Η αλεπού ήταν και τότε ο κυνηγός

Ρουμανία, τέλη της δεκαετίας του ’80: Η Αντίνα είναι μια μελαγχολική αλλά αποφασιστική δασκάλα, η Κλάρα μια ωραία, ξέγνοιαστη εργάτρια σ’ ένα εργοστάσιο συρμάτων, και οι δυο τους κάτι περισσότερο από στενές φίλες. Τυχαίνει όμως να ζουν σε μια από τις σκληρότερες δικτατορίες της Ευρώπης, όπου η φιλία μετατρέπεται σε εργαλείο της Σεκουριτάτε, ο έρωτας αποτελεί συνώνυμο του άγχους και οι καλύτεροι αναγνώστες της ποίησης τελικά είναι οι πράκτορες του Τσαουσέσκου, που ψάχνουν ανάμεσα στις γραμμές για απαγορευμένα μηνύματα.

Κάτι όμως συνδέει τους συνταξιούχους που προσπαθούν να ξεχάσουν την πείνα τους, τους γιατρούς που μιλούν για αυτοκτονίες ασθενών τους και τους πράκτορες της Σεκουριτάτε στις μικροαποτυχίες τους: η φράση «δε βαριέσαι» συνοψίζει τον φόβο, την κρυφή απειλή και την παραίτηση, και πλαισιώνει ολόκληρο το μυθιστόρημα, από το μότο της αρχής μέχρι το καταληκτικό του κεφάλαιο.

Κι όταν το καθεστώς θα καταρρεύσει, κάποιοι από τους φίλους θα παραμείνουν εξαφανισμένοι, ο διευθυντής θα γίνει αρχιεργάτης και ο αρχιεργάτης διευθυντής, φυσικός υπεύθυνος για την αλλαγή και τον εκδημοκρατισμό: η αλεπού θα παραμείνει ο κυνηγός…

Παρουσίαση της συγγραφέα

Η Χέρτα Μύλερ γεννήθηκε στις 17 Αυγούστου του 1953 στο Νίτσκιντορφ, ένα μικρό γερμανόφωνο χωριό της δυτικής Ρουμανίας. Σπούδασε ρουμανική και γερμανική φιλολογία και στη συνέχεια εργάστηκε ως μεταφράστρια σε βιομηχανική επιχείρηση, απ’ όπου απολύθηκε όταν αρνήθηκε να συνεργαστεί με τη Σεκουριτάτε. Το 1987 εγκατέλειψε τη Ρουμανία και εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο. Το πρώτο της βιβλίο, μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο Niederungen, εκδόθηκε το 1982 στο Βουκουρέστι, λογοκρίθηκε όμως από το καθεστώς Τσαουσέσκου και τελικά εκδόθηκε στη Γερμανία (1984). Το 2009 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για την ποιητικότητα και την αμεσότητα της γραφής της. Από τις εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί επίσης το μυθιστόρημά της Ο άγγελος της πείνας (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου, 2010).