«Η σιωπή δεν προστατεύει» – Νέα εποχή για τον ουκρανικό στρατό, νέες δοκιμασίες για τον Ζελένσκι

Όταν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι πυροδότησε νέα πολιτική κρίση στο Κίεβο με την αποπομπή του δημοφιλούς υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, στα μέσα της περασμένης εβδομάδας, ο υποστράτηγος Μιχαΐλο Ντραπάτι έσπευσε να επαινέσει το μεταρρυθμιστικό έργο του αποπεφθέντα και να ταχθεί στο πλευρό του.

«Ο στρατός χρειάζεται αλλαγές, αλλά χωρίς δικαιοσύνη καμία αλλαγή δεν θα έχει πραγματικό νόημα για τους ανθρώπους που επωμίζονται καθημερινά το βάρος αυτού του πολέμου», έγραψε στο Facebook.

«Η σιωπή δεν προστατεύει τον στρατό, απλώς αφήνει τα λάθη να συσσωρεύονται, μέχρι που η διόρθωσή τους γίνεται πολύ πιο δύσκολη»…

Οι αιχμές του Ντραπάτι ήταν σαφείς τόσο για τον Ουκρανό πρόεδρο, όσο και για τον έως τότε αρχιστράτηγο -και σφοδρό επικριτή του Φεντόροφ- Ολεξάντρ Σίρσκι.

Ούτε μια εβδομάδα μετά, ο 43χρονος υποστράτηγος έγινε ο ίδιος αρχιστράτηγος, στη θέση του 60χρονου Σίρσκι.

Ο διορισμός του Μιχαΐλο Ντραπάτι -ενός εκσυγχρονιστή στρατιωτικού- ως νέου αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας ήταν μια επιλογή τακτικής από πλευράς Ζελένσκι.

Έγινε όχι με βάση τις ανάγκες στα μέτωπα του ατέρμονου πολέμου, αλλά πρωτίστως ως προσπάθεια να κατευναστεί η λαϊκή οργή για την αποπομπή Φεντόροφ.

Όπως και ο πρώην υπουργός Άμυνας, ο Ντραπάτι ενσαρκώνει τις ελπίδες των Ουκρανών για εκσυγχρονισμό του στρατεύματος, με πάταξη της διαφθοράς, εγκατάλειψη των παλιών σοβιετικών στρατιωτικών μεθόδων στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και εστίαση στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Δεν είναι μόνο ότι τα ουκρανικά drones μεταφέρουν σήμερα τον πόλεμο στη Ρωσία.

Πρόκειται για «το τίμημα» για το οποίο μίλησε στην ανάρτησή του ο Ντραπάτι, που «μετριέται σε χαμένες ευκαιρίες, χαμένο χρόνο και ανθρώπινες ζωές».

Ο νέος αρχιστράτηγος μιλά από πρώτο χέρι.

Ανήκει σε μια νέα γενιά αξιωματικών, που η καριέρα τους σφυρηλατήθηκε πολεμώντας τους Ρώσους εισβολείς.

Σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, ο Ντραπάτι πρεσβεύει ένα αποκεντρωμένο στιλ στρατιωτικής ηγεσίας, με μεγαλύτερη αυτονομία των αξιωματικών στην πρώτη γραμμή.

Ο υποστράτηγος Μιχαΐλο παρευρίσκεται σε συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο Κίεβο, στις 20 Ιουλίου (Ukrainian Presidential Press Service/Handout via REUTERS)

Υψηλές προσδοκίες, μεγάλες προκλήσεις

Στα μάτια των Ουκρανών, ο Μιχαΐλο Ντραπάτι είναι ένας ήρωας εδώ και 12 χρόνια.

Αναδείχθηκε σε αυτό το ρόλο μέσα από ένα ερασιτεχνικό βίντεο από τη Μαριούπολη, τον Μάιο του 2014.

Δείχνει ένα τεθωρακισμένο όχημα μεταφοράς προσωπικού να κατευθύνεται με μεγάλη ταχύτητα προς ένα οδόφραγμα, που είχαν στήσει φιλορώσοι αυτονομιστές στη νότια ουκρανική πόλη.

Διαπερνώντας το, το τεθωρακισμένο αναπήδησε, προτού συνεχίσει ακάθεκτο προς το κέντρο της Μαριούπολης, με μια ουκρανική σημαία πάνω του να ανεμίζει.

Ο χειριστής εκτελούσε εντολές του νεαρού διοικητή της 72ης Ταξιαρχίας. Δεν ήταν άλλος από τον Ντραπάτι.

Δέκα χρόνια μετά, ήταν πλέον διοικητής των χερσαίων δυνάμεων της Ουκρανίας.

Όμως τον Ιούνιο του 2025, μόλις επτά μήνες αφότου διορίστηκε στο πόστο, υπέβαλε παραίτηση, έπειτα από φονικά ρωσικά πλήγματα σε στρατόπεδα εκπαίδευσης.

Οι ανώτατοι αξιωματικοί όφειλαν να αναλάβουν την ευθύνη, είπε τότε ο Ντραπάτι.

