έθιμα

Οι κάτοικοι στη Ρούμελη κρατούν τα έθιμα του Πάσχα και αναβιώνουν συνήθειες χρόνων

Τα περισσότερα από τα έθιμα που αναβιώνουν την Καθαρά Δευτέρα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και τη Θράκη, ειδικότερα στην Καβάλα και την Ξάνθη, έχουν τις ρίζες τους στη διονυσιακή λατρεία και στη μακραίωνη λαϊκή παράδοση.

Είναι γεγονός ότι κατά τις παλαιότερες εποχές στο χώρο των Καραγκούνηδων της Θεσσαλίας ο εορτασμός των διαφόρων γεγονότων και μεγάλων καθιερωμένων θρησκευτικών εορτών είχε διαφορετική μορφή έως και χαρακτήρα με σχεδόν καθολική συμμετοχή.

Το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) γιορτάζει την Αποκριά και προσκαλεί όλους σε ένα εορταστικό πρόγραμμα που κορυφώνεται την Κυριακή της Αποκριάς, 18 Φεβρουαρίου, ενώ και την Καθαρά Δευτέρα, 19 Φεβρουαρίου, οι επισκέπτες θα γιορτάσουν τα Κούλουμα, με έθιμα από όλη την Ελλάδα, παραδοσιακή μουσική και φυσικά το καθιερωμένο πέταγμα του χαρταετού.

Στη Νικαριά δε χωρούν βιασύνες και άγχος, οι κάτοικοι τιμούν δεόντως τις παραδόσεις και τα έθιμά τους, ενώ ένας άνεμος ελευθερίας και δημιουργικότητας για το κοινό καλό πνέει απ' άκρου εις άκρον. Εντυπωσιακά είναι, μεταξύ άλλων, τα γλυπτά της ικαριώτικης φύσης, γεωλογικοί σχηματισμοί όπως ο «Ινδιάνος», που δίνουν την εντύπωση ότι έχουν γεννηθεί από το χέρι ενός ανθρώπου.

Οι κάτοικοι των περιοχών της ανατολικής Μακεδονίας και ιδιαίτερα της Δράμας τις ημέρες των Θεοφανίων αναβιώνουν όσο πουθενά αλλού έθιμα και παραδόσεις που άφησαν ως κληρονομιά οι πρόγονοί τους, τιμώντας με αυτό τον τρόπο τη μνήμη τους.

Στην Μαγνησία τα έθιμα της εορταστικής περιόδου, επικεντρώνονται κυρίως στον ερχομό της Πρωτοχρονιάς και εντοπίζονται πρωτίστως στις παραδόσεις του Πηλίου, όπου τα κορίτσια του χωριού θα πάνε και θα προσφέρουν στη βρύση με τα τρεχούμενα νερά της γειτονιάς τους, διάφορα γλυκά και λογής-λογής καλούδια.

Η καλή χέρα, το σπάσιμο ενός καρπού από ρόδι, η ασκελετούρα και η πέτρα στην είσοδο κάθε νοικοκυριού είναι μερικά από τα έθιμα της Πρωτοχρονιάς σε πολλές περιοχές της Κρήτης.

Την Πρωτοχρονιά ένα από τα έθιμα που διατηρείται ακόμα και σήμερα στην περιοχή της Δωδεκανήσου είναι αυτό της «μπουλουστρίνας». Τα μικρά παιδιά την πρώτη μέρα του χρόνου επισκέπτονται τους συγγενείς (γιαγιάδες, παππούδες, θείους, νονούς) και παίρνουν από αυτούς χρηματικό ποσό εν είδει δώρου το οποίο ονομάζεται μπουλουστρίνα.

Το εθιμικό δρώμενο των Μωμόγερων, ένα από τα πιο γνωστά δρώμενα του εορταστικού δωδεκαημέρου, ξεκινά την επόμενη των Χριστουγέννων και διαρκεί έως και λίγο μετά την εορτή των Φώτων.

Στην Πελοπόννησο, όπως σε όλη την Ελλάδα, οι μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς εορτάζονται με έθιμα και παραδόσεις που φέρουν τη σφραγίδα του τόπου που γεννήθηκαν.

