δημοσιονομικό

Όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλην της Βρετανίας και της Τσεχίας, υιοθετούν το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, που προβλέπει «πλαφόν» στο δημόσιο χρέος, όπως ανακοινώθηκε μετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Επιπλέον, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ενέκριναν και την επίσπευση της ενεργοποίησης του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη, το φετινό Ιούλιο. Ως προς το θέμα της Ελλάδας, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί απέρριψε τα περί «επιτροπείας» και δήλωσε πως συμφωνία για το θέμα της Ελλάδας είναι «πολύ πιθανή» εντός των επόμενων ημερών.

Το Δημοσιονομικό Σύμφωνο και η τελική συμφωνία για το μόνιμο μηχανισμό στήριξης ESM μαζί με την ανάπτυξη και την απασχόληση βρίσκονται στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ που βρίσκεται σε εξέλιξη εν μέσω απεργιακής παράλυσης στο Βέλγιο. Το Δημοσιονομικό Σύμφωνο αναμένεται να συγκεντρώσει τις υπογραφές των περισσότερων χωρών-μελών, όχι όμως και της Βρετανίας. Στις Βρυξέλλες συζητείται, παράλληλα, το ελληνικό ζήτημα, την ώρα που η Αθήνα δεν έχει κλείσει ακόμη τη συμφωνία για το PSI και βρίσκεται σε διαβουλεύσεις για το πρόγραμμα της νέας δανειακής σύμβασης.

Ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρομπάι θα μεταβεί την ερχόμενη Δευτέρα στη Ρώμη, όπου θα έχει συνάντηση με τον Μάριο Μόντι, ανακοίνωσαν την Παρασκευή οι υπηρεσίες Τύπου του Ιταλού πρωθυπουργού.

Πολιτικές αναταράξεις προκαλεί στην Τσεχία το ζήτημα της έγκρισης του διακυβερνητικού συμφώνου δημοσιονομικής πειθαρχίας με τον ευρωσκεπτικιστή πρόεδρος της χώρας Βάτσλαβ Κλάους να διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να επικυρώσει με την υπογραφή του συμφωνία. Η τρικομματική κυβέρνηση συνασπισμού είναι διχασμένη επί της συμφωνίας κινδυνεύοντας ακόμη και με κατάρρευση, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Κάρελ Σβάρτσενμπεργκ προειδοποιεί ότι εάν δεν εγκριθεί το σύμφωνο θα παραιτηθεί και θα αποσύρει το κόμμα του από την κυβέρνηση. Κλειστά κρατά επί του παρόντος τα χαρτιά του ο πρωθυπουργός Πετρ Νέτσας.

Με αποκλίσεις έναντι των αρχικών στόχων έκλεισε ο προϋπολογισμός στο 12μηνο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2011. Στο σκέλος των εσόδων εισπράχθηκαν 1,3 δισ. ευρώ λιγότερα σε σχέση με τον αναθεωρημένο στόχο του Μεσοπρόθεσμου, ενώ οι δαπάνες έκλεισαν 2 δισ. ευρώ υψηλότερα σε σχέση με το 2010. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 12μηνο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2011, σε δημοσιονομική βάση, το έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού διαμορφώνεται στα 21.638 εκατ. ευρώ έναντι στόχου 21.712 εκατ. ευρώ όπως προσδιορίστηκε στον ψηφισθέντα προϋπολογισμό του 2012 και ελλείμματος 21.457 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2010.

Σταδιακή εφαρμογή του Δημοσιονομικού Συμφώνου ήδη από τον Ιανουάριο του 2013 προβλέπει το προσχέδιο του κειμένου, που βρίσκεται υπό κατάρτιση, με ρήτρα για δυνατότητα «προσωρινής διαφυγής» για όσα μέλη της Ευρωζώνης δεν είναι σε θέση να ενσωματώσουν άμεσα το νέο αυστηρότερο δημοσιονομικό πλαίσιο.

Εξαιρέσεις στην υποχρέωση επίτευξης ισοσκελισμένων προϋπολογισμών προβλέπει το δημοσιονομικό σύμφωνο της ΕΕ. Το Reuters δημοσιοποίησε στοιχεία από το προσχέδιο της Συνθήκης, σύμφωνα με τα οποία η δέσμευση των κρατών-μελών για επίτευξη ισοσκελισμένου προϋπολογισμού αναστέλλεται σε περιπτώσεις οικονομικής ύφεσης ή έκτακτων γεγονότων.

