Ρωσία

Σε ηχογραφημένη συνομιλία που διέρρευσε στο Διαδίκτυο, δύο Ρώσοι, οι οποίοι φέρονται να είναι διπλωμάτες, αστειεύονται για το ποιες περιοχές θα πρέπει να προσαρτήσει η Ρωσία μετά την Κριμαία. «Έχουμε την Κριμαία, αλλά δεν έχουμε τελειώσει εκεί. Στο μέλλον θα πάρουμε την Καταλονία σας και τη Βενετία και επίσης τη Σκωτία και την Αλάσκα» ακούγεται να λέει φωνή που αποδίδεται στον πρεσβευτή της Ρωσίας στην Ερυθραία.

Η Ουκρανία διεξάγει κατεπείγουσες συνομιλίες με ευρωπαϊκές γειτονικές της χώρες, καθώς εξετάζει το ενδεχόμενο να εισάγει φυσικό αέριο από αυτές, μετά τις «πολιτικές» αυξήσεις της τιμής του προϊόντος που επέβαλε η Ρωσία, δήλωσε ο μεταβατικός πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Αρσένι Γιατσενιούκ. Εξετάζεται η πιθανότητα αντιστροφής της ροής των αγωγών από χώρες της ΕΕ.

Ο εκπρόσωπος της καγκελαρίου της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ επιδίωξε να αποκλιμακώσει την ένταση με τη Ρωσία μετά τη δήλωση του γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος παρομοίασε την ρωσική πολιτική για την προσάρτηση της Κριμαίας με αυτή του Αδόλφου Χίτλερ.

Η κυβέρνηση της Ουκρανίας θα προσηλωθεί στα μέτρα λιτότητας, τα οποία είναι «το τίμημα της ανεξαρτησίας της» από την Ρωσία, δηλώνει ο ουκρανός πρωθυπουργός, Αρσένι Γιατσενιούκ, σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters. Πρόσθεσε, ακόμη, ότι η Ουκρανία δεν θα αναγνωρίσει ποτέ την κατάληψη της χερσονήσου της Μαύρης Θάλασσας με αντάλλαγμα την αποκατάσταση καλών σχέσεων ανάμεσα στο Κίεβο και τη Μόσχα.

Τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Ρωσία αξιολογούν οι 28 υπουργοί Εξωτερικών και η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, Κάθριν Άστον, στο άτυπο συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών, που συγκαλείται στο Ζάππειο, σε συνδυασμό με τη χάραξη της στρατηγικής της ΕΕ για τους γείτονές της. Οι ευρωπαίοι υπουργοί τονίζουν ότι η Ρωσία πρέπει να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση της κρίσης στην Ουκρανία.

Σφίγγει τη μέγγενη στην ουκρανική οικονομία η Ρωσία με όπλο το φυσικό αέριο: Η ρωσική Gazprom ακυρώνει εξ ολοκλήρου την έκπτωση στο Κίεβο, αυξάνοντας εν μία νυκτί κατακόρυφα τις τιμές, ενώ ζητά από την Ουκρανία να αποπληρώσει τις συσσωρευμένες οφειλές της (σταματώντας να κάνει τα «στραβά μάτια»). Αντιδρά το Κίεβο χαρακτηρίζοντας «καθαρά πολιτική απόφαση» την αύξηση των τιμών, ενώ την κίνηση επικρίνει και η Ουάσινγκτον.

Για παραβίαση των όσων εχουν συμφωνηθεί τα τελευταία χρόνια αλληλοκατηγορούνται ΝΑΤΟ και Ρωσία: Η Μόσχα ζητά «εξηγήσεις βάσει των κανόνων που έχουν συμφωνηθεί» για την πρόθεση της Συμμαχίας να εντείνει την άμυνα στην ανατολική Ευρώπη, ενώ το ΝΑΤΟ δηλώνει «έκπληκτο» για τον υπαινιγμό περί παραβίασεις την ώρα που «η Ρωσία αθετεί τις διεθνείς υποχρεώσεις της». Παράλληλα, το Κρεμλίνο αντιδρά σε υψηλούς τόνους στις αναφορές Σόιμπλε, που είχε παρομοιάσει την κινήσεις της Μόσχας με εκείνες του Χίτλερ.

