Σφοδρότατη επίθεση εναντίον της οικονομικής πολιτικής που ακολουθείται στην Κύπρο, αλλά και προσωπικά εναντίον του Δημήτρη Χριστόφια εξαπέλυσαν οι Financial Times, προεξοφλώντας ότι ο επόμενος πονοκέφαλος για την ευρωζώνη θα είναι η Κύπρος.
Παρά το ισχυρό πλήγμα από την καταστροφική έκρηξη στη ναυτική βάση στο Ζύγι, η Κύπρος δεν θα χρειαστεί απαραίτητα βοήθεια από την ΕΕ για να ανορθώσει την οικονομία της, διαβεβαίωσε την Πέμπτη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφανος Στεφάνου, επισημαίνοντας ότι οι ανάγκες της χώρας είναι καλυμμένες για το 2011, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο προσφυγής στο μηχανισμό της ΕΕ.
Την διάθεση άλλων 28 εκατομμύρια ευρώ για την καταπολέμηση της επισιτιστικής κρίσης στην Κένυα και τη Σομαλία ανακοίνωσε την Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Ένωση με την προοπτική να αυξήσει ακόμα περισσότερο τα ποσά. Από τις αρχές του χρόνου περισσότεροι από 130.000 Σομαλοί έχουν καταφύγει στη γειτονική Κένυα και την Αιθιοπία με τις Αρχές των χωρών να αδυνατούν να αντιμετωπίσουν την κρίση.
Τα οφέλη από τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής και η προοπτική για τη χώρα βρέθηκαν στο επίκεντρο της ομιλίας του πρωθυπουργού στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ την Τετάρτη. Ο Γ.Παπανδρέου υπογράμμισε ως ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα των εντατικών διαπραγματεύσεων το γεγονός ότι «κρατήσαμε την Ελλάδα στον πυρήνα της ΕΕ». Παράλληλα, εξαπέλυσε επίθεση κατά της ΝΔ για μικροκομματική πολιτική, σημειώνοντας ότι ο αρχηγός της επιδιώκει να γίνει πρωθυπουργός ακόμη και σε μια «Ελλάδα της Δραχμής».
Η Κομισιόν έκρινε σύμφωνη μόνο με το γράμμα -και όχι με το πνεύμα- της συνθήκης του Σένγκεν την στάση της Γαλλίας απέναντι στους Τυνήσιους μετανάστες που πήραν βίζα από την Ιταλία, έπειτα από τη διαμάχη μεταξύ Ρώμης και Παρισιού για το ζήτημα. Οι γαλλικές συνοριακές αρχές διενήργησαν ελέγχους στα τρένα που μετέφεραν τους Τυνήσιους μετανάστες, οι οποίοι -θεωρητικά- μπορούσαν με την ιταλική βίζα να μετακινηθούν ελεύθερα στα 25 μέλη της Συνθήκης του Σένγκεν.
«Η ΕΕ αδίκησε τους Τουρκοκύπριους και ξεγέλασε την Τουρκία» υποστηρίζει ο Ταγίπ Ερντογάν υπερασπιζόμενος τη «σκληρή προειδοποίηση», που απηύθυνε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ότι η Τουρκία θα «παγώσει» τις σχέσεις της με την ΕΕ, αν δεν έχει λυθεί το Κυπριακό μέχρι την ανάληψη της προεδρίας της ΕΕ από την Κυπριακή Δημοκρατία. Πρόσθεσε μάλιστα ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει σχέδιο, βάσει του οποίου θα μπορούσε να υπάρξει λύση του Κυπριακού.
Για το τέλος μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης έκανε λόγο ο πρωθυπουργός στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου μετά τη Σύνοδο Κορυφής. Ο κ. Παπανδρέου υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις της ΕΕ αποτελούν εγγύηση για το αύριο της Ελλάδας, ενώ για το κατά πόσο η συμμετοχή ιδιωτών θα εκληφθεί ως «επιλεκτική χρεοκοπία», είπε ότι είναι δευτερεύον ζήτημα το τι θα πουν οι Οίκοι, δεδομένου ότι οι ελληνικές τράπεζες εξασφάλισαν την απαραίτητη ρευστότητα.
Ένα «μεγαλεπήβολο πακέτο»109 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει μείωση επιτοκίων, επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και εθελοντική συμμετοχή των ιδιωτών μόνο για την Ελλάδα, ανακοίνωσε ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν βαν Ρομπάι στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου από κοινού με τον Γιώργο Παπανδρέου και τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο. Ο ίδιος ανακοίνωσε την αποφασιστικότητα της ΕΕ να στηρίξει το ευρώ, αλλά και να δημιουργήσει αναχώματα σε τυχόν νέες κρίσεις.
H συμφωνία που επιτεύχθηκε στη Σύνοδο Κορυφής δίνει στην Αθήνα ένα νέο πακέτο στήριξης, ύψους 109 δισ. ευρώ, με τη συνεισφορά του ΔΝΤ και τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε «αυστηρά εθελοντική βάση» -και τους Ευρωπαίους ηγέτες να υπογραμμίζουν σε όλους τους τόνους πως αποφεύγουν την επιλεκτική χρεοκοπία. Πυρήνας του νέου σχεδίου είναι ο εξαιρετικά διευρυμένος ρόλος του EFSF –με μέτρα στα οποία μέχρι πρότινος ήταν αντίθετο το Βερολίνο- και ευνοϊκές προβλέψεις και για την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Το μήνυμα που θέλουν να περάσουν οι Βρυξέλλες είναι σαφές: Η ΕΕ θα κάνει το παν για να διασώσει το ευρώ.
Η έλλειψη ξεκάθαρων ευρωπαϊκών αποφάσεων γίνεται «αργός θάνατος» για την ελληνική οικονομία, υποστήριξε ο υπουργός Ανάπτυξης Μιχάλης Χρυσοχοΐδης από το Βερολίνο, όπου βρίσκεται με στόχο την προσέλκυση γερμανικών επενδύσεων, καλώντας τους Ευρωπαίους ηγέτες να πάρουν «αποφάσεις άμεσα». Ο υπουργός εμφανίστηκε αισιόδοξος για την έκβαση της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, αλλά αρνήθηκε να κάνει προβλέψεις για τις λεπτομέρειες του υπό συζήτηση σχεδίου.
Διμερείς κινήσεις για εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας συμφώνησαν το υπουργείο Ανάπτυξης και τα γερμανικά υπουργεία Οικονομίας και Οικονομικών.
Σε δεινή οικονομική κατάσταση έχει εισέλθει η κυπριακή οικονομία, η οποία επιβαρύνεται υπέρμετρα και από τα αποτελέσματα της έκρηξης στη ναυτική βάση "Ευάγγελος Φλωράκης" -την στιγμή που το κυπριακό ΑΕΠ φτάνει τα 17 δισ. ευρώ και το συνολικό δημόσιο χρέος τα 10 δισ. ευρώ. Οι οικονομικές επιπτώσεις από την έκρηξη εκτιμώνται στα 2,4 δισ. ευρώ ενώ η Κομισιόν αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο οικονομικής στήριξης για την κάλυψη του κόστους των ζημιών .
Με το βλέμμα των αγορών στραμμένο πάνω τους συναντώνται την Πέμπτη οι Ευρωπαίοι ηγέτες στις Βρυξέλλες για τη Σύνοδο Κορυφής που σκοπεύει να υπερπηδήσει τον σκόπελο του ελληνικού χρέους, τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί για συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα αλλά και να εξασφαλιστεί η απαραίτητη συμφωνία της ΕΚΤ σε όποιες κινήσεις θα αποφασιστούν -με την Κομισιόν να προειδοποιεί πως η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή και η επίτευξη συμφωνία είναι «ζωτικής σημασίας». Μπαράζ επαφών για την σφυρηλάτηση κοινής θέσης εν όψει της Συνόδου, καίριο στοίχημα η εξεύρεση κοινού εδάφους μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού.
Την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τραπεζικού τομέα της ΕΕ καθώς και της στήριξης της πραγματικής οικονομίας από τις τράπεζες πρότεινε την Τετάρτη η Κομισιόν. Με την πρότασή της μεταφέρει στην Ευρώπη τα διεθνή πρότυπα σχετικά με τα τραπεζικά κεφάλαια που συμφωνήθηκαν σε επίπεδο G-20 και είναι ευρύτερα γνωστά ως συμφωνία της Βασιλείας ΙΙΙ. Η Ευρώπη θα πρωτοπορήσει στο ζήτημα αυτό, εφαρμόζοντας τους εν λόγω κανόνες σε περισσότερες από 8.000 τράπεζες που αντιπροσωπεύουν το 53% του παγκόσμιου ενεργητικού.
Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο διόρισε την Τετάρτη ομάδα εργασίας, η οποία θα βοηθήσει την Ελλάδα στην ταχύτερη απορρόφηση των κονδυλίων από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. Η συμφωνία για την αναθεώρηση και επιτάχυνση του ΕΣΠΑ που έκλεισε ο υπουργός Ανάπτυξης Μ. Χρυσοχοΐδης την περασμένη Πέμπτη στις Βρυξέλλες αποφέρει οικονομικό όφελος ύψους 14 δισ. ευρώ, που θα κατευθυνθεί στην ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας.
Συνελήφθη την Τετάρτη στη Σερβία ο Σερβοκροάτης Γκόραν Χάτζιτς, ο τελευταίος από τους καταζητούμενους για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY). «Με την σύλληψή του κλείνει το πιο δύσκολο κεφάλαιο της συνεργασίας με το ICTY» δήλωσε ο Μπόρις Τάντιτς. Ο Χάτζιτς αναμένεται να μεταφερθεί στη Χάγη μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ, σύμφωνα με τον δικηγόρο του, δεν σκοπεύει να ασκήσει έφεση. ΝΑΤΟ, ΕΕ και ICTY χαιρέτισαν τη σύλληψη του Γκ.Χάτζιτς.
Η Ευρώπη πρέπει να μειώσει τα επιτόκια και να επιμηκύνει τον χρόνο αποπληρωμής των έκτακτων δανείων και να εκδώσει ευρωομόλογα ως ανάχωμα σε μελλοντικές κρίσεις, δήλωσε την Τρίτη ο υπουργός Εξωτερικών Σταύρος Λαμπρινίδης, κατά την ομιλία του σε συνέδριο στη Βαρσοβία. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της επιβολής φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, από τον οποίο εκτίμησε ότι θα μπορούσαν να αντληθούν έσοδα ύψους 150 δισ. ευρώ.
Πίεση, προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο που παρατηρείται στην διαπραγμάτευση στους κόλπους της ΕΕ εν όψει της Συνόδου Κορυφής, ασκεί ο πρωθυπουργός Γ.Παπανδρέου, ο οποίος έχει διμερείς επαφές στις Βρυξέλλες και το απόγευμα θα συναντηθεί με τον Ζοζέ Μπαρόζο. Στον αντίποδα των δηλώσεων της Γερμανίδας καγκελαρίου, ο Γ.Παπανδρέου ζήτησε ισχυρό μήνυμα από την ΕΕ και έκανε λόγο για Σύνοδο Κορυφής που θα αποτελέσει ορόσημο επιτυχίας ή αποτυχίας για την πορεία της Ευρωζώνης. Να κρατήσουμε χαμηλά τον πήχη ζήτησε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Παντελής Οικονόμου, συμφωνώντας με την Ανγκελα Μέρκελ, η οποία δήλωσε ότι δεν θα πρέπει να περιμένουμε θεαματικά αποτελέσματα.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επέκρινε τη ζώνη του ευρώ ότι δεν έχει «συνεκτικό σχέδιο δράσης» για την κρίση του δημόσιου χρέους η οποία θα μπορούσε να έχει μια «εντελώς απρόβλεπτη έκβαση» δεδομένων των αδυναμιών του τραπεζικού τομέα. Μολονότι και το Ταμείο επιφυλάσσεται για το εάν η Ευρωζώνη χρειάζεται οπωσδήποτε μία «ομοσπονδιακού» τύπου δημοσιονομική αρχιτεκτονική, κρίνει ωστόσο απαραίτητη μία σε βάθος αναθεώρηση της οικονομικής διακυβέρνησης στην νομισματική ένωση ώστε να λυθούν οι δομικές της ανεπάρκειες.