Η Ευρώπη «δεν έχει κανένα λόγο να φοβάται την Ιταλία», η οποία «έχει κάνει το καθήκον της» σε δημοσιονομικό επίπεδο, δήλωσε ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Μόντι σε συνέντευξη που έδωσε στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro, λίγες ημέρες πριν την κρίσιμη συνάντησή του με τη Γερμανίδα καγκελάριο, Άνγκελα Μέρκελ.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου το δημοσιονομικό έλλειμμα της Πορτογαλίας έφθασε στο 8% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το κρατικό στατιστικό Ινστιτούτο Ine, από 8,8% τον Ιούνιο. Τα ποσοστά αυτά απέχουν αρκετά από τις απαιτήσεις της τρόικας, που μιλά για έλλειμμα 5,9% του ΑΕΠ στο τέλος του 2011. Από την πλευρά της η πορτογαλική κυβέρνηση εμφανίζεται καθησυχαστική επιμένοντας ότι στο τέλος του δωδεκάμηνου το έλλειμμα θα συρρικνωθεί «περίπου στο 4%».

H ομάδα εργασίας που θα ασχοληθεί με τη διαμόρφωση των νομικών κειμένων της διακρατικής συμφωνίας για το νέο δημοσιονομικό σύμφωνο, που αποφασίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, στις 8-9 Δεκεμβρίου, θα συνεδριάσει για πρώτη φορά στις 19 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες. Η εν λόγω ομάδα αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών-μελών της ΕΕ, της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η Βρετανία, η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης που απέρριψε τη νέα συνθήκη για την ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, θα συμμετάσχει πλήρως στις συνομιλίες για τη δημοσιονομική συμφωνία που θα έχει ως στόχο τη διάσωση του ευρώ, ανακοίνωσε την Παρασκευή το βρετανικό πρωθυπουργικό γραφείο. Πάντως, πηγές από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι λόγω της βρετανικής άρνησης, το δημοσιονομικό σύμφωνο ενδέχεται να είναι λιγότερο δεσμευτικό από ό,τι αρχικώς επιθυμούσε η Γερμανία.

Τη δυσκολία να υλοποιηθεί το δημοσιονομικό πρόγραμμα επανέλαβε ο πρόεδρος της ΝΔ στους εκπροσώπους της τρόικας με τους οποίους συναντήθηκε το μεσημέρι. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Σαμαράς επεσήμανε το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί από την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική.

Το νέο Δημοσιονομικό Σύμφωνο για την αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία στην Ευρωζώνη θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2012, είπε την Τετάρτη ο πρέοδρος της Κομσιόν Ζοζέ Μπαρόζο, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Η κρίση δεν είναι ακόμα πίσω μας, έχουμε πολύ δουλειά μπροστά μας», τόνισε.

Μέχρι τον ερχόμενο Μάρτιο αναμένεται να υπογραφεί η διακρατική συμφωνία μεταξύ των 26 χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αυστηρότερους δημοσιονομικούς κανόνες, όπως δήλωσε την Τρίτη ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν βαν Ρομπάι, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο είπε ότι η απαίτηση της Βρετανίας να εξαιρεθούν οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες από τη φορολογία θα ήταν ένα πλήγμα για την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

Τη λύπη του για την απόφαση της Βρετανίας να απέχει από τη νέα δημοσιονομική συμφωνία της ΕΕ εξέφρασε τη Δευτέρα ο επίτροπος της ΕΕ για θέματα οικονομικής και νομισματικής πολιτικής Όλι Ρεν. Πρόσθεσε ότι στη Βρετανία αρμόζει να βρίσκεται στο κέντρο της Ευρώπης και όχι στο περιθώριο.

Σε νέο «Δημοσιονομικό Συμβόλαιο» με αυστηρή πειθαρχία και αυτόματες κυρώσεις για τους παραβάτες, συμφώνησαν οι ηγέτες των χωρών της Ευρωζώνης στη Σύνοδο Κορυφής. Η νέα διακυβερνητική συμφωνία θα υπογραφεί μέχρι τον Μάρτιο. Οι ευρωπαϊκές χώρες (μέσω διμερών δανείων από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες) θα διαθέσουν επιπλέον κεφάλαια έως 200 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ, ενώ αποφασίστηκε η επίσπευση της λειτουργίας του μόνιμου μηχανισμού ευρωστήριξης (ESM) από τον Ιούλιο του 2012 με «προίκα» 500 δισ. ευρώ. «Κατά περίπτωση» θα συμμετέχει ο ιδιωτικός τομέας σε μελλοντικές αναδιαρθρώσεις χρεών, ασυμφωνία για τα ευρωομόλογα.

Σχεδόν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς προβλέπει το νέο δημοσιονομικό «Σύμφωνο» που βρίσκεται υπό επεξεργασία στη Σύνοδο Κορυφής. Το προσχέδιο συμπερασμάτων κάνει λόγο για έλλειμμα που δεν θα ξεπερνά το 0,5% του ΑΕΠ, εκτός από τις περιπτώσεις χωρών με χρέος «σημαντικά χαμηλότερο» του 60% του ΑΕΠ. Παράλληλα, προβλέπεται επίσπευση της λειτουργίας του ESM τον Ιούλιο του 2012, με κεφάλαια 500 δισ. ευρώ και δυνατότητα λειτουργίας ως τράπεζα. O ESM θα λειτουργεί παράλληλα με τον προσωρινό μηχανισμό EFSF για έναν χρόνο. Πηγές αναφέρουν πάντως πως το Βερολίνο αντιτίθεται στις προβλέψεις για τον ESM.