Την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία επέκρινε ο πρώην πρόεδρος της Ουκρανίας, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, χαρακτηρίζοντάς την «τραγωδία». Σε συνέντευξή του στο Associated Press και στο ρωσικό τηλεοπτικό δίκτυο NTV, ο Γιανουκόβιτς εξέφρασε την ελπίδα να αποτελέσει ξανά η Κριμαία τμήμα της Ουκρανίας. Ο ανώτερος διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη είπε ότι οι ρωσικές δυνάμεις θα μπορούσαν να εισβάλουν στην Ουκρανία σε διάστημα 12 ωρών εάν λάμβαναν την εντολή.

Νέα παρέμβαση της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας, θα ήταν «ιστορικό λάθος» που θα είχε ως αποτέλεσμα να βαθύνει η διεθνής απομόνωση της Ρωσίας, είπε ο γγ του ΝΑΤΟ, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν.

Καλές οικονομικές σχέσεις με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, παρά την ουκρανική κρίση, επιθυμεί η Ρωσία, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός της χώρας, Ντίμτρι Μεντβέντεφ σε συνέδριο επενδυτών. «Τα οικονομικά συμφέροντα δεν πρέπει να γίνουν θύμα πολιτικών προκαταλήψεων» είπε. Παράλληλα, η Ρωσία κατηγορεί το ΝΑΤΟ ότι αναστέλλοντας τη συνεργασία με τη Μόσχα, επιστρέφει στη γλώσσα του Ψυχρού Πολέμου και αυξάνει τις πιέσεις προς το Κίεβο να αφοπλίσει τις παραστρατιωτικές ομάδες.

Σοβαρές ανησυχίες εκφράζουν οι παραγωγικοί φορείς της χώρας και οι εξαγωγείς από το ενδεχόμενο να υπάρξουν νέες και διευρυμένες κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) εναντίον της Ρωσίας εξαιτίας της ουκρανικής κρίσης.

To NATO παύει τη συνεργασία με τη Ρωσία εξαιτίας της Κριμαίας, με τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας να διαπιστώνει ότι «δεν υπάρχουν ενδείξεις» πως οι ρωσικές δυνάμεις αποσύρονται από από τα σύνορα με την Ουκρανία. «Η μαζική συγκέντρωση στρατευμάτων δεν βοηθά στην αποκλιμάκωση» τονίζει το ΝΑΤΟ, «δεν αρκεί μερική μείωση» στα ανατολικά σύνορα, λέει η Μέρκελ. Στρατιωτικές ασκήσεις με το ΝΑΤΟ ενέκρινε το ουκρανικό Κοινοβούλιο - Κατά της ένταξης της Ουκρανίας στη Συμμαχία προειδοποιεί η Ρωσία.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν ενημέρωσε την Άνγκελα Μέρκελ ότι η Ρωσία προχωρά σε μερική αποχώρηση στρατευμάτων από τα σύνορα με την Ουκρανία. Νωρίτερα, η Μόσχα ανακοίνωσε ότι αποσύρει ένα μηχανοκίνητο τάγμα πεζικού από περιοχή κοντά στα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας. Παράλληλα, ο Πούτιν ζήτησε να προστατευθούν τα συμφέροντα όλων των περιοχών της Ουκρανίας. Τηλεφωνική συνομιλία είχαν, επίσης, Κέρι - Λαβρόφ.

Την ανησυχία τους για την ένταση στην Κορεατική Χερσόνησο εξέφρασαν Μόσχα και Ουάσινγκτον. Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε τις πράξεις της Βορείου Κορέας -η οποία ξεκίνησε ασκήσεις με πραγματικά πυρά- ως «επικίνδυνες και προκλητικές», ενώ η Ρωσία εξέφρασε ανησυχία για τις προειδοποιήσεις τις Β.Κορέας ότι θα διενεργήσει μία νέα πυρηνική δοκιμή.

