Χιροσίμα, 8:15 – 80 χρόνια μετά το χαμένο ημερολόγιο ενός ιερέα υπενθυμίζει το έγκλημα

«Για πολλά χρόνια δεν μπορούσα να ζήσω στη Χιροσίμα, την πόλη που γεννήθηκα» γράφει το εισαγωγικό σημείωμα του ημερολογίου, γραμμένο από την κόρη του Μεθοδιστή ιερέα Κιγιόσι Τανιμότο που υπογράφει το ιστορικό ντοκουμέντο, μια μαρτυρία που απαιτεί να ανακαλυφθεί.

«Την ημέρα που έπεσε η ατομική βόμβα, ήμουν οκτώ μηνών, ένα μωρό στην αγκαλιά της μητέρας μου. Πέρασαν 40 χρόνια πριν καταφέρει να μου πει, με τα δικά της λόγια, πώς είχα επιβιώσει. Λίγοι άνθρωποι μιλούσαν για εκείνη την εποχή. Οι αναμνήσεις τους τους κρατούσαν σιωπηλούς» σημειώνει.

Το χαμένο, ανέκδοτο ημερολόγιο του πατέρα της που επέζησε από την επίθεση με την ατομική βόμβα στις 6 Αυγούστου 1945, ανακαλύφθηκε μετά από οκτώ δεκαετίες στα αρχεία του Πανεπιστημίου Γέιλ.

Μέσα στο χειρόγραφο των 230 σελίδων, γραμμένο το 1947, ο Τανιμότο γράφει για τη φρίκη της κόλασης με λέξεις που δεν «έλιωσαν» από το ολέθριο κύμα θανάτου, όταν το αμερικανικό βομβαρδιστικό Enola Gay απελευθέρωσε τη βόμβα ουρανίου Little Boy πάνω από τη Χιροσίμα, δημιουργώντας ένα σκηνικό απόλυτου ολέθρου που ξεπέρασε κάθε όριο βαρβαρότητας.

«Σήμερα, με την κατάσταση στο Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, το θέμα είναι άκρως επίκαιρο. Δεν μπορείς να φανταστείς τίποτα χειρότερο από τη Χιροσίμα, κι όμως, τα σημερινά πυρηνικά όπλα είναι 10.000 φορές ισχυρότερα. Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι δεν θα συμβεί ποτέ ξανά»

Όσοι επέζησαν από τη βιβλική καταστροφή μίλησαν για μια απόκοσμη, εκτυφλωτική λάμψη (το διαβόητο Pika Don) η οποία συνοδεύτηκε ακαριαία από θερμοκρασίες που άγγιξαν τους 4.000°C στο έδαφος.

Στο σημείο μηδέν, άνθρωποι «εξατμίστηκαν» μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου, αφήνοντας πίσω τους μόνο τις «πυρηνικές σκιές» τους αποτυπωμένες στο τσιμέντο, ενώ ένα πανίσχυρο ωστικό κύμα, που κινούνταν ταχύτερα από τον ήχο, ισοπέδωσε την πόλη και μετέτρεψε τα θραύσματα γυαλιών σε φονικά βλήματα.

Μέσα σε ελάχιστα λεπτά, η Χιροσίμα μετατράπηκε σε μια απέραντη, σιωπηλή παρέλαση ζωντανών-νεκρών, με χιλιάδες παραμορφωμένα φαντάσματα να περπατούν μηχανικά στους δρόμους, έχοντας χάσει τα ρούχα τους και με τη σάρκα τους να κρέμεται σε λωρίδες από τα εγκαύματα.

«Η έκρηξη ισοπέδωσε σχεδόν τα πάντα. H θερμότητα που ήταν περίπου 4.000°C στο έδαφος έκαψε ξύλα, πλακάκια, τσιμέντο και ανθρώπινη σάρκα»

Η φρίκη απέκτησε διαστάσεις ανάλογες με εκείνες της αρχαίας Πομπηίας, καθώς μέσα στα αναποδογυρισμένα τραμ οι επιβάτες απανθρακώθηκαν ακαριαία στις θέσεις τους, μένοντας παγωμένοι για πάντα σαν κατάμαυρα αγάλματα από κάρβουνο, ενώ χιλιάδες άλλοι έπεφταν στους ποταμούς για να σβήσουν την ανυπόφορη εσωτερική τους δίψα, γεμίζοντας τα νερά με πτώματα.

Η κόλαση, ωστόσο, δεν σταμάτησε εκεί, καθώς σύντομα ο ουρανός σκοτείνιασε και άρχισε να πέφτει η Μαύρη Βροχή, ένα παχύρρευστο, τοξικό υγρό γεμάτο ραδιενεργό στάχτη, το οποίο οι απεγνωσμένοι επιζώντες έπιναν για να ξεδιψάσουν, σφραγίζοντας άθελά τους τη μοίρα τους.

Τις επόμενες εβδομάδες, ο ύπουλος θάνατος της ραδιενέργειας άρχισε να θερίζει ακόμη και όσους δεν είχαν εμφανή τραύματα.

