εκτ

Δεν υπάρχει περίπτωση συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη διαδικασία απομείωσης του ελληνικού χρέους, τονίζει ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας, Φίλιπ Ρέσλερ, σε συνέντευξή του στην Wall Street Journal. Για το θέμα του ορισμού «επιτρόπου» στην Ελλάδα σημειώνει ότι η ευθύνη διαχείρισης του προϋπολογισμού «είναι στα χέρια της ελληνικής Βουλής και εκεί θα μείνει», προσθέτει, ωστόσο, ότι «είναι απολύτως θεμιτό η οικονομική βοήθεια να συνοδεύεται από ξεκάθαρη και αυστηρή επίβλεψη».

Οι όροι συμμετοχής του επίσημου τομέα (ΕΚΤ, κράτη Ευρωζώνης και ΔΝΤ) βρίσκονται τώρα στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, καθώς, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, υπάρχει συμφωνία με τον ιδιωτικό τομέα και ειδικότερα τους ιδιώτες πιστωτές που εκπροσωπεί το IIF για το PSI. Ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος, τόνισε την Πέμπτη ότι «πρέπει να κινητοποιηθεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα», την ίδια ώρα που εντείνονται τα σενάρια για συμμετοχή της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Παράλληλα, εξετάζεται η περαιτέρω μείωση των επιτοκίων του πρώτου πακέτου στήριξης των 110 δισ. ευρώ.

Μερίδιο ευθύνης για την κλιμάκωση της κρίσης στη Ευρωζώνη επιρρίπτει στους οίκους αξιολόγησης η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε μελέτη της, εγείροντας τεκμηριωμένα το ερώτημα εάν οι υποβαθμίσεις των οίκων ήταν ουσιαστικά ανατροφοδοτούμενη διαδικασία. Οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ υποστηρίζουν πως οι οίκοι τελικά δεν ακολουθούν μόνο τα τεκταινόμενα στις αγορές κεφαλαίων αλλά και τα καθορίζουν, ενώ οι υποβαθμίσεις χωρών -με άμεσο, πρακτικό και αριθμητικά υπολογίσιμο αντίκτυπο στο κόστους δανεισμού της εκάστοτε χώρας- είχαν επίδραση και στις πιο αδύναμες χώρες της νομισματικής ένωσης.

«Δεν χρειάζεται πρόσθετη συνεισφορά από το δημόσιο τομέα» στην ελάφρυνση του βάρους του ελληνικού χρέους τονίζει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, λέγοντας πως οι ιδιώτες πιστωτές έχουν αποκομίσει σημαντικά κέρδη από τα υψηλά επιτόκια και «θα πρέπει τώρα να δεχτούν απώλειες».

Η κυβέρνηση και οι ιδιώτες πιστωτές που εκπροσωπεί το IIF έχουν καταλήξει, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις σε συμφωνία πάνω στους βασικούς άξονες του σχεδίου ανταλλαγής ομολόγων και ειδικότερα στο μέσο επιτόκιο, τη χρονική διάρκεια των νέων τίλων και τα πρόσθετα κίνητρα που θα δοθούν στους ομολογιούχος υπό τη μορφή μίας ρήτρας που θα συνδέεται με το ΑΕΠ. Το ζητούμενο, πλέον, είναι τι στάση θα ακολουθήσει τελικώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και αν θα συμμετάσχει στο PSI, καθώς από τη συμμετοχή της θα προκύψει όφελος για την Ελλάδα ύψους τουλάχιστον 12 δισ. ευρώ.

Αμετάβλητος στο 2,7% παρέμεινε για δεύτερο συνεχή μήνα ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη τον Ιανουάριο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat την Τετάρτη, ενισχύοντας τις προσδοκίες για μείωση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, ενδεχομένως ακόμα και στη συνεδρίαση της 9ης Φεβρουαρίου.