Τρόπους αποκλιμάκωσης της κρίσης στην Ουκρανία συζήτησαν οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ και Ρωσίας στο Παρίσι, που συνομίλησαν με «ειλικρίνεια» μεν, όπως λένε, αλλά χωρίς να βρεθεί διέξοδος στη διένεξη. Οι ΗΠΑ, ανέφερε ο Κέρι, επέμειναν πως μέρος της λύσης πρέπει να είναι η μείωση του αριθμού των ρώσων στρατιωτών στα σύνορα με την Ουκρανία, ενώ η Ρωσία, όπως ανέφερε ο Λαβρόφ, διαβεβαίωσε πως «συμφωνήθηκε να αναζητηθεί κοινό έδαφος για να επιλυθεί το ζήτημα της Ουκρανίας».

Με δικές της κυρώσεις απαντά στις κυρώσεις της Δύσης η Μόσχα, μεταδίδουν ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων επικαλούμενα το υπουργείο Εξωτερικών. «Η ρωσική πλευρά έχει λάβει μέτρα ως απάντηση, που σε μεγάλο βαθμό αντικατοπτρίζουν (τις δυτικές κυρώσεις)» δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου, σύμφωνα με το πρακτορείο RIA.

Απορρίπτει η Ρωσία τους ισχυρισμούς της Δύσης σύμφωνα με τους οποίους έχει συγκεντρώσει μεγάλο αριθμό στρατευμάτων κατά μήκος των συνόρων της με την Ουκρανία, σημειώνοντας ότι οι δυτικοί ηγέτες είτε δεν είναι καλά πληροφορημένοι για το θέμα, είτε το αντιμετωπίζουν κακόπιστα. Νωρίτερα, ο Μπαράκ Ομπάμα προέτρεψε τη Ρωσία να αποσύρει τα στρατεύματά της από τη μεθόριο και να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με τη διεθνή κοινότητα.

Με 100 ψήφους υπέρ, 11 κατά και 58 αποχές ενέκρινε η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ μη δεσμευτικό ψήφισμα για την Κριμαία, που καλεί σε σεβασμό της ακεραιότητας της Ουκρανίας και καλεί -χωρίς να κατονομάζει τη Ρωσία- «κάθε χώρα να απέχει από πράξεις που πλήττουν την εδαφική της ακεραιότητα». Το δημοψήφισμα στην Κριμαία, υπογραμμίζει το ψήφισμα, «δεν έχει καμία ισχύ και δεν μπορεί να γίνει βάση για οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς» της χερσονήσου.

Με το βλέμμα στην απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, ΕΕ και ΗΠΑ ανακοίνωσαν πως εξετάζουν κοινά βήματα για «ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας». Με την υπογραφή της συμφωνίας διατλαντικού εμπορίου, ανέφερε ο Ομπάμα από την Ολλανδία, η παράδοση αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου θα γίνει ευκολότερη -αν και, σημείωσε, δεν θα είναι πανάκεια. Την ίδια ώρα, η νέα ουκρανική κυβέρνηση αναγκάζεται από το ΔΝΤ να αυξήσει κατά 50% την τιμή του φυσικού αερίου.

Ενωμένες στη στήριξή τους απέναντι στην Ουκρανία εμφανίστηκαν ΕΕ και ΗΠΑ, κατηγορώντας εκ νέου τη Μόσχα για την επέμβαση στην Κριμαία και προειδοποιώντας την με κυρώσεις -μεταξύ άλλων και στον τομέα της ενέργειας- που θα την οδηγήσουν σε απομόνωση. Ο αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι εάν η Μόσχα συνεχίσει την επιθετικότητά της στην Ουκρανία, τότε η απομόνωσή της θα βαθύνει ενώ υπογράμμισε πως η Μόσχα «δεν θα εκτοπιστεί από την Κριμαία με στρατιωτική βία, αλλά όσο η Δύση μένει ενωμένη, η Ρωσία θα καταλάβει ότι δεν μπορεί να επιτύχει αυτό που επιζητά με ωμή βία».