Άνθρωποι έχαναν τα μαλλιά τους, έβγαζαν μωβ κηλίδες στο δέρμα και έφτυναν αίμα καθώς τα εσωτερικά τους όργανα κατέρρεαν, ανεβάζοντας τον τελικό απολογισμό της Χιροσίμα σε πάνω από 140.000 νεκρούς μέχρι το τέλος του έτους και αφήνοντας στην παγκόσμια ιστορία μια αιώνια, σοκαριστική υπενθύμιση για το πού μπορεί να οδηγήσει η πυρηνική θηριωδία.

Ο Τανιμότο επέζησε, έγραψε τα όσα έζησε και είδε μέσα στις σελίδες που ήταν θαμένες στο Γέιλ μέχρι σήμερα.

Σελίδες που έρχονται στα χέρια όλων με την έκδοση του τον Αύγουστο —ανήμερα της επετείου του βομβαρδισμού— από τους εκδοτικούς οίκους Random House και Penguin, ενώ, όπως σημειώνει ο The Guardian, έχει ήδη δρομολογηθεί η μεταφορά του στον κινηματογράφο, σε μια περίοδο που οι παγκόσμιες πυρηνικές απειλές καθιστούν το μήνυμά του πιο επίκαιρο από ποτέ.

Χιροσίμα, κόλαση, επιβίωση

Ο Τανιμότο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 1986 σε ηλικία 77 ετών, γλίτωσε σαν από θαύμα τον θάνατο εκείνο το πρωινό, καθώς έλειπε εκτός πόλης μεταφέροντας μια ντουλάπα.

Επιστρέφοντας, αντίκρισε εικόνες που ο ανθρώπινος νους αδυνατεί να συλλάβει. Αν και αρχικά πίστευε ότι η φρίκη δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε λέξεις, αποφάσισε να γράψει αυτό το βιβλίο «για να διασφαλίσει ότι κανένας άνθρωπος δεν θα βίωνε ποτέ ξανά κάτι τέτοιο», όπως εξηγεί η 81χρονη σήμερα κόρη του, Κόκο Τανιμότο Κόντο η οποία ήταν μόλις οκτώ μηνών βρέφος στην αγκαλιά της μητέρας της όταν έπεσε η βόμβα.

Η Κόντο, που υπογράφει τον πρόλογο 9.000 λέξεων της έκδοσης, περιγράφει την κόλαση επί Γης. «Η μνήμη είναι η μόνη ελπίδα επιβίωσής μας ως ανθρώπινο είδος» σημειώνει.

Το βιβλίο εντοπίστηκε στη βιβλιοθήκη σπάνιων χειρογράφων Beinecke του Γέιλ, ανάμεσα στα προσωπικά έγγραφα του βραβευμένου με Πούλιτζερ Αμερικανού δημοσιογράφου Τζον Χέρσεϊ.

Ο Χέρσεϊ είχε επισκεφθεί τη Χιροσίμα οκτώ μήνες μετά την καταστροφή, ανέπτυξε βαθιά φιλία με τον Ιάπωνα ιερέα και εμπνεύστηκε από αυτόν το μνημειώδες ρεπορτάζ του Hiroshima (1946), στο οποίο θα βασιστεί και η επερχόμενη ταινία.

«Η μνήμη είναι η μόνη ελπίδα επιβίωσής μας ως ανθρώπινο είδος»

Η κινηματογραφική μεταφορά θα φέρει τον τίτλο Hiroshima, 8:15 (Χιροσίμα, 8:15) —την ακριβή ώρα που το αμερικανικό αεροπλάνο απελευθέρωσε τη βόμβα ουρανίου που στοίχισε τη ζωή σε 120.000 ανθρώπους μέσα σε τέσσερις ημέρες.

Τη σκηνοθεσία και το σενάριο υπογράφει ο Φιλ Τζοάνου, ενώ τον ρόλο του Τανιμότο θα ενσαρκώσει ο καταξιωμένος Ιάπωνας ηθοποιός Τακεχίρο Χίρα.

Στο σενάριο της ταινίας, ο ιερέας περιπλανιέται σε μια πόλη που πνίγεται στις φλόγες και τον τοξικό καπνό, ενώ μαύρες, παχύρευστες σταγόνες —σαν πετρέλαιο— πέφτουν από τον ουρανό.

Σε μια από τις πιο συγκλονιστικές σκηνές του σεναρίου, ο Τανιμότο αντικρίζει ένα αναποδογυρισμένο τραμ: οι επιβάτες στο εσωτερικό του έχουν απανθρακωθεί ακαριαία, παγωμένοι στο χρόνο σαν τα θύματα της Πομπηίας, με τα σώματά τους μεταμορφωμένα σε κατάμαυρο κάρβουνο.

Η χαμένη μαρτυρία των 230 σελίδων θα εκδοθεί τον Αύγουστο —ανήμερα της επετείου του βομβαρδισμού— και θα μεταφερθεί στον κινηματογράφο ως μια επίκαιρη υπενθύμιση για το τέρας που είναι ο άνθρωπος

Παραγωγός της ταινίας είναι ο Ντόναλντ Ρόζενφελντ, πρώην πρόεδρος της Merchant Ivory Productions.

«Σήμερα, με την κατάσταση στο Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, το θέμα είναι άκρως επίκαιρο. Δεν μπορείς να φανταστείς τίποτα χειρότερο από τη Χιροσίμα, κι όμως, τα σημερινά πυρηνικά όπλα είναι 10.000 φορές ισχυρότερα. Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι δεν θα συμβεί ποτέ ξανά» είπε.