Σε πέντε μέτωπα επικεντρώνεται η διαπραγμάτευση της κυβέρνησης με την τρόικα, με τα στελέχη του ΔΝΤ, της ΕΚΤ και της ΕΕ να θέτουν αυστηρούς όρους και να ζητούν συγκεκριμένα μέτρα (prior actions) για τη συνομολόγηση της νέας δανειακής σύμβασης. Η τρόικα ζητά την κάλυψη των αποκλίσεων του Προϋπολογισμού 2011 και την κάλυψη του δημοσιονομικού στόχου του 2012, κυρίως μέσα από τη μείωση των δαπανών που αφορούν στο χώρο της υγείας, στις δαπάνες των εξοπλισμών και στις δαπάνες της δημόσιας διοίκησης και του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Από την εξοικονόμηση αυτή προσδοκά δημοσιονομικό όφελος 2% του ΑΕΠ περίπου.

Η κυβέρνηση και οι ιδιώτες πιστωτές θα μπορούσαν να καταλήξουν σε συμφωνία για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους ακόμη και την Τετάρτη, σύμφωνα με τραπεζίτες και άλλους αξιωματούχους, όμως και αυτό να γίνει, η συμμετοχή της ΕΚΤ θεωρείται πλέον επιτακτική ανάγκη για την μείωση του ελληνικού χρέους. Η ΕΚΤ έχει δαπανήσει 38 δισ. ευρώ για την αγορά ελληνικών ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 δισ. ευρώ περίπου. Στη συμφωνία για το PSI ενδέχεται να προστεθεί «ρήτρα ανάπτυξης», ώστε να αυξάνεται το επιτόκιο αν ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας είναι υψηλότερος από τον αναμενόμενο.

Οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα -που μεταξύ άλλων κολλάνε και στα μέτρα ύψους περίπου 4,5 δισ. ευρώ για να καλυφθούν οι φετινές αποκλίσεις- πρέπει να ολοκληρωθούν έως το τέλος της εβδομάδας, τόνισε ο Ευ.Βενιζέλος, σημειώνοντας ότι τη Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου συνεδριάζει το Εurogroup. Σχετικά με το PSI είπε ότι «βρισκόμαστε ένα τυπικό βήμα πριν την ολοκλήρωσή του» και επανέλαβε ότι οι δύο διαδικασίες αλληλοεξαρτώνται. Ο υπουργός εμμέσως δεν απέκλεισε συμμετοχή της ΕΚΤ στην αναδιάρθρωση του χρέους, ενώ καθησύχασε για τις απώλειες των Ταμείων. Για το θέμα των μισθών είπε ότι το έχει αναλάβει ο πρωθυπουργός.

Στην διευκρίνιση ότι οι τρέχουσες συζητήσεις για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους δεν περιλαμβάνουν την ΕΚΤ προχώρησε το στέλεχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Αυστρίας Έντβαλντ Νοβότνι. Ο ίδιος αναγνώρισε ότι υπάρχει ρίσκο στο χαρτοφυλάκιο της ΕΚΤ με τα ελληνικά ομόλογα. «Πρέπει να πούμε ανοιχτά ότι υπάρχει κίνδυνος σε ό,τι αφορά την Ελλάδα» δήλωσε αναφορικά με τα ελληνικά ομόλογα που έχει στην κατοχή της η ΕΚΤ.

Ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι εξέφρασε ικανοποίηση για την υπογραφή του Δημοσιονομικού Συμφώνου από τις 25 χώρες της ΕΕ, κρίνοντας ότι αυτό θα «ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη». Η συνθήκη αυτή που ενισχύει τη δημοσιονομική πειθαρχία είναι «ένα πρώτο βήμα προς τη δημοσιονομική ένωση», δήλωσε ο Μ.Ντράγκι.

Την εκτίμηση ότι η Ευρωζώνη θα μπορούσε να διολισθήσει πάλι σε ύφεση εξέφρασε ο Σλοβάκος Κεντρικός Τραπεζίτης Τζόζεφ Μακούχ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ. Σύμφωνα με το Reuters, ο Σλοβάκος αξιωματούχος προειδοποίησε πως η εξάρτηση των τραπεζών από την βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση της ΕΚΤ αυξάνεται, ενώ υπεστήριξε πως τα προβλήματα στη χρηματοδότηση θα μπορούσαν να πλήξουν την παροχή δανείων και να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις πραγματικές οικονομίες.

