χρέος

Αν και οι λεπτομέρειες του υπό διαμόρφωση γαλλογερμανικού σχεδίου για την εθελοντική μετακύλιση (rollover) των ελληνικών ομολόγων δεν είναι ακόμα γνωστές, καθώς συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις μεταξύ των τραπεζών, ένα πρώτο συμπέρασμα είναι το σχέδιο αυτό είναι ακριβό για την Ελλάδα, δεν μειώνει τον τεράστιο όγκο του χρέους και ουσιαστικά διευκολύνει τους ιδιώτες πιστωτές να μειώσουν το ρίσκο τους από την έκθεση τους στο ελληνικό χρέος και να μεταφέρουν τμήμα των κινδύνων που αντιμετωπίζουν στους φορολογούμενους.

Στο τραπέζι των εντατικών διανουλεύσεων για το θέμα του ελληνικού χρέους, έχει πέσει και πρόταση για επαναγορά ομολόγων από τη δευτερογενή αγορά, όπως προκύπτει από την ανακοίνωση του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου, που εκπροσωπεί περισσότερες από 400 τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες στον κόσμο. Η ενδεχόμενη επαναγορά χρέους θα λειτουργήσει συμπληρωματικά στο γαλλογερμανικό σχέδιο που διαμορφώνεται για την εθελοντική μετακύλιση (rollover) των ομολόγων που λήγουν ώς το τέλος του 2014 ή ενδεχομένως του 2020.

Σχεδόν ένας μήνας απομένει στους Δημοκρατικούς και τους Ρεπουμπλικάνους για να βρεθεί λύση στο ζήτημα του δανεισμού ώστε η χώρα να αποφύγει μία πρωτοφανή και δραματικών επιπτώσεων στάση πληρωμών στις αρχές Αυγούστου.

Στα 281,2 δισ. ευρώ ανέρχονται οι υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου έως το 2020, σε ό,τι αφορά την αποπληρωμή ομολόγων και δανείων, ενώ έως το 2014 είναι 157,5 δισ. ευρώ. Ένα σημαντικό τμήμα από τα ελληνικά κρατικά ομόλογα που λήγουν είτε ώς το 2014 είτε ώς το 2020 θα συμπεριληφθεί στη διαδικασία της εθελοντικής μετακύλισης του χρέους, προσφέροντας πολύτιμες ανάσες στην ελληνική οικονομία, καθώς το Δημόσιο θα απαλλαχθεί από το τεράστιο δημοσιονομικό βάρος της αποπληρωμής των χρεολυσίων. (Infographic)

Πρόταση για να συμπεριληφθούν στην εθελοντική μετακύλιση του χρέους τα ελληνικά κρατικά ομόλογα που λήγουν ώς το 2020 και όχι ώς το 2014 που ήταν ο αρχικός σχεδιασμός, μπαίνει από την γερμανική πλευρά στο τραπέζι των εντατικών διαβουλεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη για το ελληνικό χρέος. Κρίσιμη συνάντηση στο Βερολίνο την Πέμπτη του υπουργού Οικονομικών Β. Σόιμπλε με τις διοικήσεις των γερμανικών τραπεζών και των ασφαλιστικών εταιρειών.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος και μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Γιούργκεν Σταρκ, απέρριψε την Τετάρτη την ιδέα μιας λύσης για το ελληνικό χρέος βασισμένης σε ομόλογα τύπου Brady, προειδοποιώντας ότι η λύση αυτή θα παραβίαζε την αρχή της «μη διάσωσης» της Συνθήκης της ΕΕ.

Εφ' όλης της ύλης συνέντευξη Τύπου θα παραχωρήσει το πρωί της Τετάρτης (τοπική ώρα) ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα. Πρόκειται για την πρώτη εφ' όλης της ύλης συνάντηση του Αμερικανού προέδρου με δημοσιογράφους από τον περασμένο Μάρτιο. Σύμφωνα με πληροφορίες των ξένων πρακτορείων, τη συνέντευξη θα μονοπωλήσουν οι διαπραγματεύσεις του Λευκού Οίκου με το Κογκρέσο για το θέμα του ομοσπονδιακού χρέους, η κατάσταση στη Λιβύη και οι εξαγγελίες για την απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν.

Η γαλλική πρόταση θα αποτελέσει τη βάση της συμφωνίας των τραπεζών για την εθελοντική μετακύλιση του ελληνικού χρέους, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιθυμούν να έχουν καταλήξει σε αποφάσεις για τους βασικούς άξονες της συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα στο νέο πακέτο βοήθειας έως την Κυριακή 3 Ιουλίου, στην έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης (Eurogroup). Επί τάπητος είναι η χρονική διάρκεια των νέων ομολόγων και οι εγγυήσεις που ζητούν οι τράπεζες ώστε η διαδικασία αυτή να μην πυροδοτήσει πιστωτικό επεισόδιο. 

