γάμμα

Το Σύμπαν ίσως είναι πιο ερημικό από ό,τι θέλουμε να πιστεύουμε: Ριπές θανάσιμης ακτινοβολίας καθιστούν εννέα στους δέκα γαλαξίες ακατάλληλους για την εμφάνιση ευφυούς ζωής, υπολογίζουν δύο αστροφυσικοί.

Μια ριπή εξαιρετικά ισχυρής ακτινοβολίας άφησε τα ίχνη της στον πλανήτη πριν από περίπου 1.200 χρόνια, αποκαλύπτει μελέτη που εξέτασε τις επιπτώσεις του κοσμικού βομβαρδισμού στα δέντρα. Το φαινόμενο, όμως, παραμένει δυσεξήγητο.

Τον περασμένο Απρίλιο τα διαστημικά τηλεσκόπια Swift και Fermi εντόπισαν μια πολύ ισχυρή έκλαμψη ακτίνων γάμμα. Διεθνής ομάδα επιστημόνων ξεκίνησε αμέσως μετά την μελέτη της έκρηξης και όπως προκύπτει έχουμε να κάνουμε με την ισχυρότερη, φωτεινότερη και μεγαλύτερης διάρκειας έκρηξη ακτίνων γάμμα που έχει παρατηρηθεί μέχρι σήμερα από τη Γη. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η μόνη πιο ισχυρή έκρηξη που γνωρίζουμε είναι η Μεγάλη Έκρηξη από την οποία δημιουργήθηκε το Σύμπαν.

Η ριπή ακτινοβολίας για την οποία υπάρχουν ενδείξεις ότι έπληξε τη Γη τον 8ο αιώνα ήταν πιθανώς μια έκλαμψη ακτίνων γάμμα -ένα από τα πιο βίαια φαινόμενα στο Σύμπαν, το οποίο μπορεί να πυροδοτηθεί από τη σύγκρουση ανάμεσα σε δύο μαύρες τρύπες.

Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Fermi, σχεδιασμένο να βλέπει στο φάσμα των ακτίνων Χ, Αυστριακή ομάδα αστρονόμων μέτρησε το λεγόμενο «εξωγαλαξιακό φως υποβάθρου», το φως που έχει απομείνει από όλα τα άστρα που έχουν υπάρξει ποτέ στο Σύμπαν.

Η τερατώδης μαύρη τρύπα που πιστεύεται ότι κρύβεται στην καρδιά του Γαλαξία μας, γνωστή ως Τοξότης Α*, είναι σήμερα ασυνήθιστα ήσυχη, σαν να βρίσκεται στη διαδικασία της πέψης. Τώρα, όμως, οι αστρονόμοι καταγράφουν πίδακες πανίσχυρων ακτίνων γάμμα, οι οποίες πιθανότατα είναι ό,τι απέμεινε από ένα αρχαίο δείπνο με μάζα 10.000 φορές μεγαλύτερη του Ήλιου.

Η ισχυρότερη δέσμη ακτίνων γ που έχει παραχθεί ποτέ στη Γη είναι 40 τρισεκατομμύρια φορές πιο λαμπρή από τον Ήλιο όπως τον βλέπουμε από τη Γη, ανακοίνωσαν φυσικοί στη Σκωτία. O επιταχυντής που παρήγαγε τη δέσμη θα μπορούσε τώρα να χρησιμοποιηθεί στην ιατρική αλλά και στην πυρηνική έρευνα.

Ένα ζευγάρι από γιγάντιες «φυσαλίδες» που εκπέμπουν ακτίνες γάμμα περιβάλλει την καρδιά του Γαλαξία μας, αποκάλυψε διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA. Η μυστηριώδης δομή εκτείνεται σε απόσταση 50.000 φωτός και, αν και αόρατη, καταλαμβάνει το μισό ορατό ουρανό.