Κατηγορηματικά εναντίον της συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο πρόγραμμα απομείωσης του ελληνικού χρέους τάσσεται ο Γιοργκ Άσμουσεν, μέλος του ΔΣ της Τράπεζας, τονίζοντας πως, «όπως λέει και το όνομά του», το PSI προορίζεται μόνο για τον ιδιωτικό τομέα. «Είναι πλέον στο χέρι της ελληνικής κυβέρνησης να καταλήξει σύντομα στις παραμέτρους του προγράμματος» ανέφερε ο αξιωματούχος.

Την όλο και αυξανόμενη αισιοδοξία τους για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη δηλώνουν κορυφαίοι τραπεζίτες στα πάνελ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, εκτιμώντας επίσης πως η διαδικασία που θα ακολουθηθεί για το ελληνικό χρέος θα είναι συντεταγμένη  και «μεμονωμένη» περίπτωση. Τα περισσότερα στελέχη χρηματοπιστωτικών στελεχών θεωρούν πως η ένεση ρευστότητας από την ΕΚΤ ήταν καθοριστική, βλέποντας σημαντικά μειωμένο το ρίσκο για τη συστημική σταθερότητα του τραπεζικού τομέα.

Τον κώδωνα του κινδύνου της διάχυσης από πιθανή ελληνική χρεοκοπία κρούει εκ νέου ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, υπογραμμίζοντας πως πάσα κατεύθυνση πως «είναι προς το συμφέρον όλων» να αποφευχθεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Όσο για τη συζήτηση περί ενισχυμένης συμμετοχής της ΕΚΤ στο σχέδιο για την Ελλάδα, ο Γιούνκερ αναγνωρίζει πως «έχει προκύψει τέτοιο θέμα», επιφυλασσόμενος ωστόσο να εκφράσει άποψη, λέγοντας πως «δεν είναι συνετό ο πρόεδρος του Eurogroup κάνει συστάσεις στην Κεντρική Τράπεζα».

Οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα χρειασθεί να δώσουν περισσότερα χρήματα για το νέο πακέτο στήριξης της Ελλάδας, για να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό της χώρας, εφόσον καταλήξουν επιτυχώς οι διαπραγματεύσεις για το PSI, δήλωσε σε συνέντευξη στο Reuters την Πέμπτη ο Επίτροπος Όλι Ρεν. Είναι η πρώτη φορά που κορυφαίος Ευρωπαίος αξιωματούχος μιλά ανοικτά για το ενδεχόμενο να χρειασθούν περισσότερα κεφάλαια από τα 130 δισ. ευρώ, ενώ η αναφορά του σε «ευρωπαϊκούς θεσμούς» εκτιμάται ότι αφορά την ΕΚΤ, αν και ο εκπρόσωπός του δήλωσε ότι δεν ασκούνται πιέσεις στην ευρωτράπεζα.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) διευκρίνισε ότι ουδέποτε ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να παίξει συγκεκριμένο ρόλο σε ότι αφορά τη διαγραφή μέρους του χρέους της Ελλάδας. Σχολιάζοντας αναφορές του Τύπου και φήμες σχετικά με τις απόψεις του ΔΝΤ το στέλεχος του Ταμείου  δήλωσε: «Για να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους είναι σημαντικό το νέο πρόγραμμα να υποστηριχθεί από μια συνδυασμένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και του επίσημου τομέα, η οποία θα φέρει το χρέος στο 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020. Το Ταμείο δεν έχει άποψη για τη σχετική συμβολή του ιδιωτικού τομέα και τη συμμετοχή του επίσημου τομέα στην επίτευξη αυτού του στόχου. Σύμφωνα με την αυτή την θέση, το ΔΝΤ δεν ζήτησε από την ΕΚΤ να παίξει κανένα συγκεκριμένο ρόλο».

Στην Αθήνα θα βρεθεί την Πέμπτη ο επικεφαλής της επιτροπής των ιδιωτών πιστών που εκπροσωπεί το IIF, Τσαρλς Νταλάρα, με στόχο να βρεθεί η «χρυσή τομή» στο θέμα του επιτοκίου ώστε μέσα στις επόμενες ημέρες να κλείσει η συμφωνία για το PSI. Ο κ. Νταλάρα κομίζει πρόταση στην Αθήνα για ένα μεσοσταθμικό επιτόκιο χαμηλότερο του 4% και στις 8 το βράδυ θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο.

