Διεθνής Οικονομία

Το κλείσιμο των εκκρεμοτήτων εν όψει της έλευσης της τρόικας στην Αθήνα, το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης, η αποκρυστάλλωση των όρων του προγράμματος ανταλλαγής ομολόγων (PSΙ) και η διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων του Δημοσίου εξετάσθηκαν σε δίωρη συνάντηση του πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου με τον υπουργό Οικονομικών Ευάγγ. Βενιζέλο και τους αναπληρωτές υπουργούς Φ. Σαχινίδη και Π. Οικονόμου. «Έχουμε μπροστά μας έναν αγώνα δρόμου για να επιτύχουμε τη δανειακή σύμβαση, λέει ο υπουργός Επικρατείας Π. Καψής. 

Ασφυκτικό πρέσινγκ για σαρωτικές αλλαγές που θα επιφέρουν σημαντικές μειώσεις στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα, ασκεί η τρόικα στην κυβέρνηση. Στο τραπέζι των διαβουλεύσεων με συνδικάτα και εργοδότες είναι από το «ήπιο» σενάριο για «πάγωμα» μισθών και ωριμάνσεων για μία τριετία, έως το σκληρότερο που προβλέπει κατάργηση του 13ου-14ου μισθού και συμπίεση του κατώτατου μισθού σε επίπεδο... Πορτογαλίας. 

Υποχρεωτική είναι από σήμερα, Δευτέρα, η έκδοση πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης και για τις μισθώσεις όλων των ακινήτων πάνω από 50 τετραγωνικά μέτρα. Τα ενεργειακά πιστοποιητικά εκδίδονται από τους ενεργειακούς επιθεωρητές, οι οποίοι μετά από έλεγχο κατατάσσουν τα κτίρια σε βαθμίδες ενεργειακής απόδοσης και αποσκοπούν στην ενημέρωση του ιδιοκτήτη ή του ενοικιαστή για την κατανάλωση ενέργειας του κτιρίου που χρησιμοποιούν, ενώ περιλαμβάνουν και συστάσεις για λήψη μέτρων που θα μπορούσαν να αναβαθμίσουν την ενεργειακή συμπεριφορά του κτιρίου.

Την Ελλάδα φέρνει η Goldman Sachs ως παράδειγμα προκειμένου να στηρίξει την άποψη της πως η συνέχιση των πολιτικών λιτότητας θα εγκλωβίσει τις περιφερειακές χώρες της ζώνης του ευρώ σε φαύλο κύκλο ύφεσης και δημοσιονομικών αστοχιών. Επικαλούμενη την ελληνική εμπειρία η Goldman Sachs αναφέρει πως οι αρχές έχουν πια καταλάβει πως οι απαιτήσεις για μεγαλύτερες δημοσιονομικές προσπάθειες και επίτευξη των βραχυπρόθεσμων στόχων για το έλλειμμα, εγκυμονούν τον κίνδυνο παγίδευσης των περιφερειακών χωρών σε έναν φαύλο κύκλο χαμένων στόχων, μεγαλύτερης λιτότητας, οικονομικής αδυναμίας και μείωσης των φορολογικών εσόδων. 

Στην έκδοση εντόκων γραμματίων 26 εβδομάδων με στόχο το δανεισμό 1,25 δισ. ευρώ προχωρεί την Τρίτη το Ελληνικό Δημόσιο. Σημειώνεται πως το 2012 οι εκδόσεις εντόκων γραμματίων θα μειωθούν από τα 13 δισ. ευρώ το 2011 σε περίπου 6,5 δισ. ευρώ. Sτην προηγούμενη έκδοση εντόκων γραμματίων 26 εβδομάδων τον Δεκέμβριο το Δημόσιο άντλησε 1,625 δισ. ευρώ, με το επιτόκιο να διαμορφώνεται 0,06% υψηλότερα από ότι στην αντίστοιχη έκδοση του Νοεμβρίου.

Μέσα στην άνοιξη αναμένεται να έχουν ψηφισθεί οι νέες ρυθμίσεις που προωθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος στον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό. Ο νέος ΓΟΚ, που θα αναρτηθεί τις επόμενες ημέρες στο Διαδίκτυο για διαβούλευση, προβλέπει, μεταξύ άλλων, αύξηση υπό προϋποθέσεις του συντελεστή δόμησης και ενσωμάτωση των ημιυπαίθριων χώρων σε αυτόν, μεγαλύτερα ύψη και όγκους στα κτίρια και συνενώσεις οικοπέδων. Τι θα γίνει με τα εκτός σχεδίου οικόπεδα.

Την πρώτη συνάντηση τους για την όπως όλα δείχνουν κρίσιμη για το μέλλον του ευρώ χρονιά πρόκειται έχουν τη Δευτέρα στο Βερολίνο η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί. Πυκνές επαφές, διεργασίες στο παρασκήνιο και κινητικότητα στις πρωτεύουσες και τις Βρυξέλλες μέχρι το τέλος του μήνα ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 30 Ιανουαρίου.

Σε μείζον πρόβλημα για την κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου αναδεικνύεται η απαίτηση της τρόικας για μείωση μισθολογικού κόστους στον ιδιωτικό τομέα, κάτι που παρουσιάζεται ως προϋπόθεση για να προχωρήσει η επόμενη δανειακή σύμβαση. Εντός της εβδομάδας αναμένεται να συναντηθούν εργοδότες και εργαζόμενοι για να καθορίσουν τη θέση τους απέναντι στις απαιτήσεις της τρόικας.

Τη βεβαιότητα ότι θα υπάρξουν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα στον Ελλαδικό χώρο, εξέφρασε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος για θέματα ενέργειας Γιάννης Μανιάτης, μιλώντας στο ΒΗΜΑ 99,5. Χωρίς μάλιστα να αποκλείει ότι θα υπάρξει άμεσο ενδιαφέρον από εταιρείες.

Με την προειδοποίηση ότι ο φόρος Τόμπιν -δηλαδή ο φόρος επί των χρηματοοικονομικών συναλλαγών- μπορεί να οδηγήσει τους επενδυτές σε άλλες αγορές, γαλλικός οργανισμός για την προστασία της χρηματοπιστωτικής αγοράς, ο Paris Europlace, κατήγγειλε τα σχέδια του Νικολά Σαρκοζί να προχωρήσει μόνος του στην επιβολή ενός τέτοιου φόρου.

Ευθείες βολές κατά του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί εκτοξεύει ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Ρομάνο Πρόντι, λέγοντας ότι καθήκον της Γαλλίας είναι η ανασυγκρότηση της ευρωπαϊκής ενότητας «κι όχι να γίνεται η ρεζέρβα της Γερμανίας».

Αμφιβολίες στο ΔΝΤ για την ικανότητα της Ελλάδας να βάλει τάξη στα δημοσιονομικά της φέρεται να καταδεικνύει εσωτερικό έγγραφο του Ταμείου, γνώση του οποίου επικαλείται το γερμανικό περιοδικό Spiegel. Το έγγραφο φέρεται να υποστηρίζει ότι είτε η Αθήνα πρέπει να πάρει επιπλέον μέτρα λιτότητας, είτε οι ιδιώτες πιστωτές να δεχτούν μεγαλύτερο «κούρεμα», είτε τα κράτη της Ευρωζώνης να παράσχουν μεγαλύτερη οικονομική στήριξη.

Την αντίθεσή του στην άποψη της Γερμανίδας καγκελάρίου πως η αποτυχία του ευρώ θα έφερνε την αποτυχία της Ευρώπης επαναλαμβάνει ο Χορστ Ζίχοφερ, πρόεδρος του CSU, αδελφού κόμματος των Χριστιανοδημοκρατών στη Βαυαρία και εταίρος της κυβέρνησης, επιμένοντας πως εάν μία χώρα «όπως η Ελλάδα» αποχωρούσε από την Ευρωζώνη δεν θα κατέρρε το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Σε νέες διευκρινίσεις σχετικά με την πώληση των τεσσάρων Airbus που ανήκουν στο Δημόσιο και χρησιμοποιούσε η παλιά Ολυμπιακή Αεροπορία πριν την ιδιωτικοποίησή της προχώρησε το υπουργείο Οικονομικών.

