελης, ο επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του Λουκά Παπαδήμου.

Η κρισιμότερη ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής των τελευταίων ετών πραγματοποιείται την Πέμπτη και την Παρασκευή στις Βρυξέλλες, όπου οι ηγέτες καλούνται να συμφωνήσουν στα απαραίτητα μέτρα (η «μεγάλη λύση») για την αντιμετώπιση της κρίσης. Οι κυβερνήσεις είναι έτοιμες να πάνε ένα βήμα μπροστά σε σύγκριση με την 26η Οκτωβρίου, προωθώντας το -γαλλογερμανικής έμπνευσης- σχέδιο και ξεδιπλώνοντας όλα τα «όπλα» που έχουν στη διάθεσή τους. Απομένουν, όμως, πολλές κρίσιμες λεπτομέρειες να διευκρινιστούν.

Την προσεχή Δευτέρα, 12 Δεκεμβρίου, θα «συμπέσουν» στην Αθήνα όλοι μαζί οι εκπρόσωποι των διεθνών θεσμών που ασχολούνται με την ελληνική υπόθεση. Αναμένονται από την Κυριακή οι επικεφαλής της τρόικας, Πόουλ Τόμσεν (ΔΝΤ), Ματίας Μορς (Κομισιόν) και Κλάους Μαζούχ (ΕΚΤ), ο επίτροπος για την Περιφερειακή Πολιτική της ΕΕ και αρμόδιος για το ΕΣΠΑ Γιοχάνες Χαν, καθώς και ο επικεφαλής της «Ομάδας Δράσης» Χορστ Ράιχενμπαχ.

Τη μείωση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά τουλάχιστον 0,25% την ερχόμενη Πέμπτη προεξοφλεί η αγορά, καθώς η ευρωτράπεζα ξεδιπλώνει σταδιακά τα «όπλα» της κατά της κρίσης χρέους, προσφέροντας περισσότερη ρευστότητα και χαμηλό κόστος δανεισμού στις ευρωπαϊκές τράπεζες που υποφέρουν από το «πάγωμα» της διατραπεζικής αγοράς.

Τράπεζες της ευρωζώνης δανείστηκαν χθες, Πέμπτη, περισσότερα από 8 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ήτοι το υψηλότερο ποσό από το Μάρτιο, ένδειξη της βαθιάς κρίσης που επικρατεί στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Σύμφωνα με αναλυτές το ημερήσιο άλμα του δανεισμού μέσω ΕΚΤ υπογραμμίζει την αδυναμία όλων σχεδόν των τραπεζών της ευρωζώνης, με εξαίρεση τις πολύ ισχυρές, να λάβουν χρηματοδότηση από τις αγορές.

Την άποψη ότι δεν υπάρχουν «γρήγορες λύσεις» για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ευρωζώνη εξέφρασε η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, μιλώντας στο γερμανικό κοινοβούλιο την Παρασκευή. Απορρίπτοντας για άλλη μία φορά την ιδέα του ευρωομολόγου, καθώς και το τύπωμα χρήματος από την ΕΚΤ, τόνισε ότι ο μοναδικός δρόμος είναι η αλλαγή των συνθηκών και οι αυστηρότεροι κανονισμοί, καθώς και ότι αυτό είναι μια διαδικασία που μπορεί να πάρει χρόνια. Μέρκελ και Σαρκοζί πρόκειται να συναντηθούν τη Δευτέρα για να καταλήξουν σε κοινή γραμμή επί του σχεδίου, που πρόκειται να παρουσιάσουν στη Σύνοδο Κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου.