ευρωζώνη

Είμαστε ακόμα μπροστά στη διαδικασία της πρώτης αποτίμησης της Συμφωνίας των Βρυξελών. Εξάλλου, για πολλά χρόνια τόσο οι ειδικοί όσο και οι μη-ειδικοί θα κριτικάρουν και θα αναλύουν τις επιπτώσεις των αποφάσεων της συμφωνίας των Βρυξελών της 21/7/2011 όχι τόσο για την Ελληνική όσο για την Ευρωπαϊκή και την παγκόσμια ιστορία.

Σε θετικό κλίμα πραγματοποίησε τις επαφές του στις ΗΠΑ ο υπουργός Οικονομικών Ευ.Βενιζέλος. Σε ομιλία που απηύθυνε σε οικονομικό ινστιτούτο, τόνισε ότι «η υποστήριξη των ΗΠΑ, ιδίως μέσω του ΔΝΤ, είναι ζωτικής σημασίας» για την Ελλάδα και την Ευρωζώνη. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα αξιοποιήσει πλήρως την ευκαιρία που της δίνεται με τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ.

Την εθελοντική ανταλλαγή ελληνικών κρατικών ομολόγων από τους ιδιώτες μέσα σε λίγες εβδομάδες προωθούν -σύμφωνα με πηγή της ΕΕ- αξιωματούχοι της Ευρωζώνης και τραπεζίτες, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η περίοδος που η χώρα θα βρίσκεται σε μερική χρεοκοπία. Οι συζητήσεις συνεχίζονται και στόχος είναι να ξεκινήσει η ανταλλαγή ομολόγων στα τέλη Αυγούστου και να ολοκληρωθεί έως τις αρχές Σεπτέμβρη, διευκρινίζει η ίδια πηγή.

Οι αποφάσεις των ηγετών της Ευρωζώνης για την Ελλάδα δίνουν μία ξεκάθαρη κατεύθυνση για τον τερματισμό της κρίσης, ωστόσο απομένει ακόμα πολύ δουλειά για να γίνει», δηλώνει ο Ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν, μία ημέρα μετά τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής για το νέο πακέτο βοήθειας.

Ράλι σημείωσε το Χρηματιστήριο στην Αθήνα, όπως και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων σημείωσαν ραγδαία πτώση, καθώς οι επενδυτές αισιοδοξούν ότι η συμφωνία των ηγετών της Ευρωζώνης θα δώσει μία αποτελεσματική απάντηση στην κρίση χρέους που ταλαιπωρεί την Ελλάδα αλλά και το σύνολο της Ευρωζώνης. «Άλμα» 7,70% στις τράπεζες, μεγάλα κέρδη και για το ευρώ.

Η διάρκεια των δανείων που έχει λάβει η Ελλάδα από τον προσωρινό μηχανισμό διάσωσης, το EFSF, θα επιμηκυνθεί από τα 7,5 έτη σε τουλάχιστον 15 έτη, ενώ τα νέα δάνεια θα φέρουν μικρότερο επιτόκιο 3,5%, σύμφωνα με το προσχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ευρωζώνης. Επιπλέον, τονίζεται η ανάγκη μίας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, ενώ αναφέρεται ότι τα Διαρθρωτικά Ταμεία πρέπει να επανασχεδιαστούν με έμφαση στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη μέσα από ένα ευρωπαϊκό «Σχέδιο Μάρσαλ».

Η επιδείνωση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη και η μετάδοση του «ιού» στην Ιταλία ίσως φέρνει πιο κοντά την έκδοση ενός κοινού ευρωομολόγου στην Ευρωζώνη, μολονότι η γερμανική κυβέρνηση συνεχίσει να αντιστέκεται σθεναρά σε αυτό το ενδεχόμενο. Η Γερμανία ίσως δεν θα αντιστέκεται «για πάντα», αν μία τέτοια κίνηση χρειάζεται για να στηριχθεί η πολιτική και δημοσιονομική ολοκλήρωση, λέει ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Βέρνερ Χόγιερ. 

