Η κατάκτηση του δεύτερου Μουντιάλ από την Ισπανία δεν αποτελεί μόνο τη μεγαλύτερη αθλητική επιτυχία της χώρας τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με οικονομολόγους και πανεπιστημιακές μελέτες, μπορεί να εξελιχθεί και σε έναν ισχυρό μοχλό ανάπτυξης, δημιουργώντας πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα που εκτιμάται ότι θα φτάσει έως και τα 8 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στο επόμενο εξάμηνο.

Η εικόνα του Ρόδρι να σηκώνει το τρόπαιο στη Νέα Υόρκη μεταδόθηκε σε εκατοντάδες εκατομμύρια τηλεθεατές σε όλο τον κόσμο, προσφέροντας στην Ισπανία μια διαφημιστική προβολή που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, θα κόστιζε δισεκατομμύρια ευρώ. Η διεθνής προβολή, η θετική εικόνα της χώρας και η αυξημένη δημοσιότητα αποτελούν, σύμφωνα με τους ειδικούς, άυλα αλλά εξαιρετικά πολύτιμα οικονομικά κεφάλαια.

Μελέτη του Πανεπιστημίου του Αμπερντίν, την οποία επικαλείται ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βαλένθια Αλεχάντρο Σαν Νικολάς, δείχνει ότι οι χώρες που κατακτούν το Παγκόσμιο Κύπελλο εμφανίζουν κατά μέσο όρο πρόσθετη αύξηση του ΑΕΠ κατά περίπου 0,48% μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Με δεδομένο ότι το ισπανικό ΑΕΠ προσεγγίζει σήμερα τα 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ, η θεωρητική επίδραση μεταφράζεται σε οικονομική δραστηριότητα περίπου 8 δισ. ευρώ, αν και το καθαρό όφελος εκτιμάται πιθανότερα μεταξύ 4 και 6 δισ. ευρώ.

Το σημαντικότερο οικονομικό όφελος δεν προέρχεται από το ίδιο το ποδόσφαιρο, αλλά από τη διεθνή εικόνα της χώρας. Η επιτυχία αυξάνει την αναγνωρισιμότητα της Ισπανίας, ενισχύει την εμπιστοσύνη ξένων επενδυτών και διευκολύνει τις εμπορικές και επιχειρηματικές επαφές. Όπως επισημαίνουν οι οικονομολόγοι, καμία πολυεθνική δεν θα επενδύσει αποκλειστικά επειδή μια χώρα κατέκτησε το Μουντιάλ. Ωστόσο, η επιτυχία δημιουργεί ευνοϊκότερο περιβάλλον, αυξάνει την προβολή και μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες συνεργασίες.

Παράλληλα, η κατάκτηση του τροπαίου κινητοποιεί και την εσωτερική κατανάλωση. Υπολογίζεται ότι οι Ισπανοί δαπάνησαν περίπου 986 εκατομμύρια ευρώ κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης για τηλεοράσεις, αθλητικές εμφανίσεις, σημαίες, ηλεκτρονικά προϊόντα, αλλά και για έξοδο σε εστιατόρια, μπαρ και χώρους ψυχαγωγίας.

Οι οικονομολόγοι αναφέρονται επίσης στον λεγόμενο «παράγοντα ευημερίας» (well-being effect), σύμφωνα με τον οποίο η συλλογική χαρά και η αισιοδοξία που προκαλεί μια μεγάλη αθλητική επιτυχία μπορούν να ενισχύσουν προσωρινά την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα. Παρόλα αυτά, διευκρινίζουν ότι οι μακροπρόθεσμες καταναλωτικές αποφάσεις εξακολουθούν να εξαρτώνται κυρίως από το διαθέσιμο εισόδημα και όχι από τα αθλητικά αποτελέσματα.

Ένα ακόμη πιθανό όφελος αφορά τον τουρισμό. Η Ισπανία βρίσκεται ήδη κοντά στο ιστορικό όριο των 100 εκατομμυρίων επισκεπτών ετησίως και η παγκόσμια προβολή που προσφέρει το Μουντιάλ ενδέχεται να προσελκύσει ακόμη περισσότερους ταξιδιώτες, ιδιαίτερα από αναπτυσσόμενες αγορές της Ασίας, όπου αυξάνεται διαρκώς η μεσαία τάξη και το ενδιαφέρον για ταξίδια στην Ευρώπη.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο. Η κυβέρνηση καλείται να αξιοποιήσει το θετικό μομέντουμ μέσα από αποτελεσματικές πολιτικές προσέλκυσης επενδύσεων, ενίσχυσης της καινοτομίας και προώθησης του τουρισμού. Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, το οικονομικό όφελος μπορεί να αποδειχθεί πρόσκαιρο.

Το πρόσφατο παρελθόν αποτελεί χαρακτηριστική υπενθύμιση. Μετά την πρώτη κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου το 2010, πολλοί προέβλεπαν ισχυρή ώθηση στην οικονομία. Λίγους μήνες αργότερα, όμως, η Ισπανία βρέθηκε αντιμέτωπη με μία από τις βαθύτερες οικονομικές κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας της, με τραπεζικές διασώσεις, σκληρή λιτότητα και πολιτικές ανακατατάξεις.

Η ιστορία δείχνει ότι ένας παγκόσμιος τίτλος μπορεί να ανοίξει σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες, δεν αρκεί όμως από μόνος του για να εξασφαλίσει διαρκή ανάπτυξη. Η πραγματική αξία της επιτυχίας θα κριθεί από το κατά πόσο η Ισπανία θα μπορέσει να μετατρέψει τον ενθουσιασμό των γηπέδων σε μακροπρόθεσμο οικονομικό πλεονέκτημα.