ευρωζώνη

Στάσιμη παρέμεινε η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη το πρώτο τρίμηνο του 2012, από συρρίκνωση 0,3% το τελευταίο τρίμηνο του 2011, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Τρίτη η Eurostat. Στο 0% «κόλλησε» η ανάπτυξη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Δεν είναι ώρα να χαλαρώσουμε την προσπάθεια μεταρρυθμίσεων» όσον αφορά την Ελλάδα, τόνισε ο πρόεδρος του Εurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης -υπογραμμίζοντας πως δεν συζητήθηκε έξοδος από την Ευρωζώνη και «απολύτως καμία χώρα» δεν υποστήριξε κάτι τέτοιο. Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης κατέληξαν πως η γενικότερη στρατηγική της Ευρωζώνης για την καταπολέμηση της κρίσης «παραμένει κατάλληλη», προσβλέποντας σε μία εξυγίανση «φιλική στην ανάπτυξη».

Επανέλαβαν την προϋπόθεση απαρέγκλιτης τήρησης των ελληνικών δεσμεύσεων για συνέχιση της χρηματοδότησης και το «απευκταίο», αλλά πιθανό, ενδεχόμενο εξόδου από την Ευρωζώνη οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης προσερχόμενοι στην κρίσιμη συνάντηση στις Βρυξέλλες, στην κορυφή της οποίας είναι το μετεκλογικό σκηνικό στην Αθήνα αλλά και η επιδεινούμενη κατάσταση της Ισπανίας. «Συμφωνήσαμε με την Ελληνική Δημοκρατία, όχι με κάποιο κόμμα» υπογραμμίζουν εν χορώ οι υπουργοί της Ευρωζώνης, αν και έχουν αφήσει περιθώριο «διευκολύνσεων» με στόχο την ενίσχυση της ανάπτυξης. «Ανήσυχη για την Ελλάδα» δηλώνει η Μέρκελ.

Συνεχίζονται οι εκτεταμένες αναφορές των γερμανικών ΜΜΕ στην ελληνική κρίση, στο διαφαινόμενο πολιτικό αδιέξοδο και κυρίως στην απειλή για έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Τα λόγια δεν είναι καθόλου κολακευτικά για την πολιτική τάξη, ενώ εκφράζεται η εκτίμηση ότι η «έξοδος» είναι ακριβή για την Ευρώπη και το ΔΝΤ, αλλά προτιμότερη.

Υπό ισχυρές πιέσεις θα βρεθεί η χώρα τη Δευτέρα και την Τρίτη στις Βρυξέλλες, όπου συνεδριάζουν οι υπουργοί Οικονομικών του Eurogroup και του Ecofin. Ο υπουργός Οικονομικών, Φ.Σαχινίδης, πείστηκε, τελικά, να εκπροσωπήσει τη χώρα στο Συμβούλιο μετά από συνεννόηση Παπαδήμου-Παπούλια. Δοκιμασία περιμένει την Τρίτη στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τον διοικητή της ΤτΕ Γ.Προβόπουλο, ο οποίος θα ζητήσει την έγκριση της ΕΚΤ για την εκταμίευση κεφαλαίων που θα στηρίξουν τη ρευστότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

«Κάθε πολιτική δύναμη ας αναλάβει τις ευθύνες της» δήλωσε ο Φώτης Κουβέλης κατόπιν της συνάντησής του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, επισημαίνοντας ότι κατέθεσε την πρότασή του περί συγκρότησης οικουμενικής κυβέρνησης στη βάση της παραμονής στην Ευρωζώνη και της αποδέσμευσης από τις ρυθμίσεις του Μνημονίου, και με τη συμμετοχή των πολιτικών δυνάμεων όπως τις κατέταξε η ετυμηγορία της 6ης Μαΐου ως εγγύηση βιωσιμότητας και αποτελεσματικότητας. Η Δημοκρατική Αριστερά έπραξε κάθε τι δυνατόν προκειμένου να υπάρξει λύση χωρίς κανένα κομματικό συμφέρον, επισήμανε ο Φώτης Κουβέλης.