Η διεύρυνση του ρόλου του προσωρινού μηχανισμού ευρω-στήριξης (EFSF) είναι ένα από τα ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο των εντατικών διαπραγματεύσεων για το νέο πακέτο στήριξης της Ελλάδας και αναμένεται να είναι ένας από τους βασικούς άξονες των αποφάσεων που θα λάβει την Πέμπτη η Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της Ευρωζώνης. Μεταξύ των προτάσεων που συζητώνται είναι η δυνατότητα επέκτασης των πιστωτικών γραμμών προς τα κράτη, η επαναγορά ομολόγων στη δευτερογενή αγορά και ο απευθείας δανεισμός για την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ θα παρευρεθεί στην Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της Ευρωζώνης στις Βρυξέλλες την Πέμπτη. Την Τρίτη, το ΔΝΤ απηύθυνε έκκληση στην Ευρωζώνη για άμεση ανάληψη δράσης στο θέμα της Ελλάδας, προειδοποιώντας παράλληλα πως σε περίπτωση καθυστέρησης θα μπορούσε να υπάρξει μεγάλος παγκόσμιος αντίκτυπος.

Πίεση, προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο που παρατηρείται στην διαπραγμάτευση στους κόλπους της ΕΕ εν όψει της Συνόδου Κορυφής, ασκεί ο πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου, ο οποίος έχει διμερείς επαφές στις Βρυξέλλες και το απόγευμα θα συναντηθεί με τον Ζοζέ Μπαρόζο. Στον αντίποδα των δηλώσεων της Γερμανίδας καγκελαρίου, ο Γ.Παπανδρέου ζήτησε ισχυρό μήνυμα από την ΕΕ και έκανε λόγο για Σύνοδο Κορυφής που θα αποτελέσει ορόσημο επιτυχίας ή αποτυχίας για την πορεία της Ευρωζώνης. Να κρατήσουμε χαμηλά τον πήχη ζήτησε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Παντελής Οικονόμου, συμφωνώντας με την Ανγκελα Μέρκελ, η οποία δήλωσε ότι δεν θα πρέπει να περιμένουμε θεαματικά αποτελέσματα.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επέκρινε τη ζώνη του ευρώ ότι δεν έχει «συνεκτικό σχέδιο δράσης» για την κρίση του δημόσιου χρέους η οποία θα μπορούσε να έχει μια «εντελώς απρόβλεπτη έκβαση» δεδομένων των αδυναμιών του τραπεζικού τομέα. Μολονότι και το Ταμείο επιφυλάσσεται για το εάν η Ευρωζώνη χρειάζεται οπωσδήποτε μία «ομοσπονδιακού» τύπου δημοσιονομική αρχιτεκτονική, κρίνει ωστόσο απαραίτητη μία σε βάθος αναθεώρηση της οικονομικής διακυβέρνησης στην νομισματική ένωση ώστε να λυθούν οι δομικές της ανεπάρκειες.

Τα πυρά των αγορών δέχονται, στον απόηχο της κρίσης στην Ευρωζώνη, οι μετοχές στο Παρίσι αλλά και τα γαλλικά ομόλογα καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τις εξελίξεις με τους υπερχρεωμένους της ΕΕ και τις επιπτώσεις στο γαλλικό οικονομικό σύστημα. Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν πως οι πιέσεις, αν και φυσικά δεν συγκρίνονται με τις αντίστοιχες προς την Ισπανία και την Ιταλία, αποδεικνύουν πως πλέον η κρίση δεν αφορά την περιφέρεια του ευρώ αλλά το σύνολο της Ευρωζώνης.