Ο δημόσιος τομέας ίσως χρειαστεί να συμμετάσχει στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, αν η μείωση που διαπραγματεύεται η χώρα με τους ιδιώτες ομολογιούχους δεν είναι αρκετό για να καταστήσει το χρέος της βιώσιμο, όπως δήλωσε την Τετάρτη η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ. Μιλώντας για «δημόσιο τομέα», η κ. Λαγκάρντ αναφέρεται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία έχει στο χαρτοφυλάκιο της ελληνικά κρατικά ομόλογα ονομαστικής αξίας τουλάχιστον 45 δισ. ευρώ και τα οποία, προς το παρόν, εξαιρούνται από το PSI. 

Σκληρές διαπραγματεύσεις είναι σε εξέλιξη με τους ιδιώτες πιστωτές που εκπροσωπεί το IIF για το σχέδιο ανταλλαγής ομολόγων, καθώς υπάρχει διαφορά ακόμα σε ό,τι αφορά το κουπόνι (επιτόκιο) που θα έχουν τα νέα ομόλογα. Στο τραπέζι φαίνεται ότι είναι πλέον και η συμμετοχή της ΕΚΤ, ενώ ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο του υποχεωτικού «κουρέματος» με την αναδρομική εφαρμογή των ρητρών συλλογικής δράσης.

«Έχουμε πολύ εποικοδομητική συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα και είμαστε έτοιμοι να ολοκληρώσουμε την όλη διαδικασία εγκαίρως» για το PSI, δήλωσε την Δευτέρα ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup. Εντός της εβδομάδας βλέπει τη συμφωνία ο Ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν, ενώ η επικεφαλής του ΔΝΤ Κρ.Λαγκάρντ ζητά από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (μεταξύ των οποίων και η ΕΚΤ αλλά και τα κράτη της ευρωζώνης) να καταλήξουν σε μια «βιώσιμη λύση» για την Ελλάδα.

Ασφυκτικές είναι οι πιέσεις που ασκούνται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία έχει στο χαρτοφυλάκιο της ελληνικά κρατικά ομόλογα ονομαστικής αξίας τουλάχιστον 45 δισ. ευρώ, να συμμετέχει στο σχέδιο για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, καθώς το όφελος για την Ελλάδα εκτιμάται ότι θα υπερβεί τα 10 δισ. ευρώ. Η ευρωτράπεζα αγόρασε αυτά τα ομόλογα με έκπτωση 20%-30% και μπορεί είτε να αναλάβει ζημίες αν υποστεί το ίδιο «κούρεμα» με τους άλλους ομολογιούχους είτε να τα διαθέσει στην τιμή κτήσης τους.

Με ανοιχτό μέχρι στιγμής το θέμα του προγράμματος ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων (PSI), συνέρχεται τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες το Eurogroup. Το ελληνικό χρέος βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, οι οποίοι θα συζητήσουν επίσης τα θέματα του μόνιμου μηχανισμού διάσωσης ESM που προβλέπεται να συσταθεί τον Ιούλιο, και τη νέα συνθήκη για την ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2013.

Πρώτη προτεραιότητα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την επίσπευση της εφαρμογής του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη, τονίζοντας επίσης πως επείγει η ενίσχυσή του. Το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων «δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα» σημειώνει επίσης η ΕΚΤ, επιφυλασσόμενη για τη συνέχισή του μετά την εφαρμογή του ESM. Πεπεισμένος πως «το ευρώ θα πάει καλύτερα το 2012» εμφανίζεται ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

Σε 3,8 δισ. ευρώ αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα η αξία των ομολόγων της Ευρωζώνης που αγόρασε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, παράλληλα με τις επιτυχείς δημοπρασίες Ιταλίας και Ισπανίας. Από την έναρξη του προγράμματος -το οποίο προκαλεί δυσφορία στη Γερμανία- η ΕΚΤ έχει έχει αγοράσει ομόλογα συνολικής αξίας 241 δισ. ευρώ.