Οι μοριακοί μηχανισμοί και οι κλινικές επιπτώσεις της αντίστασης των ιστών στα γλυκοκορτικοειδή, όπως συμβαίνει στην Πρωτοπαθή Γενικευμένη Αντίσταση στα Γλυκοκορτικοειδή, ή αλλιώς, στο «Σύνδρομο Χρούσος», βρίσκονται στο επίκεντρο του ερευνητικού προγράμματος «ΘΑΛΗΣ» που ολοκληρώνεται στο τέλος Νοεμβρίου.

Οι μοριακοί μηχανισμοί και οι κλινικές επιπτώσεις της αντίστασης των ιστών στα γλυκοκορτικοειδή, όπως συμβαίνει στην Πρωτοπαθή Γενικευμένη Αντίσταση στα Γλυκοκορτικοειδή, ή αλλιώς, στο «Σύνδρομο Χρούσος», βρίσκονται στο επίκεντρο του ερευνητικού προγράμματος «ΘΑΛΗΣ» που ολοκληρώνεται στο τέλος Νοεμβρίου.

Το πρόγραμμα εκπονείται από το Τμήμα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», σε συνεργασία με το Εργαστήριο Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο επιστημονικός υπεύθυνος του Προγράμματος, καθηγητής Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, διευθυντής της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεώργιος Χρούσος και η συντονίστρια ερευνήτρια, αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής – Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Ευαγγελία Χαρμανδάρη, υπογράμμισαν ότι για την αντιμετώπιση της διαταραχής της γενικής ισορροπίας του σώματος (ομοιόσταση) από κάποιο στρεσογόνο ερέθισμα και την επαναφορά του στην πρότερη φυσιολογική κατάσταση, ενεργοποιείται ένα ειδικό σύστημα άμυνας, στο οποίο σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τα γλυκοκορτικοειδή.

Αυτά αποτελούν στεροειδείς ορμόνες (π.χ. κορτιζόλη) που ρυθμίζουν ένα ευρύ φάσμα φυσιολογικών λειτουργιών απαραίτητων για τη ζωή, π.χ. την αύξηση, την ανάπτυξη, την αναπαραγωγή, καθώς και τις λειτουργίες του ανοσοποιητικού, του κεντρικού νευρικού και του καρδιομεταβολικού συστήματος.

Ποσοστό περίπου 20% των γονιδίων που εκφράζονται στα λευκοκύτταρα του ανθρώπου ρυθμίζονται θετικά ή αρνητικά από τα γλυκοκορτικοειδή, επεσήμαναν οι ομιλητές. Σε φαρμακολογικές δόσεις, οι ορμόνες αυτές έχουν ισχυρές αντιφλεγμονώδεις, ανοσοκατασταλτικές και αποπτωτικές δράσεις, λόγω των οποίων αντιπροσωπεύουν μια από τις σημαντικότερες κατηγορίες θεραπευτικών σκευασμάτων που χορηγούνται σε εκατομμύρια ασθενών ετησίως για τη θεραπεία φλεγμονωδών, αλλεργικών, αυτοάνοσων και λεμφοϋπερπλαστικών ασθενειών.

Τα γλυκοκορτικοειδή ασκούν τη δράση τους δια μέσου του ειδικού υποδοχέα τους (GR), ο οποίος στον άνθρωπο έχει δύο κύριες ισομορφές, τις hGRα και hGRβ. Ο υποδοχέας hGRα αντιπροσωπεύει τον κλασικό υποδοχέα των γλυκοκορτικοειδών, που δρα σαν ορμονο-εξαρτώμενος μεταγραφικός παράγοντας και διαμεσολαβεί τις γενωμικές δράσεις των γλυκοκορτικοειδών, ενώ ο hGRβ δε συνδέεται με γλυκοκορτικοειδή και ασκεί επικρατούσα αρνητική δράση στον hGRα.

Επιπλέον, ο υποδοχέας hGR αλληλεπιδρά με πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου και του Gas5 (growth arrest-specific 5), ενός μη-κωδικοποιού RNA με αυξημένη έκφραση σε κύτταρα που έχουν έλλειψη θρεπτικών συστατικών ή που δεν έχουν ικανότητα διαίρεσης.

Οι μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του «ΘΑΛΗΣ», διευκρινίζουν περαιτέρω τους μοριακούς μηχανισμούς δράσης των γλυκοκορτικοειδών και βοηθούν στην κατανόηση των παθοφυσιολογικών μεταβολών που παρατηρούνται σε ασθενείς με διαταραχές της ευαισθησίας των ιστών στα γλυκοκορτικοειδή.

Για παράδειγμα, μεταλλάξεις του γονιδίου του υποδοχέα των γλυκοκορτικοειδών οδηγούν σε διαταραχή της μεταγωγής του σήματος των γλυκοκορτικοειδών και σε Πρωτοπαθή Γενικευμένη Αντίσταση στα Γλυκοκορτικοειδή, ένα σύνδρομο που περιγράφηκε για πρώτη φορά πριν 30 – 35 χρόνια από τον κ. Χρούσο, μελετήθηκε εκτενώς από τον ίδιο και τους συνεργάτες του και πήρε το όνομά του (Σύνδρομο Χρούσος).

health.in.gr

Ακολουθήστε το in.grστο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο in.gr