σελήνη

Ήταν ένα άξιο ρομπότ, δεν μπόρεσε όμως να αντέξει τη τη βαριά σεληνιακή νύχτα. Το Yutu, το πρώτο ρομποτικό όχημα της Κίνας στη Σελήνη, κηρύχθηκε και επίσημα νεκρό την Τρίτη από κρατικό πρακτορείο ειδήσεων.

«Μηχανικό πρόβλημα» που εκδηλώθηκε το Σαββατοκύριακο απειλεί το κινεζικό ρομπότ Yutu καθώς ετοιμάζεται να πέσει για ύπνο στη διάρκεια της μακράς σεληνιακής νύχτας. Οι υπεύθυνοι της αποστολής δεν αποκάλυψαν λεπτομέρειες, φαίνεται όμως ότι το ρομπότ έχει ελπίδα.

Δύο μέρες μετά την ιστορική προσσελήνωση της αποστολής Chang'e-3, το ρομπότ Yutu κατέβηκε από τη ράμπα της σεληνακάτου, άρχισε να εξοικειώνεται με τη σεληνιακή επιφάνεια και μετέδωσε τις πρώτες καρτ-ποστάλ.

Η σεληνάκατος Chang'e-3 της Κίνας έγινε το Σάββατο η πρώτη αποστολή που πραγματοποιεί ελεγχόμενη προσεδάφιση στη Σελήνη εδώ και 37 χρόνια. Το σκάφος μεταφέρει ένα τροχοφόρο ρομπότ που θα εξερευνήσει τον Κόλπο της Ίριδας στην ορατή πλευρά του φεγγαριού, και παράλληλα θα επιδείξει στη διεθνή κοινότητα τη διαστημική κινεζική τεχνογνωσία.

Τη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου επέλεξε η NASA ως υπόκρουση σε ένα μοναδικό βίντεο που δείχνει τη Γη και τη Σελήνη από μεγάλη απόσταση καθώς κινούνται στο διάστημα. Το βίντεο δημιουργήθηκε από τη συρραφή εικόνων που μετέδωσε η αποστολή Juno καθ΄οδόν για το σύστημα του Δία.

Η πρώτη αποστολή της Ινδίας στον Άρη εγκατέλειψε την Κυριακή την γήινη τροχιά και ξεκίνησε το κύριο σκέλος του μακρινού ταξιδιού της. Την ίδια μέρα, η Κίνα εκτόξευσε το πρώτο τροχοφόρο ρομπότ της στη Σελήνη.

Τον επόμενο μήνα η Κίνα θα επιχειρήσει την πρώτη της προσσελήνωση και θα στείλει ένα τροχοφόρο ρομπότ να εξερευνήσει την επιφάνεια της Σελήνης. Η Κίνα έχει ήδη χαρτογραφήσει την επιφάνεια του φεγγαριού με δύο προηγούμενες, χάρη στις οποίες εντοπίστηκε κατάλληλο σημείο για προσσελήνωση. Η φιλόδοξη αποστολή Τσανγκ-ε 3 θα επιχειρήσει τώρα ένα ριψοκίνδυνο βήμα μπροστά. Οι μόνες χώρες πoυ έχουν καταφέρει ως σήμερα να προσεδαφίσουν αποστολές στη Σελήνη είναι οι ΗΠΑ και η Ρωσία.

Ο ολοκαίνουργιος δορυφόρος Ladee, που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, επικοινωνεί με τη Γη μέσω μιας δέσμης λέιζερ που προσφέρει εντυπωσιακή ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων. Μια φωτογραφία που έδωσε στη δημοσιότητα η ESA, η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία, δείχνει την υπέρυθρη λάμψη του λέιζερ όπως φαίνεται από τη Γη.

Μια σπάνια φωτογραφία της Γης όπως φαίνεται από το εξωτερικό ηλιακό μας σύστημα έδωσε στη δημοσιότητα η NASA. Το «πορτραίτο», το οποίο απεικονίζει με εντυπωσιακό τρόπο τον Κρόνο και τα δαχτυλίδια του και, πίσω από αυτά τη Γη και τη Σελήνη, τραβήχτηκε από το διαστημικό σκάφος Cassini, τον περασμένο Ιούλιο.