Με προβληματισμό παρακολουθεί η Αθήνα τις κυρώσεις που επιβάλλονται από Αμερική και Ευρώπη στη Ρωσία, αφού αυτές δεν αποκλείεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Ο υπουργός Υποδομών, Μ.Χρυσοχοϊδης, συνιστά ψυχραιμία. Ας μην προτρέχουμε, λέει, τονίζοντας ότι πρόκειται για ευαίσθητα θέματα. Ερωτηθείς ειδικά για την πώληση των ΤΡΑΙΝΟΣΕ και ROSCO μετά την επιβολή κυρώσεων σε κορυφαίους Ρώσους αξιωματούχους παραπέμπει στο υπουργείο Εξωτερικών, αλλά και στις όποιες αποφάσεις έχουν ληφθεί σε επίπεδο ΕΕ.

Ο αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε «περιφερειακή δύναμη» τη Ρωσία, λέγοντας ότι «φέρνει σε δύσκολη θέση τους γείτονές της όχι εξαιτίας της ισχύος αλλά λόγω της αδυναμίας της». Παραδέχθηκε, πάντως, ότι η Κριμαία βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Μόσχας, αλλά τόνισε ότι η προσάρτηση της περιοχής δεν είναι «τελειωμένη υπόθεση». Ο Ομπάμα δήλωσε από τη Χάγη ότι δεν αναμένεται να εκτοπιστούν οι ρωσικές δυνάμεις από την Κριμαία διά της βίας.

Σε μία κίνηση με στόχο να δείξουν την απομόνωση της Μόσχας, οι ηγεσίες της G7 αποφάσισαν να μην πάρουν μέρος στη Σύνοδο στο Σότσι τον Ιούνιο, αλλά να συναντηθούν χωρίς τη Ρωσία στις Βρυξέλλες, καταδικάζοντας ως παράνομο το δημοψήφισμα και ως αντίθετη στο διεθνές δίκαιο την προσάρτηση της Κριμαίας. Νωρίτερα, η Μόσχα είχε διαμηνύσει πως ακύρωση της συνόδου στο Σότσι «δεν θα ήταν μεγάλο πρόβλημα». Οι Επτά προαναγγέλλουν επίσης συνάντηση των υπουργών Ενέργειας για ενίσχυση της «συλλογικής ενεργειακής ασφάλειας». 

Συνάντηση στη Χάγη, στο περιθώριο του διεθνούς συνεδρίου για την Ασφάλεια, είχαν ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ και ο ουκρανός ομόλογός του Αντρίι Ντεστσίτσια. Η Ρωσία «θα διατηρήσει επαφές με τη νέα ηγεσία στο Κίεβο» ανέφερε ο Λαβρόφ. Πρόκειται για την υψηλότερου επιπέδου συνάντηση μεταξύ των δύο χωρών από το ξέσπασμα της κρίσης στην Κριμαία.

Μαίνεται ο διπλωματικός πόλεμος Δύσης και Ρωσίας εξαιτίας της Κριμαίας, με την σύνοδο της G8 στο Σότσι να ναυαγεί ενώ οι ΗΠΑ θέτουν εν αμφιβόλω ακόμη και τη συμμετοχή της Μόσχας στην Ομάδα. «Δεν πιστεύουμε πως θα είναι μεγάλο πρόβλημα, εάν δεν γίνει η συνάντηση» απαντά η Μόσχα. O πόλεμος κυρώσεων και αντικυρώσεων συνεχίζεται, με την Ρωσία να αντεπιτίθεται και στις κυρώσεις από τον Καναδά, ενώ ο κινέζος πρόεδρος επεσήμανε, από την Ολλανδία, τη σημασία του «σεβασμού της αρχής της εδαφικής ακεραιότητας». Συνάντηση των ΥΠΕΞ Ρωσίας και Ουκρανίας στη Χάγη.