Θαύματα

Θαύματα όπως τα μαγεμένα δαχτυλίδια και οι πέτρες των μάγων ήταν θέματα που γοήτευαν τον Μεσαίωνα, όχι μόνο στη ρομαντική και ταξιδιωτική λογοτεχνία αλλά και στα φιλοσοφικά γραπτά της περιόδου. Αντί για κατασκευές πεποιθήσεων αποδεκτές μόνο από απλοϊκούς ανθρώπους, η καθηγήτρια μεσαιωνικών σπουδών στο πανεπιστήμιο Νοτρ Νταμ Μισέλ Καρνς και συγγραφέας του βιβλίου «Medieval Marvels and Fictions in the Latin West and Islamic World» (εκδ. University of Chicago Press) δείχνει ότι αυτά τα θεαματικά θαύματα ήταν καταστάσεις στα όρια του αδύνατου που απαιτούσαν έλεγχο και έρευνα. Tο δεύτερο, εξίσου σημαντικό που φτάνει μέχρι τα καθ’ ημάς, έχει να κάνει ότι βλέπει τη Μεσόγειο ως χώρο ενιαίο για τον αραβικό, τον ελληνικό και τον λατινογενή κόσμο.

Το βιβλίο της είναι το πρώτο που αναλύει ένα σύνολο συγγραμμάτων γύρω από τα θαύματα, συγκρίνοντας κείμενα από τη Λατινική Δύση – συμπεριλαμβανομένων εκείνων που γράφτηκαν στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και ισπανικά της Καστίλης – με εκείνα που γράφτηκαν στα αραβικά. Η ακαδημαϊκός εργάζεται προς μια ενοποιητική θεωρία των θαυμάτων εξετάζοντας πηγές από τη φυσική φιλοσοφία και την φυσική οπτική, τις γνωστικές θεωρίες, την ταξιδιωτική λογοτεχνία και τα λαϊκά παραμύθια με θαύματα, εντοπίζοντας σε αυτούς τους ποικίλους κλάδους ένα κοινό νήμα διανοητικής περιέργειας.

Στο «New York Review of Books» διαβάζουμε επίσης ότι: «η Μισέλ Καρνς πήρε την αξιοθαύμαστη οικουμενική απόφαση να αγνοήσει τα σύνορα μεταξύ Δυτικών και Ανατολικών Σπουδών που οριοθετούν τις πανεπιστημιακές σχολές και έγραψε μια περιπετειώδη συγκριτική μελέτη του χριστιανικού και του ισλαμικού πολιτισμού από τον έβδομο έως τον δέκατο τέταρτο αιώνα, φτάνοντας σε μεταγενέστερα έργα όπως ο «Δον Κιχώτης»». Το βιβλίο της επανέρχεται διαρκώς στο σημείο ότι το δράμα και το θέαμα των θαυμάτων διευρύνουν το πεδίο της διανοητικής έρευνας και της δυνητικής γνώσης.

Ο ρόλος των θαυμάτων, υποστηρίζει, είναι να διαταράξουν τον εφησυχασμό σχετικά με τις υπάρχουσες καταστάσεις γνώσης, να διεγείρουν περαιτέρω εικασίες και να επισημάνουν την απροσδιοριστία της κατανόησης: «Η δουλειά των θαυμάτων είναι να δημιουργούν όχι πεποίθηση αλλά γνωστική αβεβαιότητα… Τα θαύματα τείνουν να εμπνέουν αμφιβολίες».