Μια σπάνια «υβριδική» έκλειψη Ηλίου την Κυριακή έγινε ορατή ως μερική έκλειψη στην Ελλάδα, ως ολική έκλειψη στην Κεντρική Αφρική και ως δακτυλιοειδής έκλειψη σε μια στενή ζώνη στον Ατλαντικό. Στη νότια Ελλάδα, ο δίσκος της Σελήνης κάλυψε τον ηλιακό δίσκο σε ποσοστό έως 10%, ενώ στη βόρεια Ελλάδα η κάλυψη ήταν μικρότερη.

Έκλειψη Ηλίου, η οποία θα είναι ορατή ως μερική στην Αφρική, τη νότια Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και περιοχές της Αμερικής, θα πραγματοποιηθεί μετά το μεσημέρι της Κυριακής, 3 Νοεμβρίου. Στην Ελλάδα η έκλειψη θα είναι ορατή ως μικρή κάλυψη του ηλιακού δίσκου από τη Σελήνη. Σε άλλες περιοχές του κόσμου η έκλειψη θα γίνει αντιληπτή ως ολική.

Ένα πειραματικό σύστημα επικοινωνίας με λέιζερ, το οποίο δοκιμάζεται στην τελευταία αποστολή της ΝASA στη Σελήνη, έθεσε νέο ρεκόρ ταχύτητας για εξωγήινες μεταδόσεις στα 622 Mbps. Αυτό σημαίνει ότι οι μελλοντικές αποστολές της NASA θα μπορούν να μεταδίδουν βίντεο σε υψηλή ανάλυση και σε 3D.

Τον Άγγελο Σπάρταλη τον συναντήσαμε με αφορμή την συμμετοχή της ταινίας του «Από τη Γη στη Σελήνη» στις Νύχτες Πρεμιέρας. Πρόκειται για την πρώτη ελληνική ταινία κινουμένων σχεδίων μεγάλου μήκους, βασίζεται στο γνωστό βιβλίο του Ιούλιου Βερν και ο σκηνοθέτης της μιλάει σπαρταριστά, και αυτοσαρκάζεται καθόλη τη διάρκεια της συνέντευξης.

Εκτοξεύτηκε το ερευνητικό σκάφους LADEE της NASA που έχει ως βασική αποστολή την πραγματοποίηση ατμοσφαιρικών μελετών στη Σελήνη. Το ερευνητικό σκάφος εκτοξεύτηκε από το διαστημικό κέντρο Γουόλοπς στη Βιρτζίνια και αναμένεται να βρεθεί στην τροχιά της Σελήνης σε ένα μήνα.

Την Παρασκευή ανοίγει το παράθυρο εκτόξευσης για το LADEE, τον «Εξερευνητή Σεληνιακής Ατμόσφαιρας και Περιβάλλοντος Σκόνης». Η αποστολή θα μελετήσει την αραιή ατμόσφαιρα της Σελήνης, η οποία φαίνεται ότι μοιάζει με τις ατμόσφαιρες πολλών εξωπλανητών. Επιπλέον, θα δοκιμάσει ένα σύστημα υπέρυθρης επικοινωνίας, το οποίο εξαπλασιάζει την ταχύτητα μετάδοσης δεδομένων πίσω στη Γη.

Η πανσέληνος μπορεί να διαταράξει τον ύπνο, υποστηρίζουν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βασιλείας στην Ελβετία που διαπίστωσαν την επιρροή της Σελήνης σε 33 εθελοντές που κλήθηκαν να κοιμηθούν σε εργαστηριακές συνθήκες.

Πριν από δύο χρόνια ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βέρνης διατύπωσαν τη θεωρία η Γη διέθετε όχι ένα αλλά δύο φυσικούς δορυφόρους. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία κάποια στιγμή οι δύο δορυφόροι συγκρούστηκαν δημιουργώντας τη Σελήνη. Μια νέα μελέτη που πραγματοποίησαν ερευνητές στις ΗΠΑ στηρίζει τη θεωρία για την ύπαρξη (κάποτε) δύο δορυφόρων γύρω από τη Γη.