Σε προκλητικές δηλώσεις προχώρησε ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λίγο πριν αναχωρήσει για τα κατεχόμενα, εν όψει της μαύρης επετείου της εισβολής του 1974. Επανέλαβε ότι δεν πρόκειται να συνεργαστεί με την κυπριακή προεδρία της ΕΕ. «Δεν τους αναγνωρίζουμε. Ποτέ δεν πρόκειται να καθίσουμε στο ίδιο τραπέζι μαζί τους» είπε. «Αντί να επιδεικνύει την αναγκαία πολιτική βούληση για αμοιβαία αποδεκτή λύση του Κυπριακού, η Τουρκία προσπαθεί μάταια να υπαγορεύσει στην ΕΕ τη σύνθεση και τον τρόπο λειτουργίας της» δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, Σταύρος Λαμπρινίδης.
Όλες οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τις διαπραγματεύσεις εντός ΕΕ για το χρέος εξετάστηκαν στην ευρύτατη κυβερνητική σύσκεψη, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, υπό τον πρωθυπουργό. Ο κ. Παπανδρέου θα επικοινωνήσει με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς, προκειμένου να τους ενημερώσει σχετικά.
Την αισιοδοξία της κυβέρνησης για επίτευξη συμφωνίας επί του ελληνικού χρέους στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ εξέφρασε ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος σε δηλώσεις του σε διεθνές πρακτορείο ειδήσεων, αναφέροντας πως η εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης εκτελείται σύμφωνα με τον προγραμματισμό. «Η προστασία της Ελλάδας είναι μηχανισμός αυτοάμυνας για ολόκληρη την Ευρωζώνη» τόνισε ο υπουργός, δηλώνοντας πεπεισμένος πως οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα καταλήξουν σε συμφωνία για να αποφευχθεί ένα φαινόμενο ντόμινο στην ΕΕ.
Τη μεταρρύθμιση της Συνθήκης Δουβλίνο 2 προτείνει η Πολωνία, μια πρόταση που συναντά την έντονη αντίδραση της Γαλλίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Σύμφωνα με το Παρίσι, η πρόταση αυτή (την οποία στηρίζει και η Ελλάδα) θα μπορούσε να οδηγήσει στην «αποποίηση της ευθύνης των κρατών-μελών μέσα από τα οποία οι παράνομοι μετανάστες εισέρχονται στην ΕΕ».
Πότε θα πρέπει να καταγγέλλονται οι παραβάσεις, ποιες είναι οι διαδικασίες για το σκοπό αυτό και ποιοι είναι οι μορφότυποι που οφείλουν να χρησιμοποιούνται ενδέχεται να προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά από διαβούλευση με τα εμπλεκόμενη μέρη σε όλα τα κράτη-μέλη έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2011.
Την ώρα που οι σκληρές διαπραγματεύσεις κορυφώνονται εν όψει της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ την Πέμπτη, το Παρίσι δηλώνει ότι ελπίζει πως το νέο σχέδιο βοήθειας προς την Ελλάδα θα εγκριθεί στη διάρκεια της συνάντησης στις Βρυξέλλες. Πάντως, Μέρκελ και Τρισέ εξακολουθούν να επιμένουν στις αντίθετες απόψεις τους, με την Γερμανίδα καγκελάριο να δηλώνει πως δεν θα μεταβεί στις Βρυξέλλες εάν δεν υπάρχει λύση. Το γεγονός είναι ότι μια Σύνοδος χωρίς αποτέλεσμα θα εντείνει την κρίση στην Ευρωζώνη και για το λόγο αυτό πηγές προσκείμενες στον Βαν Ρομπάι σημειώνουν πως ο πρόεδρος της ΕΕ δεν θα επιτρέψει τη λήξη της Συνόδου έως ότου οι ηγέτες λάβουν κάποια απόφαση.
Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τη λύση στο ζήτημα χρέους της Ελλάδας, εν όψει της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ την Πέμπτη. Tο Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF) ανακοίνωσε ότι «έχει σημειωθεί πρόοδος» ανάμεσα στους πιστωτές και τους ευρωπαίους αξιωματούχους στη Ρώμη για το θέμα της συμμετοχής ιδιωτών στο νέο πακέτο βοήθειας για την Ελλάδα. Ωστόσο, σε πολιτικό επίπεδο τόσο η Ανγκελα Μέρκελ, όσο και ο Ζαν Κλοντ Τρισέ επιμένουν στις (αντίθετες) απόψεις τους, με την Γερμανίδα καγκελάριο να δηλώνει πως θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής, μόνο αν υπάρξει αποτέλεσμα.