δάνεια

Το «σήμα» Τρισέ για ενδεχόμενη αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ, ακόμα και εντός του Απριλίου, προκαλεί «πονοκέφαλο» στους δανειολήπτες, καθώς θα αυξηθεί το κόστος σε όσα δάνεια έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο σε μία περίοδο που εξυπηρετούν με μεγάλη δυσκολία τις οφειλές τους προς τις τράπεζες.

Η γερμανική κυβέρνηση βάζει «φρένο» στα αιτήματα για επαναδιαπραγμάτευση των πακέτων στήριξης προς τις υπερχρεωμένες χώρες της ευρω-περιφέρειας, λίγες εβδομάδες πριν την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις 24-25 Μαρτίου.

To ζήτημα τoυ επιτοκίου των δανείων της τρόικας προς την Ιρλανδία είναι υπό συζήτηση ως τμήμα της ευρύτερης λύσης-πακέτου στην κρίση χρέους της Ευρωζώνης, δήλωσε τη Δευτέρα ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων της ΕΕ, Όλι Ρεν.

Για πρακτικές «ανεύθυνων» στεγαστικών δανείων επέβαλε πρόστιμο η βρετανική επιτροπή κεφαλαιαγοράς (FSA) σε θυγατρική της γερμανικής Deutsche Bank, επιδικάζοντας επίσης και αποζημιώσεις. Η βρετανική Αρχή ανέφερε ότι η θυγατρική της DB δεν έλαβε υπόψη εάν οι δανειολήπτες μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στην πληρωμή των δανείων ή εάν μπορούσαν να διατεθούν φθηνότερα πακέτα.

Δάνεια μέχρι 100.000 ευρώ σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις για επενδύσεις και επέκταση της δραστηριότητάς τους, με επιτόκια που ξεκινούν κάτω και από 3%, θα δίνουν από την Τετάρτη 23 Φεβρουαρίου, η Εθνική και η Alpha Bank, στο πλαίσιο του πρώτου από τα τρία συνολικά προγράμματα της πρωτοβουλίας Jeremie που αρχίζει να εφαρμόζεται στη χώρα μας.

Σε 340 δισ. ευρώ ανερχόταν το δημόσιο χρέος στα τέλη Δεκεμβρίου 2010, έναντι 336 δισ. ευρώ στα τέλη Σεπτεμβρίου. Από το σύνολο του δημοσίου χρέους το 70,7% αφορούσε σε δάνεια σταθερού επιτοκίου και το 29,3% σε δάνεια κυμαινομένου επιτοκίου. Το 84% του χρέους ήταν στα τέλη Δεκεμβρίου διαπραγματεύσιμο, έναντι 16% που δεν διαπραγματευόταν.

Πολυμελές κύκλωμα που εξαρθρώθηκε στη Δράμα εφοδίαζε με πλαστά πιστοποιητικά άτομα που δεν μπορούσαν να πάρουν δάνειο, και στη συνέχεια παρακρατούσε το μεγαλύτερο μέρος των ποσών. Συνολικά 36 άτομα κατηγορούνται για «απάτη και πλαστογραφία κατ’ επάγγελμα», καθώς και για «υφαρπαγής ψευδούς βεβαίωσης κατ’ εξακολούθηση».

Στο 10% σκαρφάλωσε το ποσοστό των καθυστερήσεων επί του συνολικού χαρτοφυλακίου χορηγήσεων των τραπεζών στο τέλος του περασμένου Σεπτεμβρίου, ποσοστό που αντιστοιχεί σε «κόκκινα» δάνεια άνω των 26 δισ. ευρώ. Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται στα καταναλωτικά δάνεια, όπου σχεδόν ένα στα πέντε δεν εξυπηρετείται για διάστημα άνω των τριών μηνών.

Αυξήθηκαν στη διάρκεια του 2010 τα επιτόκια καταθέσεων και χορηγήσεων, ενώ μεικτή εικόνα παρουσίασαν τα επιτόκια το Δεκέμβριο σε σχέση με το Νοέμβριο. Πάντως σε σύγκριση με τα δεδομένα που ίσχυαν ένα χρόνο πριν (Δεκέμβριος 2009) τα επιτόκια όλων των κατηγοριών παρουσίασαν άνοδο. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί στη στεγαστική πίστη το επιτόκιο των δανείων που διατηρείται σταθερό έως πέντε χρόνια το οποίο μειώθηκε κατά 0,65%.

