Η χαλαρή συζήτηση για κρίσιμα τραπεζικά θέματα κρύβει κινδύνους

Πρόσφατα το ΔΝΤ αναφέρθηκε στην πιθανότητα διεξαγωγής ενός κύκλου AQRs για τις ελληνικές τράπεζες και πρόσθετης ανακεφαλαιοποίησης για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Όμως, η χαλαρή συζήτηση γι’ αυτά τα θέματα θέτει κινδύνους στην προσπάθεια να επιτευχθούν οι στόχοι, τους οποίους το ίδιο το ΔΝΤ ορθά έχει θέσει από την αρχή της ελληνικής κρίσης χρέους.

Εάν επικρατήσει η άποψη του ΔΝΤ, αυτή θα είναι η τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση σε πέντε χρόνια.

Οι μέτοχοι των ελληνικών τραπεζών, συμπεριλαμβανομένου και του ελληνικού κράτους, είδαν τις επενδύσεις τους να εξανεμίζονται δύο φορές στις ανακεφαλαιοποιήσεις. Θα έχουν δίκιο να αναρωτηθούν γιατί μία τέταρτη ανακεφαλαιοποίηση θα δουλέψει όταν οι τρεις προηγούμενες απέτυχαν. Επίσης, θα αναρωτηθούν τί θα σημάνει αυτό για τις προσπάθειες των ελληνικών τραπεζών από το 2015 να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη.


Η ΕΚΤ υπέβαλε τις ελληνικές τράπεζες σε AQRs και stress tests το 2015. Από τότε, η ελληνική οικονομία έχει ακολουθήσει καλή πορεία, σαφώς καλύτερη σε σύγκριση με το σενάριο βάσει του οποίου εξετάστηκαν οι ελληνικές τράπεζες, ενώ σημαντικοί παράμετροι στο τραπεζικό σύστημα έχουν, επίσης, βελτιωθεί.


Το κύριο τεστ για την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας είναι η ικανότητα των τραπεζών να διαχειριστούν τον όγκο των μη εξυπηρετούμενων δανείων με έναν αποτελεσματικό τρόπο και έγκαιρα. Ποτέ πριν δεν είμαστε σε καλύτερη κατάσταση για να αντιμετωπίσουμε το θέμα. Υπάρχουν τα αναγκαία νομικά μέσα και οι τράπεζες προωθούν το πρώτο χαρτοφυλάκιο πωλήσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων.


Αλλά η δημόσια διαμάχη μεταξύ ΔΝΤ και ΕΚΤ, δύο βασικών διεθνών οργανισμών, αναφορικά με το τι πρέπει να γίνει με τις ελληνικές τράπεζες, ήδη, αποδεικνύεται αντιπαραγωγική. Οι μετοχές των τραπεζών έχουν υποχωρήσει ισχυρά. Η επιστροφή των καταθέσεων, μετά από μία θετική τάση που επικράτησε μετά την ολοκλήρωση της β’ αξιολόγησης τον Ιούνιο, μπορεί να κινδυνέψει.


Το ΔΝΤ έχει προσφέρει σημαντικά κεφάλαια, χρόνο και προσπάθεια για την ανάκαμψη της Ελλάδας. Οι αξιωματούχοι του πάντα έλεγαν ότι θα πρέπει να υπάρξει μία διαχωριστική γραμμή με το παρελθόν της χώρας. Ως εκ τούτου θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η δημόσια συζήτηση για την ανακεφαλαιοποίηση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα.


Οι ελληνικές τράπεζες θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην αποκατάσταση της κουλτούρας πληρωμών στη χώρα. Περίπου το ¼ των μη εξυπηρετούμενων δανείων υπολογίζεται ότι προέρχονται από τους επονομαζόμενους «στρατηγικούς κακοπληρωτές» – νοικοκυριά και επιχειρήσεις που έχουν τα μέσα αλλά δεν αποπληρώνουν τα δάνειά τους, καθώς εκτιμούν ότι μπορούν να χρεοκοπήσουν και να γλιτώσουν τις υποχρεώσεις τους.


Η μείωση αυτής της μεγάλης κλίμακας στρατηγικών πτωχεύσεων θα είναι σημαντική ώστε να αναθερμανθεί η ελληνική οικονομία και οι τράπεζες σε μακροχρόνιο ορίζοντα.


Βάλτε τον εαυτό σας στη θέση κάποιου που έχει χρεοκοπήσει.


Φήμες ότι θα υπάρξει ανακεφαλαιοποίηση ακούγονται ως μουσική στα αυτιά σας: οι τράπεζες θα έχουν περισσότερα κεφάλαια να ξοδέψουν και λιγότερη πίεση να κυνηγήσουν τους κακοπληρωτές και θα μπορούν να διαγράψουν περισσότερο χρέος. Το να μιλούμε δημόσια για ανακεφαλαιοποίηση αυξάνει τα φαινόμενα ηθικών κινδύνων (moral hazards).


Οι ελληνικές τράπεζες έχουν ατζέντα και έναν οδικό χάρτη. Πρέπει να παραμείνουν πιστές στο σχέδιο που έχουν συμφωνήσει με τις αρχές ελέγχου της Ευρώπης για τη μείωση των NPLs και τη μεγιστοποίηση της ανάκαμψης των δανείων. Την ίδια ώρα είναι σημαντικό να εγκαθιδρυθεί εκ νέου μία πιστωτική κουλτούρα ώστε να υπάρξει μείωση των ηθικών κινδύνων.


Όλες οι ελληνικές τράπεζες έχουν ευθυγραμμιστεί με τους στόχους που έχει θέσει ο SSM. Η τράπεζά μου, η Eurobank, είναι πεπεισμένη ότι μπορεί να τους επιτύχει. Δεν είναι ανάγκη, φυσικά, να τονίσω ότι είμαστε ανοικτοί στην πραγματοποίηση AQRs και stress tests εάν το ζητήσει ο εποπτικός μηχανισμός και η Τράπεζα της Ελλάδος.

Για να ανακτήσουμε την ομαλότητα και ένα νέο επιχειρηματικό ήθος χρειαζόμαστε έναν ξεκάθαρο οδικό χάρτη. Ένα λεπτομερές πλάνο και χρονοδιάγραμμα είναι απαραίτητο για να συνεργαστούμε με όλους τους μετόχους και είναι σημαντικό να παραμείνουμε πιστοί σε αυτά που έχουμε συμφωνήσει.


Για να υιοθετήσω μία ρήση του Geoffrey Howe, ενός πρώην υπουργού Εξωτερικών της Βρετανίας, το να χρησιμοποιούμε το «φάντασμα» μίας ακόμη ανακεφαλαιοποίησης ενώ, ορθά, ζητούμε νέα μέτρα για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι σαν να στέλνουμε τους αθλητές του κρίκετ στη γραμμή εκκίνησης του παιχνιδιού και τότε μόνο να κατανοούν ότι ο αρχηγός της ομάδας έχει σπάσει τα μπαστούνια τους.



*Άρθρο του διευθύνοντος συμβούλου της Eurobank, Φωκίωνα Καραβία, στους Financial Times.