γαλαξιακά

Ένα εκπληκτικό κοσμικό φαινόμενο εξελίσσεται σε απόσταση πέντε δισ. ετών φωτός από τη Γη. Τέσσερα τεράστια γαλαξιακά σμήνη βρίσκονται σε διαδικασία σύγκρουσης - ή συγχώνευσης αν προτιμάτε. Η συγχώνευση αυτή θα οδηγήσει στον σχηματισμό ενός γαλαξιακού σμήνους που θα αποτελείται από χιλιάδες γαλαξίες.

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα τεράστιο σμήνος γαλαξιών, το κέντρο του οποίου παράγει νέα άστρα με ρυθμό-πολυβόλο της τάξης των 740 άστρων τον χρόνο ή περίπου δύο την ημέρα, ταχύτητα πολύ μεγαλύτερη από εκείνη ενός άλλου μεγάλου γαλαξιακού σμήνους, του Περσέα, που εθεωρείτο ως τώρα το πιο «παραγωγικό». Τέτοια γαλαξιακά σμήνη -τα οποία αποτελούν τις μεγαλύτερες δομές στο γνωστό σύμπαν- που να «γεννάνε» στο κέντρο τους άστρα με αυτό τον ρυθμό, μέχρι τώρα θεωρούνταν δυνατά μόνο στη θεωρία.

Ένα μακρόστενο κομμάτι του αρχέγονου «σκελετού» πάνω στον οποίο διατάσσονται οι γαλαξίες ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά ανάμεσα σε δύο μακρινά γαλαξιακά υπερσμήνη. Πρόκειται για ένα νήμα σκοτεινής ύλης, του μυστηριώδους υλικού που κατακλύζει το Σύμπαν αλλά είναι αδύνατο να παρατηρηθεί άμεσα.

Οι κοσμολόγοι γνωρίζουν πλέον ότι η ύλη που βλέπουμε στο Σύμπαν δεν είναι παρά το ένα πέμπτο της συνολικής ύλης -το υπόλοιπο αντιστοιχεί στη μυστηριώδη σκοτεινή ύλη, της οποίας η σύσταση παραμένει άγνωστη ως σήμερα. Ωστόσο οι επιδράσεις του μυστηριώδους αυτού υλικού είναι εμφανείς στις τελευταίες εικόνες από το Hubble: το διαστημικό τηλεσκόπιο εξέτασε το πώς το βαρυτικό πεδίο της σκοτεινής ύλης παραμορφώνει τα είδωλα μακρινών γαλαξιών.

Μια γιγάντια ομάδα γαλαξιών που μελετήθηκε με μια πληθώρα τηλεσκοπίων αποδεικνύεται το αρχαιότερο και πιο απομακρυσμένο γαλαξιακό σμήνος που έχει εντοπιστεί ως σήμερα, ανακοίνωσε η NASA. Η «γαλαξιακή μητρόπολη» COSMOS-AzTEC3 απέχει περίπου 12,6 δισεκατομμύρια έτη φωτός.