Αντιµέτωποι µε νέες αυξήσεις στα επιτόκια δανεισµού βρίσκονται οι καταναλωτές, καθώς οι τράπεζες έχουν αρχίσει να µετακυλίουν το ακριβό κόστος του χρήµατος στις χορηγήσεις τους. Την ίδια στιγµή, στο ναδίρ έχουν υποχωρήσει οι νέες χορηγήσεις.

Ποδαρικό με αυξήσεις επιτοκίων σε δάνεια, πιστωτικές κάρτες, αλλά και στις καταθέσεις έκανε ο Φεβρουάριος. Τραπεζικά στελέχη τονίζουν πως οι αυξήσεις είναι αναπόφευκτες αφού σήμερα οι τράπεζες δανείζονται με πολύ υψηλότερα επιτόκια σε σχέση με αυτά που έχουν δανείσει τους πελάτες τους, ενώ πίεση δημιουργούν και τα επιτόκια καταθέσεων προθεσμίας τα οποία διατηρούνται πάνω από το 3,5%. Οι ίδιοι εκτιμούν πως δεν πρέπει να αποκλείεται και το ενδεχόμενο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρήσει σε αύξηση του βασικού επιτοκίου του ευρώ κάτι που θα είχε ορατές επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού των νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Ο Άρειος Πάγος (με την υπ΄ αριθμ. 7/2011 απόφασή του) ακύρωσε ως καταχρηστικό, όρο που περιλαμβάνεται στα στεγαστικά δάνεια που χορηγούν τμηματικά οι τράπεζες, ανάλογα με την πρόοδο των οικοδομικών εργασιών.

Οι γαλλικές και οι γερμανικές τράπεζες έχουν χορηγήσει τα περισσότερα δάνεια προς την Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών για τον Σεπτέμβριο του 2010. Συνολικά, τα δάνεια από ξένες τράπεζες ήταν στο τέλος Σεπτεμβρίου 184 δισ. δολάρια, ελαφρά αυξημένα σε σχέση με τον Ιούλιο και μειωμένα κατά 22% από την αρχή του 2010.

Στο ακαθάριστο δημόσιο χρέος των χωρών που παρέχουν στήριξη σε ένα άλλο κράτος-μέλος θα εγγράφονται οι εγγυήσεις διμερών δανείων, που χορηγούνται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, σύμφωνα με απόφαση της Eurostat. H ρύθμιση αφορά και το μηχανισμό που συστάθηκε για την Ελλάδα. Έτσι τα δάνεια θα έχουν «ουδέτερο» αντίκτυπο στο καθαρό δημόσιο χρέος των χωρών.

Ειδικά δάνεια για τους φορολογουµένους που έχουν προβλήματα ρευστότητας δίνουν οι τράπεζες, ενώ παράλληλα προσφέρουν σειρά διευκολύνσεων σε εκείνους που θέλουν να διευθετήσουν τις οφειλές τους µε πιστωτικές κάρτες. Ιδιαίτερα δηµοφιλή ήταν τα δάνεια αυτού του τύπου κατά τους τελευταίους µήνες του 2010.

Αυξάνεται το ποσοστό των αιτήσεων για καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια που απορρίπτονται από το τραπεζικό σύστημα. Ειδικά, για τα καταναλωτικά δάνεια το 60% των συνολικών αιτήσεων απορρίπτεται με μερικές τράπεζες να ανεβάζουν το ποσοστό ακόμη και στο 80% και στη στεγαστική πίστη το ποσοστό απόρριψης των δανείων κυμαίνεται γύρω στο 50%.

Η σημαντική υποχώρηση της πιστωτικής επέκτασης οφείλεται, σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, τόσο στην μειωμένη ζήτηση για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια από μέρους των νοικοκυριών, όσο και στην αύξηση του αριθμού των αιτήσεων δανείων που απορρίπτονται από το τραπεζικό σύστημα. Ενδεικτικά, η μείωση της ζήτησης για καταναλωτικά δάνεια το 2010 έναντι του 2009, έφτασε το 40% κατά μέσο όρο, ενώ σε ορισμένες τράπεζες η πτώση έφτασε και το 70%. Στην στεγαστική πίστη η μείωση στην ζήτηση έφθασε περίπου το 50% σε σχέση με το 2009.