Το κλίμα πόλωσης σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο και το διαφαινόμενο αδιέξοδο στις ύστατες διαπραγματεύσεις συγκρότησης κυβέρνησης συνεργασίας αποτυπώνουν στις ανταποκρίσεις και τα ρεπορτάζ τους από την Αθήνα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Οι εξελίξεις στην Ελλάδα βρίσκονται σταθερά στην κορυφή της έντυπης και ηλεκτρονικής ειδησεογραφίας στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, και συμπληρώνονται από αναλύσεις που εμφανίζουν τη χώρα όλο και πιο κοντά σε ένα μέλλον χωρίς το ευρώ.  «Πώς μπορεί να φύγει η Ελλάδα από την Ευρωζώνη σε πέντε δύσκολα βήματα» γράφει ο βρετανικός Observer. «Πιθανή η έξοδος» λέει ο κεντρικός τραπεζίτης του Βελγίου και στέλεχος της ΕΚΤ στους Financial Times. «Αντίο Ακρόπολη» στο πρωτοσέλιδο του Spiegel...

Την ώρα που ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι αρνείται να συζητήσει το ενδεχόμενο εξόδου μιας χώρας από την Ευρωζώνη, άλλα μέλη του συμβουλίου της ΕΚΤ θεωρούν σκόπιμο να τοποθετηθούν, γεγονός που καταδεικνύει πως η σχετική συζήτηση στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει ανάψει. Ο Βέλγος κεντρικός τραπεζίτης δήλωσε ότι το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη είναι πιθανό, αν και όχι προς το συμφέρον της Ευρώπης. Αναλυτές σημειώνουν ότι σε αυτήν την περίπτωση η ΕΚΤ θα υποστεί σημαντικές απώλειες, τόσο σε οικονομικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο αξιοπιστίας, καθώς έχει επενδύσει 40 δισ. ευρώ σε ελληνικά ομόλογα.

«Εάν η Αθήνα χρειάζεται χρόνο για το σχηματισμό κυβέρνησης, πρέπει να της τον δώσουμε» σημειώνει ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, συστήνοντας στους Ευρωπαίους «να μην κουνούν το δάκτυλο στους Έλληνες, αλλά να τους αφήσουν να αποφασίσουν μόνοι τους τι θα κάνουν». Ο Γιούνκερ επίσης δεν θα έβλεπε κατ' αρχήν αρνητικά το περιθώριο ενός παραπάνω χρόνου για εφαρμογή των συμφωνηθέντων μεταρρυθμίσεων, σημειώνοντας πάντως πως κάτι τέτοιο θα έπρεπε να αποφασιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. «Έξοδος από την Ευρωζώνη θα ήταν η πιο ακριβή λύση» λέει το EFSF, συμφωνώνοτας με τον πρόεδρο του Eurogroup.

Η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε το Σάββατο στο εβδομαδιαίο διάγγελμά της ότι θεωρεί δυνατή την επίτευξη μιας σταθερής σχέσης με τον εκλεγμένο πρόεδρο της Γαλλίας, Φρανσουά Ολάντ, αν και η ίδια είχε στηρίξει στις εκλογές τον απερχόμενο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί. Στη συνάντηση δεν θα ληφθούν αποφάσεις σχετικά με την κρίση στην Ευρωζώνη, αλλά θα είναι μια συνάντηση γνωριμίας.

Εάν η Ελλάδα δεν τηρήσει τις ισχύουσες συμφωνίες με την ΕΕ και το ΔΝΤ, δεν θα λάβει περαιτέρω χρηματοδότηση, προειδοποιεί ο πρόεδρος της Γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας: «Αν η Αθήνα δεν κρατήσει τον λόγο της, θα είναι μια δημοκρατική απόφαση, αλλά θα σημαίνει και πως δεν υπάρχει πια έδαφος για συνέχιση της χρηματοδότησης» τονίζει ο Γενς Βάιντμαν. Παράλληλα, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε επανέλαβε πως η απαρέγκλιτη τήρηση των δεσμεύσεων είναι καθοριστικής σημασίας, λέγοντας πως με αυτήν την προϋπόθεση «μπορούμε να συζητήσουμε πώς θα προωθήσουμε την ανάπτυξη».

