Ψυχικά τραύματα στην ελληνική οικογένεια αφήνει η οικονομική κρίση

Βαθιά επίδραση στην ψυχική υγεία ενηλίκων και παιδιών έχει η πολυετής οικονομική κρίση που βιώνει η Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο συνέδριο «Η κατάσταση της ψυχιατρικής των παιδιών και των εφήβων στην Ελλάδα της ‘κρίσης’» από τον Δημήτρη Κ. Αναγνωστόπουλο, αναπληρωτή καθηγητή Παιδοψυχιατρικής και την Δρ Ευγενία Σουμάκη, παιδοψυχίατρο, επιστημονική διευθύντρια της Διαγνωστικής και Θεραπευτικής Μονάδας «Σπύρος Δοξιάδης».

Από πρόσφατη επιδημιολογική έρευνα αποδεικνύεται η υψηλή θετική συσχέτιση ανάμεσα στην εκδήλωση επιθυμίας θανάτου και την ανεργία, αλλά και την εμφάνιση σοβαρής ψυχοπαθολογίας και ανεργίας. Συγκεκριμένα, ένας στους έξι έλληνες, ηλικίας 18-70 ετών, έχει αναπτύξει κλινικά σημαντική ψυχοπαθολογία και ένας στους 12 (600.000) σοβαρή ψυχοπαθολογία. Επίσης, από την αναλυση των τηλεφωνικών κλήσεων στη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, προκύπτει αύξηση των κλήσεων για βοήθεια κατά 70%, ενώ το ποσοστό των αυτοκτονιών έχει αυξηθεί από 2,8 ανά 100.000 πληθυσμού το 2008, σε 5,2 το 2010.

Ιδιαίτερα σημαντικό όμως είναι ότι, το 75% του πληθυσμού που εμφανίζουν κάποιου είδους ψυχοπαθολογία δεν λαμβάνουν κάποιου είδους θεραπεία για το πρόβλημα τους.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι τομείς της Παιδείας, της Υγείας και της Κοινωνικής Πρόνοιας, υφίστανται κατά προτεραιότητα τις αρνητικές συνέπειες. «Όλα αυτά συμβάλλουν στην σημαντική αύξηση της ψυχιατρικής νοσηρότητας στο σύνολό της. Ιδιαίτερα έχει δειχθεί η σημαντική αύξηση της κατάθλιψης και των αποπειρών αυτοκτονίας και της αυτοκτονίας και η συσχέτιση τους με την ανεργία και την εργασιακή ανασφάλεια. Επίσης υπάρχει άμεση συσχέτιση ανάμεσα στο πλούτο μιας χώρας με το επίπεδο της ψυχικής υγείας του πληθυσμού», επισημαίνουν.

Οικονομική κρίση και οικογένεια
Αναφερόμενη ειδικά στον θεσμό της οικογένειας και την οικονομική κρίση η Δρ Σουμάκη επισημαίνει ότι, τα γεγονότα που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία προκαλούν κρίση σ’ ολόκληρη της οικογένεια. «Η κοινωνία λοιπόν βρίσκεται σε κρίση, και η οικογένεια ως φορέας της διαταραχής κατακλύζεται από αισθήματα απόγνωσης και αβοήθητου».

Σε περιβάλλοντα οικονομικής κρίσης οι σχέσεις γονιών-παιδιών αναδιαμορφώνονται. Ο γονιός με αγχώδη διαταραχή αδυνατεί να απορροφήσει τα άγχη του παιδιού του και να του μεταδώσει σταθερότητα και συναισθήματα φροντίδας με αποτέλεσμα να το οδηγεί σε σύγχυση ρόλων, σε ψυχικές αναστολές των αναγκών του, στην διαμόρφωση ενός «ψευδούς εαυτού».

Οι μεταβολές της κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης, οι πολιτισμικού χαρακτήρα ιδιαιτερότητες, η κατάργηση των θεσμών, η σύγχυση ρόλων και γενικά τα διάφορα οικογενειακά μυστικά, οι σοβαρές συγκρούσεις και η δυσαρμονία του γονεϊκού ζεύγους, είναι γνωστοί παράγοντες κινδύνου που φέρνουν το παιδί σε μια κατάσταση, είτε τραυματική λόγω της φύσης των ερεθισμάτων που δέχεται, είτε απώλειας του υποστηρικτικού ρόλου του οικογενειακού πλαισίου.

«Αν πραγματικά μας ενδιαφέρει η έξοδος από την κρίση προς το συμφέρον της πατρίδας μας και των ανθρώπων της, τότε πρέπει να διεκδικήσουμε και να ακολουθήσουμε τον αντίθετο από τον εφαρμοζόμενο δρόμο των περικοπών των κοινωνικών δαπανών, που στη περίπτωση της Ελληνικής Ψυχιατρικής οδηγεί στη οριστική κατάρρευση του μεγαλύτερου μεταδικτατορικά δημοκρατικού εγχειρήματος στο χώρο μας, αυτό της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», καταλήγει η Δρ Σουμάκη.

Μαίρη Μπιμπή

health.in.gr