Η απομείωση στην αξία του ελληνικού χρέους που διακρατούν οι ιδιώτες πιστωτές ίσως χρειαστεί να ξεπεράσει το 50% που προβλέπεται στην συμφωνία της Συνόδου Κορυφής του Οκτωβρίου, υποστηρίζει ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ. «Τα στοιχεία για το ελληνικό χρέος δεν είναι καλά, χρειάζεται σημαντική μείωση ώστε να μπορέσει η Ελλάδα να πάρει ανάσα» ανέφερε, λέγοντας πως καθώς τα ελληνικά μακροοικονομικά επιδεινώνονται, «ίσως χρειαστεί μεγαλύτερο κούρεμα».

Αντιμέτωποι με νέο κύμα πιέσεων στην Ευρωζώνη βρίσκονται οι Ευρωπαίοι ηγέτες, λίγες ημέρες μετά την έναρξη της νέας χρονιάς. Ήδη, το πρώτο ραντεβού κορυφής μεταξύ του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί και του Ιταλού πρωθυπουργού Μάριο Μόντι πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή και θα ακολουθήσει η συνάντηση του Σαρκοζί με την Γερμανίδα Καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ τη Δευτέρα. Την ίδια ημέρα, στο Λονδίνο, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Νικ Κλεγκ συγκαλεί σύσκεψη Φιλελευθέρων -με τη συμμετοχή των Όλι Ρεν και Φίλιπ Ρέσλερ- σε μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης με την ΕΕ, μετά από το βέτο του Κάμερον στις 9 Δεκεμβρίου.

Εντός της εβδομάδας αναμένεται να συναντηθούν εργοδότες και εργαζόμενοι για να καθορίσουν τη θέση τους απέναντι στις απαιτήσεις της τρόικας για μείωση αμοιβών στον ιδιωτικό τομέα, κατάργηση 13ου και 14ου μισθού, πάγωμα ωριμάνσεων και μείωση εισφορών. Η ΓΣΕΕ, που συνεδριάζει την Τρίτη, απορρίπτει μείωση στους κατώτατους μισθούς, όπως και στις μισθολογικές ωριμάνσεις, ενώ δέχεται τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, υπό την προϋπόθεση να καλυφθούν με άλλους τρόπους οι απώλειες των Ταμείων. Ο ΣΕΒ φαίνεται να απορρίπτει τη μείωση των κατώτατων μισθών, αλλά συζητά την κατάργηση των ωριμάνσεων και ζητά την μείωση του μη μισθολογικού κόστους.

Την εκτίμηση ότι το «κούρεμα» του 50% δεν είναι αρκετό και πως η συμμετοχή σε αυτό θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική, ακόμη κι αν προέκυπτε ο κίνδυνος χρεοκοπίας, εκφράζει ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου στο γερμανικό υπουργείο Οικονομικών και στενός συνεργάτης του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, Κλέμενς Φούεστ. Σε συνέντευξή του στο Βήμα της Κυριακής, ο Φούεστ τονίζει ότι η Ελλάδα είναι ήδη χρεοκοπημένη και θα έπρεπε η ελληνική κυβέρνηση να πει ότι δεν μπορεί να εξοφλήσει τα χρεή της κι έτσι να γίνει ένας καλύτερος διακανονισμός. Πιθανή ανάγκη μεγαλύτερου κουρέματος -αλλά και μισθολογικής προσαρμογής- βλέπει και ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ.

Πραγματικότητα θα γίνει μέσα στο 2012 ο φόρος επί των χρηματοοικονομικών συναλλαγών, τόνισε την Παρασκευή ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Φρανσουά Μπαρουέν, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η Γαλλία θα προχωρήσει στην επιβολή του φόρου, ακόμα και αν χρειασθεί να το κάνει μόνη της, χωρίς να περιμένει τις άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οι οποίες επιμένουν στην ανάγκη της ταυτόχρονης εφαρμογής του φόρου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Το θέμα αυτό, όπως και το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, θα κυριαρχήσουν την ερχόμενη Δευτέρα στη συνάντηση Μέρκελ - Σαρκοζί στο Παρίσι.

Ακολουθώντας τις κινήσεις της Moody's και της Standard and Poor's, ο οίκος αξιολόγησης Fitch υποβάθμισε την Παρασκευή την Ουγγαρία στην κατηγορία junk, επικαλούμενη τη διαμάχη της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την οικονομική στήριξη της Βουδαπέστης.