Την προειδοποίηση πως σε περίπτωση αποχώρησης της Ελλάδας από το ευρώ όλες οι αξιολογήσεις των κρατών της Ευρωζώνης θα τεθούν σε παρακολούθηση για υποβάθμιση επανέλαβε η Fitch. Στο πλαίσιο αυτό Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία θα κινδύνευαν με άμεση υποβάθμιση. Οι επιπτώσεις από μια ελληνική έξοδο είναι εξαιρετικά αβέβαιες και θα εξαρτηθούν από την απάντηση της ΕΕ, σημειώνει ο οίκος. Τυχόν επανηπτικές εκλογές στην Ελλάδα είναι κρίσιμες για την ευρωζώνη, αφού η εκλογή κυβέρνησης που δεν επιθυμεί ή αδυνατεί να τηρήσει το μνημόνιο θα αυξήσει τον κίνδυνο εξόδου της χώρας από το ευρώ.

Την προειδοποίηση πως σε περίπτωση αποχώρησης της Ελλάδας από το ευρώ όλες οι αξιολογήσεις των κρατών της Ευρωζώνης θα τεθούν σε παρακολούθηση για υποβάθμιση επανέλαβε η Fitch. Στο πλαίσιο αυτό Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία θα κινδύνευαν με άμεση υποβάθμιση. Οι επιπτώσεις για την Ευρωζώνη από μια ελληνική έξοδο είναι εξαιρετικά αβέβαιες και θα εξαρτηθούν από την απάντηση της ΕΕ, σημειώνει ο οίκος. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα τονίζει ότι η εκλογή κυβέρνησης που δεν επιθυμεί ή αδυνατεί να τηρήσει το Μνημόνιο θα αυξήσει τον κίνδυνο εξόδου της χώρας από το ευρώ.

«Η αχίλλειος πτέρνα της Ευρώπης». Με αυτόν τον τίτλο ο Εconomist αναφέρεται στο μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η διεθνής κοινότητα. Το βρετανικό περιοδικό προειδοποιεί ότι ο Φρανσουά Ολάντ και η Ανγκελα Μέρκελ έχουν μόνο ένα μήνα στη διάθεσή τους για να προετοιμάσουν την Ευρώπη και να την προστατεύσουν από τις παρενέργειες της πιθανής εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ. «Το χειρότερο αφορά την Ελλάδα» γράφει ο Economist. «Οι προκατειλημμένοι Βορειοευρωπαίοι δεν αναγνωρίζουν στους Έλληνες τις δυσκολίες που έχουν περάσει».

Οι Γερμανοί δείχνουν να κατανοούν ότι η λιτότητα που έχει επιβληθεί στην Ελλάδα είναι υπερβολική, ωστόσο εκτιμούν ότι πρέπει να εφαρμοστεί, αλλιώς η χώρα θα πρέπει να βγει από την Ευρωζώνη, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα δημοσκόπησης στη Γερμανία. Οι Γερμανοί πολίτες εκφράζουν τον προβληματισμό για το μέλλον του ευρώ, μετά το αποτέλεσμα των εκλογών σε Γαλλία και Ελλάδα.

«Η Ευρωζώνη θα μπορούσε ενδεχομένως να αντέξει μια έξοδο της Ελλάδας», υποστηρίζει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Β. Σόιμπλε, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα Rheinische Post, καθώς, όπως λέει, η Ευρωζώνη είναι σήμερα πιο ανθεκτική απ' ό,τι ήταν πριν από δύο χρόνια. Ανάλογη η εκτίμηση και του Ολλανδού πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε, που εξέφρασε τη βεβαιότητα πως η Ευρωζώνη δεν θα διαλυθεί σε περίπτωση ελληνικής εξόδου.

Έτοιμος να κάνει τα πάντα για να κρατήσει την Ελλάδα στην Ευρωζώνη, παρά το γεγονός ότι θεωρεί άκυρο το μνημόνιο, δήλωσε ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξή του στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC. Ο κ.Τσίπρας χαρακτηρίζει «καταστροφική» την έξοδο της χώρας από το ευρώ, ωστόσο τονίζει ότι «περισσότερη λιτότητα θα μας κάνει τριτοκοσμική χώρα μέσα στην ΕΕ». Μιλώντας και στο Associated Press τονίζει ότι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα καταστρέψει όχι μόνο τη χώρα, αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη. 

Κορυφαία στελέχη της ΕΕ -μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρόμπαϊ, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο- τηλεφώνησαν σε Έλληνες πολιτικούς ηγέτες τις τελευταίες ημέρες για να διαμηνύσουν ότι εάν η Ελλάδα θέλει να μείνει στο ευρώ, πρέπει να εφαρμόσει τους όρους της δανειακής σύμβασης με την ΕΕ, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, σύμφωνα με συγκλίνουσες ευρωπαϊκές πηγές που επικαλείται το πρακτορείο Reuters.