Κινήσεις για να περιοριστεί η «διάχυση» της ζημιάς που θα προκαλέσει πιθανή ελληνική χρεοκοπία εξετάζει η βρετανική Κεντρική Τράπεζα, όπως δήλωσε ο διοικητής της Μέρβιν Κινγκ. Ο ίδιος ανέφερε επίσης πως τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να είναι περισσότερο διαφανή όσον αφορά την έκθεσή τους σε κρατικό χρέος, ώστε να αποφευχθεί διευρυμένη «κρίση αξιοπιστίας» απέναντι στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα σε περίπτωση πιστωτικού γεγονότος.

Πρόθυμες εμφανίζονται οι γαλλικοί τραπεζικοί και ασφαλιστικοί όμιλοι που κατέχουν ελληνικά ομόλογα να συμμετέχουν στη διαδικασία που θα ακολουθηθεί για το ελληνικό χρέος, όπως ανέφερε ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί.

Ασυμφωνία προέκυψε για άλλη μία φορά στις συνομιλίες για την αύξηση ορίου δανεισμού των ΗΠΑ μετά την αποχώρηση του Τζον Κάιλ, επικεφαλής των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία και ενώ είχαν ήδη εκφράσει την πρόθεση τους να αποχωρήσουν και οι αντιπρόσωποι του κόμματος από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Οι συζητήσεις μεταξύ της γερμανικής και της γαλλικής κυβέρνησης και των ιδιωτών ομολογιούχων για τη συμμετοχή τους στο νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα θα ξεκινήσουν την Τετάρτη, όπως έγινε γνωστό και στο επίκεντρο είναι η εθελοντική μετακύλιση του ελληνικού χρέους.

«Υπάρχει χρόνος να βρούμε ισοδύναμου οικονομικού αποτελέσματος μέτρα που δεν θα ταλαιπωρούν τους πολίτες» είπε στον Βήμα 99,5 ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Παντελής Οικονόμου, τονίζοντας ότι υπάρχουν περιθώρια βελτιώσεων στο Μεσοπρόθεσμο. «Το Μνημόνιο το ψήφισα, αλλά έγινε απλούστευση ότι όσοι το ψηφίσαμε, το αγαπάμε κιόλας» είπε ο αναπληρωτής υπουργός, τονίζοντας το Μεσοπρόθεσμο επαναφέρει την πρόθεση της κυβέρνησης να είναι συνεπής σε αυτά που έχει πει.

Ράλι σημειώνει το Χρηματιστήριο την Παρασκευή, με τον γενικό δείκτη να ενισχύεται πάνω από τις 1.260 μονάδες, καθώς οι επενδυτές προχωρούν σε τοποθετήσεις σε όλο σχεδόν το φάσμα της αγοράς και κυρίως στις τράπεζες, εν μέσω αισιοδοξίας για το νέο πακέτο βοήθειας μετά την συμφωνία Μέρκελ - Σαρκοζί για την εθελοντική συμμετοχή των ιδιωτών.  Στο επίκεντρο είναι ακόμα το νέο κυβερνητικό σχήμα και οι προσδοκίες της αγοράς για το νέο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, σε μία πολύ κρίσιμη περίοδο για την ελληνική οικονομία. Ραγδαία πτώση του spread στα ομόλογα.

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ θα συναντηθεί την Παρασκευή στο Βερολίνο με τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί, σε μία προσπάθεια να βρεθεί κοινός τόπος για το νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα και ειδικότερα για τον τρόπο συμμετοχής των ιδιωτών πιστωτών σε ενδεχόμενη εθελοντική επιμήκυνση του ελληνικού χρέους. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, αναμένεται να επιτευχθεί συμβιβαστική λύση.

Οι ανησυχίες που εκφράζονται για το ελληνικό χρέος ήταν στην κορυφή της ατζέντας στις συζητήσεις που είχε ο πρόεδρος της ΕΕ Χερμάν βαν Ρομπάι με τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί και τον πρωθυπουργό της χώρας Φρανσουά Φιγιόν στο Παρίσι. Οι συναντήσεις της γαλλικής ηγεσίας με τον Χ.Ρομπάι γίνονται εν όψει της κρίσιμης συνάντησης του Νικολά Σαρκοζί με την Άνγκελα Μέρκελ την Παρασκευή, που στοχεύει στην εξεύρεση εδάφους για ευρωπαϊκή συμφωνία για τις επόμενες κινήσεις στο «ελληνικό μέτωπο».

Την πρόθεση των Ευρωπαίων υπουργών να έχουν καταλήξει σε αποφάσεις για τη συμμετοχή ιδιωτών στη διαδικασία για το ελληνικό χρέος μέχρι τη Δευτέρα επαναλαμβάνει το Βερολίνο, ενώ το Eurogroup δεν είχε καταφέρει την Τρίτη να φτάσει σε συμφωνία για το πώς. «Έχουμε πει πως η απόφαση θα έχει ληφθεί μέχρι τη συνάντηση της 20ής Ιουνίου, και μέχρι τότε θα πρέπει να δείξετε υπομονή» ανέφερε στους δημοσιογράφους ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Υπέρ ενός «κουρέματος, και μάλιστα σκληρού» δηλώνει η γερμανική αντιπολίτευση, προτείνοντας επίσης και τη μετατροπή μέρους του χρέους σε ευρωπαϊκό μέσω έκδοσης ευρωομολόγων.