Αλλαγές στον τρόπο εκπτώσεως των τόκων των στεγαστικών δανείων προβλέπει ο φορολογικός νόμος 3842/2010, οι διατάξεις του οποίου τίθενται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2011. Για όσα δάνεια έχουν συναφθεί από τις 1/1/2003 και μετά και μέχρι συνολικού ύψους δανείου 200.000 ευρώ, αφαιρείται από τον φόρο το 20% του ποσού των δεδουλευμένων τόκων που καταβλήθηκαν κατά τη φορολογητέα χρήση. Για κατοικίες που υπερβαίνουν τα 120 τ.μ. αφαιρείται από τον φόρο το 20% των τόκων που αντιστοιχούν στα 120 τ.μ..

Η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά υποχώρησε τον Οκτώβριο στο χαμηλότερο επίπεδο από την ένταξη της χώρας στο ευρώ και διαμορφώθηκε στο 1% από 1,2% τον Σεπτέμβριο.

Το ύψος των δανείων που είχαν χορηγήσει στην Ελλάδα οι γερμανικές τράπεζες στο τέλος Ιουνίου 2010 ανήλθε σε 36,8 δισ. δολάρια, από τα οποία τα 22,6 δισ. ευρώ ήταν δάνεια στο Ελληνικό Δημόσιο και τα υπόλοιπα σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών. Το σύνολο των γαλλικών δανείων ήταν 57,3 δισ. δολάρια, από τα οποία τα 17,8 δισ. δολάρια ήταν προς το Δημόσιο.

Τρεις γενικές και τέσσερις ειδικές κατηγορίες επενδυτικών σχεδίων προβλέπει ο νέος αναπτυξιακός νόμος που παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο. Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει ενισχύσεις κεφαλαίου, φοροαπαλλαγές, δάνεια με ευνοϊκούς όρους μέσω ΕΤΕΑΝ και επιδοτήσεις leasing. Δύο φορές το χρόνο θα κατατίθενται προς αξιολόγηση τα επενδυτικά σχέδια, τον Απρίλιο η πρώτη καταληκτική ημερομηνία για υποβολή αιτήσεων.

Αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων σημειώθηκε τον Οκτώβριο, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, με εξαίρεση το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια που παρουσίασε μικρή πτώση.

Την ευθύνη της κυβέρνησης να καταρτίσει σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη υπογράμμισε ο διοικητής της ΤτΕ στην Επιτροπή Οικονομικών, σημειώνοντας πως δεν υπάρχει στρατηγική για κρίσιμους τομείς. Αναφερόμενος στο χρέος είπε χαρακτηριστικά ότι τέτοια ποσοστά μόνον σε πολεμικές περιόδους συναντώνται. Υπερασπιζόμενος δε, τις τράπεζες είπε ότι βρέθηκαν σε δεινή θέση και λόγω της απόσυρσης και κατανάλωσης του περίπου 11% των καταθέσεων. Πρόσθεσε δε, ότι δεν δίνουν δάνεια σε αυτούς «που βρίσκονται στην κόκκινη γραμμή».

Νέα δεδοµένα στα στεγαστικά δάνεια φέρνει η κρίση, καθώς οι τράπεζες ρίχνουν στην αγορά νέου τύπου δάνεια προκειµένου να αντιστρέψουν το κλίµα.

Σε αυξήσεις των επιτοκίων τους στα καταναλωτικά δάνεια και στις πιστωτικές κάρτες προχωρούν το τελευταίο διάστημα οι τράπεζες, προσπαθώντας να αντισταθμίσουν τις «απώλειες» από τα υψηλά επιτόκια καταθέσεων. Η Τράπεζα της Ελλάδος απευθύνει σύσταση στους τραπεζίτες να μειώσουν τα επιτόκια στις καταθέσεις προθεσμίας, τα οποία διαμορφώνονται στα επίπεδα του 4%.