Από τη Ρόδο ως τη Κέρκυρα και από την Κρήτη ως τη Θράκη κάθε γωνιά της Ελλάδας γιορτάζει το Πάσχα με το δικό της μοναδικό τρόπο. Έθιμα και παραδόσεις ζωντανεύουν και πάλι στην πλουσιότερη, σε λαογραφικές εκδηλώσεις, γιορτή της χριστιανοσύνης.

Οι Απόκριες είναι γιορτή με μεγάλη ιστορία. Έχοντας τις ρίζες τους στην Αρχαία Ελλάδα και τη λατρεία του Διονύσου, διαδόθηκε και σήμερα αποτελεί ένα πραγματικό ψηφιδωτό ιστορίας και λαογραφίας του παρελθόντος. Τα ήθη και τα έθιμα σε κάθε γωνιά της Ελλάδας το μαρτυρούν.

Η κακοκαιρία και οι έντονα χαμηλές θερμοκρασίες έχουν αγκαλιάσει τόσο την Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ. Αλίμονο όμως αν αυτό ήταν λόγος για να... μην τηρηθεί η παράδοση -πλέον- της Βόλτας Χωρίς Παντελόνι στο μετρό. Σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και αμερικανικές πόλεις αρκετοί (κυρίως νεαρής ηλικίας) φόρεσαν τα καλύτερά τους εσώρουχα και έβγαλαν τα παντελόνια τους πριν πάρουν το τρένο στην No Pants Subway Ride.

Χαρούμενα, θριαμβευτικά και ελπιδοφόρα, τα Θεοφάνεια ή Φώτα κλείνουν το Δωδεκαήμερο, που «άνοιξε» την παραμονή των Χριστουγέννων. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας γιορτάζονται πανηγυρικά μέσα από διάφορα ήθη και έθιμα.

...

Στα γιορτινά τους έχουν ντυθεί όλες οι πόλεις της Ελλάδας και υποδέχονται τα Χριστούγεννα. Το Χριστόψωμο, τα Χριστόξυλα, το «πάντρεμα της φωτιάς», αποτελούν ορισμένα από τα έθιμα και τις παραδόσεις που έχουν τις ρίζες τους βαθιά πίσω στο χρόνο.

...

...

Το όνομά του, από τα πλέον λαοφιλή στον ελληνικό πληθυσμό, από τους πιο γνωστούς και αγαπητούς Αγίους σε όλο το χριστιανικό -και όχι μόνο- κόσμο. Στην ορθόδοξη παράδοση, συνολικά 56 μορφές με το όνομα Γεώργιος κοσμούν το εορτολόγιο με γνωστότερο όλων τον Γεώργιο το Μεγαλομάρτυρα και Τροπαιοφόρο.

Στο παραδοσιακό Λεωνίδιο αναβιώνει ένα από τα μοναδικά και πλέον φαντασμαγορικά αναστάσιμα έθιμα της Ελλάδος. Η νύχτα της Αναστάσεως στο Λεωνίδιο είναι η νύχτα των αερόστατων, τα οποία κατακλύζουν τον ουρανό, προσθέτοντας 500-600 αστέρια σε αυτά της ανοιξιάτικης αναστάσιμης νύχτας.

Μετά την Ανάσταση ακολουθεί χορός και τραγούδι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Από τους «λάκκους» της Λιβαδειάς, μέχρι το έθιμο της «Κούνιας» στην Κύθνο, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας γιορτάζεται το αναστάσιμο μήνυμα.

Έθιμα και παραδόσεις, που έχουν τις ρίζες στο βάθος των αιώνων, θα αναβιώσουν και φέτος, στις 6 Ιανουαρίου, κατά τον εορτασμό των Φώτων σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η θρησκευτική κατάνυξη ανταμώνει με το ξεφάντωμα την ημέρα των Θεοφανίων, γιορτή κατά την οποία, όπως πιστεύει ο λαός, φεύγουν οι καλικάντζαροι.

Ο εορτασμός του νέου έτους είναι μία από τις αρχαιότερες γιορτές. Πολλοί πιστεύουν ότι ξεκίνησε στην αρχαία Βαβυλώνα περίπου 4.000 χρόνια πριν, την Άνοιξη, κατά το πρώτο νέο φεγγάρι μετά την εαρινή ισημερία. Η Πρωτοχρονιά αντιπροσωπεύει το ξεκίνημα του νέου έτους και μαζί μ' αυτό την αρχή για μία νέα ζωή.