Οι χώρες της Ευρωζώνης είναι έτοιμες να συνεχίσουν την χρηματοδότηση προς την Ελλάδα μέχρι να προκύψει νέα κυβέρνηση στη χώρα, είτε από τις εκλογές της Κυριακής είτε από νέα αναμέτρηση τον Ιούνιο, ανέφεραν αξιωματούχοι της Ευρωζώνης στο Reuters. Παράλληλα, μία από τις πηγές του Reuters άφησε ανοιχτό το παράθυρο ενός επιπλέον κουρέματος του ελληνικού χρέους που πλέον διακρατούν κυρίως οι θεσμικοί εταίροι.

Διίστανται οι απόψεις των ειδικών για την παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη. Η Ελλάδα βρίσκεται «κοντά στην έξοδό της από την ευρωζώνη», λένε αρκετοί οικονομολόγοι. Ωστόσο οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Reuters διαφωνούν σχετικά με το αν αυτό τελικά θα συμβεί. Η οριακή πλειονότητα των ερωτηθέντων -35 στους 64- πιστεύουν πως η Ελλάδα θα βρίσκεται ακόμη στην Ευρωζώνη στο τέλος του 2013.

Μια πιθανή έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα προκαλούσε περισσότερες δυσκολίες, καθώς η πρακτική εφαρμογή μιας αποχώρησης είναι πολύ περίπλοκη και δαπανηρή, όπως δήλωσε η Αυστριακή υπουργός Οικονομικών Μαρία Φέκτερ, σε δηλώσεις της στην κρατική αυστριακή τηλεόραση.

Η αντιμετώπιση της κρίσης είναι μία μακρά διαδικασία και πρέπει να διευθετηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε η Ελλάδα να παραμείνει στην Ευρωζώνη, τόνισε η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, σε συνέντευξη της σε αυστριακή εφημερίδα. Ταυτόχρονα, τόνισε ότι δεν αμετάβλητες είναι οι συμφωνίες με την τρόικα και οι στόχοι των μεταρρυθμίσεων.

Την θέση ότι η Ελλάδα μπορεί να αποτέλεσε την αφορμή για την κρίση στην Ευρωζώνη αλλά δεν ήταν η αιτία, υποστηρίζουν ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννης Στουρνάρας σε άρθρο τους στη γερμανική εφημερίδα Sueddeutsche Zeitung. Στο ίδιο άρθρο απορρίπτεται κατηγορηματικά ο ισχυρισμός ότι η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωζώνης με φαλκιδευμένα οικονομικά στοιχεία.

Εντείνονται οι πιέσεις από το Βερολίνο στην Αθήνα, ενώ οι διερευνητικές επαφές για σχηματισμό κυβέρνησης δεν προοιωνίζονται, προς το παρόν, θετικό αποτέλεσμα. Το πρόγραμμα διάσωσης και το ευρώ προϋποθέτουν «το ένα το άλλο», λέει ο Β.Σόιμπλε, υπογραμμίζοντας πως η τήρηση των δεσμεύσεων είναι απαραίτητη. Ο Γερμανός ΥΠΕΞ επίσης εγείρει θέμα για την εκταμίευση των επόμενων δόσεων λέγοντας, ωστόσο, πως η παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ «εξαρτάται από την ίδια», ενώ υψηλόβαθμο στέλεχος των αντιπολιτευόμενων Σοσιαλδημοκρατών θεωρεί «σώφρον» να υπάρξει σχέδιο Β στην περίπτωση που η Ευρωζώνη αριθμεί λιγότερα από 17 μέλη. «Τεράστια ζημιά η έξοδος της Ελλάδας» λέει ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Αντ.Ταγιάνι.

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ απέρριψε, την Τετάρτη, οποιαδήποτε σκέψη για χαλάρωση των δημοσιονομικών προγραμμάτων προσαρμογής στις υπερχρεωμένες χώρες της Ευρωζώνης. «Συμφωνούμε ότι, ειδικά στην Ευρωζώνη, θα πρέπει να τηρούνται τα προγράμματα και οι κανόνες έτσι ώστε να μπορεί να λειτουργεί» επισήμανε.