Διίστανται οι απόψεις ως προς το σήμα που έστειλε ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ, Μ.Ντράγκι, για το επιτόκιο της ΕΚΤ. Κάποιοι ερμηνεύουν τις δηλώσεις του περί αύξησης των πτωτικών κινδύνων για την οικονομία και προβλημάτων των τραπεζών ως σήμα ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να λάβει νέα μέτρα ως απάντηση στην κρίση χρέους. Άλλοι αναλυτές εστιάζοντας στην αναφορά του περί πίστης στο στόχο για πληθωρισμό 2%, αμφισβητούν την άποψη ότι θα προχωρήσει άμεσα σε νέα μείωση επιτοκίου. Αυτό που δεν επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών είναι η παραίνεση του Ντράγκι ότι απαιτείται νέο δημοσιονομικό σύμφωνο, αλλά και η άποψή του ότι οι αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ είναι πεπερασμένες.

Η Ελλάδα πρέπει να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα δίνοντας έμφαση στην περικοπή των δαπανών, και όχι στην αύξηση των φόρων, είπε ο Χορστ Ράιχενμπαχ, επικεφαλής της «Ομάδας Δράσης» της Ευρωπαϊκής  Ένωσης.

Ύφεση 3%, ανεργία 18,5% και δημοσιονομικό έλλειμμα 7% του ΑΕΠ το 2012 προβλέπει για την Ελλάδα ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης στην φθινοπωρινή του έκθεση για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές. Στην έκθεση του ΟΟΣΑ αναφέρεται πως η ελληνική οικονομία έπεσε βαθύτερα στην ύφεση το 2011, παρά την ανάκαμψη των εξαγωγών, καθώς η αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή συνεχίστηκε, οδηγώντας χαμηλότερα την εγχώρια ζήτηση και σε κατακόρυφη αύξηση την ανεργία.

Συρρίκνωση της κυπριακής οικονομίας κατά 1% του ΑΕΠ το 2012, αναρρίχηση του φετινού ελλείμματος στο 7% και σημαντικούς δημοσιονομικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους επισημαίνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στα προκαταρκτικά συμπεράσματα της έκθεσης του για την Κύπρο. Κλιμάκιο του ΔΝΤ ζήτησε σήμερα, Τετάρτη, από τη Κύπρο την επίσπευση του προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης, αλλά και την επαγρύπνηση των αρχών σε σχέση με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το χρηματοοικονομικό σύστημα.

Επίθεση στην κυβέρνηση εξαπέλυσε η ΝΔ για το θέμα της εργασιακής εφεδρείας. Ο εκπρόσωπος της ΝΔ Γιάννης Μιχελάκης τόνισε ότι «είναι πρωτοφανές η κυβέρνηση να θεωρεί πως η απόλυση είναι κοινωνικά πιο δίκαιη από τη μη απόλυση» και υπογράμμισε ότι η πρόταση της ΝΔ είναι «κοινωνικά δικαιότερη και έχει μεγαλύτερο δημοσιονομικό όφελος». Το σχέδιο της ΝΔ για την εφεδρεία θα βρεθεί στο επίκεντρο της επίσκεψης της τρόικας στα γραφεία της ΝΔ σήμερα, Δευτέρα.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Πορτογαλίας ανήλθε σε 8,3% του ΑΕΠ κατά το πρώτο φετινό εξάμηνο, έναντι 10,4% κατά την ίδια περυσινή περίοδο, σύμφωνα με τα προσωρινά δεδομένα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής (INE). Ο στόχος για το τέλος του έτους είναι 5,9%.

Για «νεφελώδη φιλοσοφία», ίδια με αυτή που οδήγησε στο δημοσιονομικό χάος, κατηγορεί τον πρόεδρο της ΝΔ Αντώνη Σαμαρά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Ηλίας Μόσιαλος και επισημαίνει ότι «ξεχνάει τις τεράστιες ευθύνες της παράταξης του και του ιδίου προσωπικά, ως υπουργού των κυβερνήσεων της ΝΔ, για την σημερινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας».

Την αναθεώρηση του ετήσιου στόχου για το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2011 κατά 1,2% ή 2,7 δισ. ευρώ εξετάζουν τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης και η τρόικα. Εάν τελικά οι διαπραγματεύσεις κλείσουν στα επίπεδα αυτά, το φετινό έλλειμμα θα αναθεωρηθεί στο 8,8% του ΑΕΠ, από 7,6% που ήταν ο αναθεωρημένος στόχος του Μνημονίου. Μάλιστα, ο νέος στόχος διατυπώνεται με την παραδοχή ότι όλα τα μέτρα του Μεσοπρόθεσμου θα εφαρμοσθούν εφεξής στο ακέραιο.