Θετική σε εθελοντική συμμετοχή των ιδιωτών εμφανίζεται η ΕΚΤ. Ο Γ.Σταρκ, επικεφαλής οικονομολόγος της, δήλωσε σε συνέντευξη ότι η Κεντρική Τράπεζα δεν διαφωνεί επί της αρχής με τη συμμετοχή ιδιωτών πιστωτών στο νέο πακέτο βοήθειας για την Ελλάδα. Ο ίδιος ξεκαθάρισε πως η Ελλάδα θα λάβει νέα βοήθεια μόνον εάν υλοποιήσει τους συμπεφωνημένους στόχους, ενώ εκτίμησε ότι η ελληνική κρίση χρέους δεν απειλεί το ευρώ. Δεν μπορεί να υπάρξει λύση στο ελληνικό πρόβλημα χρέους χωρίς συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών επιμένει η Γερμανία.

Με μικρή σύγκλιση απόψεων και εκκρεμή τα σημαντικά ζητήματα ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η έκτακτη συνάντηση του Eurogroup. Οι Βρυξέλλες προετοιμάζουν το έδαφος ώστε στις 20 Ιουνίου να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις. Η γερμανική πλευρά επανέλαβε το «ναι» σε πρόσθετο πακέτο στήριξης στην Ελλάδα, με την προϋπόθεση της συμμετοχής των ιδιωτών πιστωτών σε οποιαδήποτε διαδικασία για το χρέος.  Οι προσπάθειες επικεντρώνονται, υπό την πίεση και της ΕΚΤ, στο να βρεθεί μία λύση στο νομικό «γόρδιο δεσμό» ώστε να μην δημιουργηθεί πιστωτικό γεγονός.

Κατ' αρχήν θετικές εμφανίζονται οι γερμανικές τράπεζες στη συμμετοχή ιδιωτών στη διαδικασία που θα ακολουθηθεί για το ελληνικό χρέος, χωρίς όμως να είναι ακόμη ξεκάθαρο εάν συμφωνούν συγκεκριμένα με την αμφιλεγόμενη πρόταση της ανταλλαγής ομολόγων. Το σχετικό αίτημα του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών «δεν είναι παράλογο και θα μπορούσαμε να συμμετέχουμε» λέει ο επικεφαλής του συνδέσμου γερμανικών τραπεζών, έπειτα από το «ναι» που φέρονται να λένε και οι Γάλλοι τραπεζίτες.

Απίθανη έως αδύνατη είναι η μη πρόκληση πιστωτικού επεισοδίου με τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην όποια πρόσθετη βοήθεια στην Ελλάδα, εκτιμά ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ Γιούργκεν Στάρκ. Όπως εξηγεί η κεντρική ευρωτράπεζα δεν είναι κάθετα αντίθετη στην εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα, είναι όμως κάθετη ως προς το ότι δεν πρέπει να δημιουργηθεί πιστωτικό επεισόδιο ή επιλεκτική χρεοκοπία. Ακόμη ο Γ.Στάρκ τονίζει ότι «πρέπει να σταματήσουμε τις στείρες συζητήσεις» για το ελληνικό χρέος και «να αφιερωθούμε στα αληθινά ζητήματα (ενός τέτοιου προγράμματος)».

Με την εκδήλωση ενημέρωσης και διαβούλευσης, γύρω από «πάνελ» οικονομολόγων, σχετικά με το χρέος και τη δανειακή σύμβαση συνεχίστηκαν για 17η ημέρα οι συγκεντρώσεις των «Αγανακτισμένων» στην πλατεία Συντάγματος. «Αγανάκτησης» συνέχεια και στη Θεσσαλονίκη.

Η κόντρα του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Β. Σόιμπλε με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ για τον τρόπο συμμετοχής των ιδιωτών ομολογιούχων, περιπλέκει και καθυστερεί τη συμφωνία για το νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα.

Εκρηκτική είναι η κατάσταση του δημοσίου χρέους της Ελλάδας, σύμφωνα με την έκθεση βιωσιμότητας που περιλαμβάνεται στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα. Το δημόσιο χρέος κυμαινόμενου επιτοκίου ανέρχεται σε περίπου 35% επί του συνολικού χρέους, ενώ το χρέος που λήγει και πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί εντός των επόμενων 60 μηνών (5 έτη) αποτελεί το 57% του συνολικού χαρτοφυλακίου.

«Μια αναδιάρθρωση σε χώρα-μέλος της ζώνης του ευρώ, θέτει έναν ισχυρό κίνδυνο αποσταθεροποίησης του χρηματοοικονομικού συστήματος, με σοβαρές συνέπειες για τις προοπτικές ανάπτυξης της Ευρωζώνης. Το κόστος μιας τέτοιας επιλογής, ξεπερνά τα οφέλη» αναφέρει σε ανακοίνωσή του προς το Ευρωκοινοβούλιο, ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.