Οι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης περιέγραψαν τρεις πιθανές επιλογές για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στο δεύτερο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας σε τηλεδιάσκεψη που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα, σύμφωνα με έγγραφο με ημερομηνία 16 Ιουλίου που επικαλείται το Reuters, ενώ κερδίζει έδαφος η πρόταση για επιβολή φόρου στον χρηματοπιστωτικό κλάδο από τον οποίο θα μπορούσαν να αντληθούν έσοδα 20 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη τριετία χωρλίς να υπάρχει κίνδυνος για «επιλεκτρική χρεοκοπία», αν και υπάρχουν αντιδράσεις από τις τράπεζες.

Η Ευρωζώνη εξετάζει την ιδέα να επιβληθεί φόρος στις τράπεζες στο πλαίσιο της λύσης για την κρίση χρέους της Ελλάδας επιβεβαίωσε ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Ζαν Λεονετί, μετά το σχετικό δημοσίευμα της Die Welt. Σύμφωνα με το Reuters, η πρόταση είχε εξετασθεί στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα.

Οι ανησυχίες στις αγορές για την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη άγγιξαν τη Δευτέρα ακόμη και τον σκληρό πυρήνα του ευρώ, με τα CDS για τη Γαλλία και τη Γερμανία να καταγράφουν αύξηση ενώ οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται για την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής την επόμενη Πέμπτη. Τα γαλλικά CDS αυξήθηκαν κατά 9 μονάδες βάσης φτάνοντας στο ρεκόρ των 123 μονάδων ενώ τα αντίστοιχα γερμανικά αυξήθηκαν κατά 4 μονάδες στις 64 μονάδες βάσης.

Τα stress test των ευρωπαϊκών τραπεζών δεν φαίνεται ότι κατάφεραν, τουλάχιστον άμεσα, να καθησυχάσουν τις αγορές για το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς οι μετοχές τους βρέθηκαν σε χαμηλό διετίας στις χρηματιστηριακές συνεδριάσεις της Δευτέρας εξαιτίας της ανησυχίας για την πορεία των διαβουλεύσεων στο ελληνικό ζήτημα. Σημαντικό το πλήγμα, λόγω των φόβων για διάχυση, στις περιφερειακές τράπεζες -και ιδιαίτερα τις ιταλικές- την στιγμή που και το ευρώ υποχωρούσε έναντι των υπόλοιπων νομισμάτων.

Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια για την σύγκληση έκτακτης Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ΕΕ για την κρίση στην Ευρωζώνη, ενώ βασική προτεραιότητα παραμένει να συμφωνήσουν οι υπουργοί Οικονομικών στις λεπτομέρειες του δεύτερου πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα, είπε την Τετάρτη εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης.

Αλλαγή πλεύσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με τη αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, καθώς η διάχυση των πιέσεων των αγορών και η μεταφορά τους στην Ιταλία, θέτει σε νέα βάση το πρόβλημα, διαπιστώνουν σε δημοσιεύμά τους την Τετάρτη οι Financial Times. Η βρετανική εφημερίδα προειδοποιεί πως ενδεχόμενη διάλυση της Ευρωζώνης θα ήταν πιο επικίνδυνη από το να μην είχε δημιουργηθεί ποτέ.

Τη λύση της επαναγοράς ελληνικού χρέους από τη δευτερογενή αγορά εξετάζουν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης. Όπως αναφέρουν και οι Financial Times Deutschland σήμερα, Τετάρτη, στα σκαριά βρίσκεται ένα τεράστιο πρόγραμμα επαναγοράς του ελληνικού χρέους στο 50% της ονομαστικής του αξίας. Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης «σπάνε τα ταμπού» στην προσπάθεια να αντιμετωπίσουν την κλιμακούμενη κρίση χρέους στη ζώνη του Ευρώ. Το σχέδιο περιλαμβάνει την χρηματοδότηση της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), ώστε να προβεί στην επαναγορά του χρέους στις τιμές αγοράς.

Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της ΕΕ θα πραγματοποιηθεί εντός των προσεχών ημερών με θέμα συζήτησης την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη. Πιθανή ημερομηνία διεξαγωγής της έκτακτης συνόδου είναι η Παρασκευή 15 Ιουλίου. Η συνάντηση των ηγετών της ΕΕ έρχεται μετά την αδυναμία του χθεσινού μαραθώνιου Eurogroup να δώσει μια σαφή απάντηση στις αγορές για την κρίση χρέους που κινδυνεύει να επεκταθεί σε Ιταλία και Ισπανία. Πάντως, ο Όλι Ρεν δήλωσε την Τρίτη πως σε ό,τι αφορά το νέο πακέτο βοήθειας οι Ευρωπαίοι έχουν ήδη καταλήξει στο 99% της συμφωνίας και πρόσθεσε ότι συνεχίζονται οι συζητήσεις για τη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους.

Ο κίνδυνος μετάδοσης της ελληνικής κρίσης σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και το πολύ πιθανό πλήγμα στην ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας είναι σημαντικός και γι' αυτό η ΕΕ θα πρέπει να λάβει σύντομα αποφάσεις, δήλωσε την Τρίτη ο Φινλανδός επίτροπος Όλι Ρεν. Σε ό,τι αφορά το νέο πακέτο βοήθειας, είπε ότι οι Ευρωπαίοι έχουν ήδη καταλήξει στο 99% της συμφωνίας. Πρόσθεσε ότι συνεχίζονται οι συζητήσεις για τη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους.  Σύμφωνα με ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή θα γίνει έκτακτη Σύνοδος Κορυφής τις επόμενες ημέρες για την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη.

Στα υψηλότερα επίπεδα των 14 τελευταίων ετών ανήλθαν οι αποδόσεις των ιταλικών και ισπανικών κρατικών ομολόγων την Τρίτη, καθώς οι αγορές δεν πείθονται από τις δηλώσεις των ευρωπαϊκων κυβερνήσεων για περαιτέρω βοήθεια στις υπερχρεωμένες χώρες της ευρω-περιφέρειας, καταδεικνύοντας ότι η κρίση δεν πρόκεται να τελειώσει σύντομα.

Εν μέσω έντονων ανησυχιών για την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη και ειδικά στην Ελλάδα, οι αγορές αντέδρασαν με νευρικότητα τη Δευτέρα, ωθώντας τους δείκτες σε Ευρώπη και ΗΠΑ σημαντικά χαμηλότερα από το άνοιγμα.

Σε δύο επιλογές φαίνεται ότι καταλήγουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα συζητήσουν την Δευτέρα τις προτάσεις για επαναγορά ομολόγων από τη δευτερογενή αγορά και την ανταλλαγή ομολόγων με νέους τίτλους μεγαλύτερης διάρκειας. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναμένεται να καταλήξουν σε συμφωνία μέχρι τα τέλη Ιούλιου, οπότε ενδεχομένως θα πραγματοποιηθεί νέα συνάντηση του Eurogroup, καθώς η αναβολή των αποφάσεων για τον Σεπτέμβριο οδηγεί σε ραγδαία επιδείνωση την κρίση χρέους, όπως φαίνεται από την ένταση των κερδοσκοπικών επιθέσεων και στην Ιταλία.

Τη τεχνική συνδρομή ιδιωτικών τραπεζών για την παροχή συμβουλών αναφορικά με τον τρόπο που πρέπει να αντιδράσει σε ενδεχόμενο πτωχεύσεως κράτους μέλους της ζώνης του ευρώ έχει ζητήσει η ΕΚΤ. Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα Handelsblatt η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ζητήσει από ιδιωτικές τράπεζες να της παράσχουν συμβουλές για το πώς πρέπει να αντιδράσει σε περίπτωση χρεοκοπίας κράτους μέλους της ζώνης του ευρώ, ώστε να περιορίσει την «ραδιενεργό τέφρα».