Το περίγειο της Σελήνης, η θέσης της δηλαδή στην κοντινότερη απόστασή της από τη Γη, σε συνδυασμό με το ύψος της πιο κοντά στον ορίζοντα έκανε την πανσέληνο της 23ης Ιουνίου (αλλά και το φεγγάρι της προηγούμενης νύχτας) να φαίνεται η μεγαλύτερη του χρόνου. Η αστρονομική εξήγηση όμως είναι μάλλον αδιάφορη: Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο στάθηκαν για λίγο να θαυμάσουν το φεγγάρι που έμοιαζε σχεδόν σαν ήλιος πάνω από τα γνωστότερα μνημεία αλλά και τις λιγότερο διάσημες γωνιές του πλανήτη.

Η πανσέληνος της 23ης Ιουνίου θα φαίνεται μεγαλύτερη για δύο λόγους, εξηγεί ο Διονύσης Σιμόπουλος του Ευγενιδείου Πλανηταρίου. Πρώτον, η Σελήνη θα βρίσκεται στο περίγειο, δηλαδή στην ελάχιστη απόστασή της από τη Γη. Δεύτερον, το φεγγάρι θα βρίσκεται πιο κοντά στον ορίζοντα, θέση στην οποία φαίνεται μεγαλύτερο λόγω οπτικής απάτης.

Περίπου 20 φιαλίδια με δείγματα σεληνιακής σκόνης που έφεραν στη Γη ο Νιλ Άρμστρονγκ και ο Μπαζ Όλντριν ανακαλύφθηκαν ξεχασμένα σε αποθήκη του Εθνικού Εργαστηρίου Lawrence Berkeley στην Καλιφόρνια.

Ο διοικητής της NASA Τσαρλς Μπόλντεν επιθεώρησε το πρωτότυπο ενός φουτουριστικού «κινητήρα ιόντων», ο οποίος θα χρησιμοποιηθεί στην αποστολή που θα αναλάβει να συλλάβει έναν αστεροειδή και να τον μεταφέρει κοντά στη Σελήνη γύρω στο 2019.

Τεράστια έκρηξη στην επιφάνεια της Σελήνης κατέγραψε η NASA, μιλώντας για πτώση μετεωρίτη που προκάλεσε εκτυφλωτική λάμψη, ορατή με γυμνό μάτι. Η έκρηξη, η οποία σημειώθηκε στις 17 Μαρτίου, ήταν η μεγαλύτερη που έχει καταγράψει μέχρι στιγμής τηλεσκόπιο της NASA, από τότε που η υπηρεσία ξεκίνησε να παρακολουθεί το φεγγάρι, περίπου 8 χρόνια πριν και να καταγράφει τις προσκρούσεις μετεωριτών στη σεληνιακή επιφάνεια.

Ο Μπαζ Όλντριν, ο δεύτερος άνθρωπος που περπάτησε στη Σελήνη τον Ιούλιο του 1969, δήλωσε την Τετάρτη πως οι ΗΠΑ πρέπει να πάρουν την πρωτοβουλία, με τη βοήθεια του ιδιωτικού τομέα, να στείλουν ανθρώπους στον Άρη για να δημιουργήσουν εκεί μια μόνιμη αποικία. «Δεν βλέπω τι άλλο θα μπορούσε να κάνει αυτή η κυβέρνηση (του Μπαράκ Ομπάμα) για να δείξει στον κόσμο ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ο φάρος της διαστημικής εξερεύνησης» τόνισε ο Όλντριν, ο οποίος πιστεύει πως «είμαστε έτοιμοι τώρα να στείλουμε ανθρώπους πέρα από τη Σελήνη».

Αποστολή ανέλκυσης που χρηματοδότησε ο ιδρυτής της Amazon Τζεφ Μπέζος μετέφερε στη Φλόριντα δύο κινητήρες των ιστορικών αποστολών Apollo στη Σελήνη, οι οποίοι είχαν πέσει στον ωκεανό κατά την εκτόξευση πριν από περισσότερο από 40 χρόνια.

Η Γη και η Σελήνη πέρασαν την ίδια μέρα ανάμεσα στον Ήλιο και το διαστημικό παρατηρητήριο SDO που παρακολουθεί μόνιμα το μητρικό μας άστρο. Αυτό έδωσε στο δορυφόρο τη σπάνια ευκαιρία να απαθανατίσει δύο ηλιακές εκλείψεις που δεν θα ήταν ποτέ δυνατό να γίνουν ορατές από τον πλανήτη μας.