Ήταν ωστόσο η αφορμή για να ασκήσει, έστω έμμεσα, δριμεία κριτική στον προκάτοχό του Ολεξάντρ Σίρσκι, με τον οποίο βρισκόταν από τότε σε σύγκρουση.

Στις χερσαίες δυνάμεις, κατήγγειλε, επικρατεί «μια ατμόσφαιρα φόβου, έλλειψης πρωτοβουλίας, απόρριψης της ανατροφοδότησης και αδιαφορίας για τα προβλήματα προσωπικού».

Δύο ημέρες μετά, ο Ζελένσκι τον διόρισε επικεφαλής της Κοινής Διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων.

Τώρα, ως αρχιστράτηγος, ο Μιχαΐλο Ντραπάτι είπε ότι έχει εντολή να εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις «σε όλες τις περιοχές», να οργανώσει νέες επιθέσεις πίσω από τις εχθρικές γραμμές, να αναπτύξει τον στρατό και τις τεχνολογίες του και να ενισχύσει συνολικά τις δυνατότητες των ενόπλων δυνάμεων.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι του ανέθεσε -από κοινού με τον ασκούντα χρέη υπουργού Άμυνας, Γεβχένι Χμάρα- τη βελτίωση της επιστράτευσης.

Με τον πόλεμο στον πέμπτο χρόνο του, είναι μια «καυτή πατάτα».

Συνδυαστικά, προειδοποιούν αναλυτές, τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα του ουκρανικού στρατού, η ριζωμένη «παλιά φρουρά» του και οι υψηλές προσδοκίες θα μπορούσαν να μετατρέψουν σύντομα τον νέο αρχιστράτηγο σε αποδιοπομπαίο τράγο.

Το δύσκολο καλοκαίρι του Ζελένσκι

Πέρυσι, χιλιάδες πολίτες είχαν κατέβει διαδηλώνοντας στους δρόμους στην Ουκρανία κατά της απόφασης του προέδρου τους να θέσει υπό κυβερνητικό έλεγχο τις ανεξάρτητες αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς, ενόσω στενοί συνεργάτες του βρίσκονταν υπό έρευνα.

Ήταν οι πρώτες μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις εν μέσω πολέμου και στρατιωτικού νόμου στη χώρα, κάνοντας εμφανείς τις ρωγμές στην εσωτερική συνοχή της.

Υπό το βάρος της εγχώριας κατακραυγής και των πιέσεων από τους δυτικούς συμμάχους, ο Ζελένσκι ανέκρουσε τότε πρύνα.

Το ίδιο επιχειρεί να κάνει εν μέρει και τώρα, στο δεύτερο συναπτό «καλοκαίρι της δυσαρέσκειας».

Αντιμέτωπος ξανά με την οργή των πολιτών -που διαδηλώνουν ζητώντας την άμεση επιστροφή του Μιχαΐλο Φεντόροφ στο υπουργείο Άμυνας- ο Ζελένσκι αναγκάστηκε επί της ουσίας να «καρατομήσει» τον Ολεξάντρ Σίρσκι.

Ο νέος αρχιστράτηγος, Μιχαΐλο Ντραπάτι, μαζί με τον Φεντόροφ, θεωρούνται από τον μέσο Ουκρανό φορείς κάθαρσης και αλλαγής.

Όμως η μεσοβέζικη λύση στην κρίση που επιδίωξε ο Ουκρανός πρόεδρος δεν δείχνει να αποδίδει.

Αντί να επαναφέρει στο πόστο του τον δημοφιλή υπουργό Άμυνας, του έχει αντιπροτείνει ένα σωρό άλλα -κατά δήλωσή του, ακόμη και αντιπροέδρου της κυβέρνησης, αρμόδιου για την καινοτομία στις ένοπλες δυνάμεις.

Βαθαίνοντας τη ρήξη, ο Φεντόροφ τα απορρίπτει όλα, «εκτός από αυτό του υπουργού Άμυνας», λέει, ανάγοντας σε προτεραιότητα να καταπολεμήσει «τη διαφθορά στις στρατιωτικές προμήθειες».

Οι διαδηλώσεις υπέρ του συνεχίζονται.

Εν μέσω θερινής διακοπής των εργασιών του ουκρανικού κοινοβουλίου, η χώρα βυθίζεται στον πόλεμο και σε νέα πολιτική κρίση, με έναν πρόεδρο ξανά υπό ανοιχτή αμφισβήτηση, με υπηρεσικό υπουργό Άμυνας και με έναν νέο αρχιστράτηγο που οι «παλιοί» τον περιμένουν στη γωνία.

Κάπως έτσι, ο Ζελένσκι είναι σήμερα τέταρτος στην κατάταξη εμπιστοσύνης των Ουκρανών σε αξιωματούχους, δημόσια και πολιτικά πρόσωπα, με σταθερά πρώτο τον πρώην αρχιστράτηγο Βαλέρι Ζαλούζνι, δεύτερο τον Φεντόροφ και τρίτο τον επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, υποστράτηγο Κίριλο Μπουντάνοφ.