Τα προγονικά κύτταρα στην αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας

Αθήνα: Θετικά αναμένονται να είναι τα πρώτα αποτελέσματα των κλινικών εφαρμογών που γίνονται και στη χώρα μας με προγονικά κύτταρα σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, όπως τονίστηκε σε συνέντευξη Τύπου της Εταιρείας Μελέτης και Έρευνας της Καρδιακής Ανεπάρκειας.

Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της εταιρείας καθηγητής Ιωάννης Νανάς, επεσήμανε ότι «οι θεραπείες αυτές, έχουν αποδειχθεί ασφαλείς, είχαν θετικά αποτελέσματα σε πειραματικό στάδιο και τώρα αναμένουμε να έχουν θετικά αποτελέσματα και στην κλινική εφαρμογή τους».

Οι κυτταρικές θεραπείες για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας, δημιουργούν ελπίδες αντιμετώπισης της έλλειψης μοσχευμάτων, καθώς καθημερινά αυξάνεται ο αριθμός των πασχόντων απο καρδιακή ανεπάρκεια.

«Τα επόμενα χρόνια», όπως ανέφερε ο Γεράσιμος Φιλιππάτος, αναπληρωτής καθηγητής από την Β’ Καρδιολογική Κλινική (Π.Γ.Ν. «Αττικόν») της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, η έρευνα γύρω από τις κυτταρικές θεραπείες φαίνεται ότι θα ακολουθήσει δύο κατευθύνσεις:
1) Διερεύνηση της δυνατότητας των προγονικών κυττάρων των ενηλίκων (προερχόμενων από το μυελό των οστών ή την ίδια την καρδιά) για αναστολή της αναδιαμόρφωσης της αριστερής κοιλίας αμέσως μετά το έμφραγμα του μυοκαρδίου.
2) Προσπάθεια για πραγματική αναγέννηση του μυοκαρδίου με τη χρήση πολυδύναμων κυττάρων από επαγωγή, σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια.

Αυτές οι εφαρμογές βρίσκονται ακόμη σε πειραματικό στάδιο, υπάρχουν σημαντικές δυσχέρειες και κίνδυνοι λόγω της δυνατότητας ανάπτυξης τερατωμάτων και αναμένεται να έχουν θέση μόνο στα προχωρημένα στάδια της νόσου, όπου η αναμενόμενη πρόγνωση είναι τόσο δυσμενής ώστε να δικαιολογούνται οι επιπλέον κίνδυνοι».

Εκτός των δυο αυτών θεραπειών, όπως ανέφερε ο Σταμάτης Αδαμόπουλος, υποδιευθυντής του Β’ Καρδιολογικού Τμήματος στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο τα τελευταία χρόνια, η χρήση των κυττάρων από διάφορες πηγές έχει δημιουργήσει μεγάλες προσδοκίες για την ανάπτυξη αναγεννητικών θεραπειών για την καρδιά. Κύτταρα όπως (εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα, αιμοποιητικά και μεσεγχυματικά στελεχιαία κύτταρα από τον μυελό των οστών, μυοβλάστες, καρδιακά προγονικά κύτταρα) έχουν χρησιμοποιηθεί για την αναγέννηση του μυοκαρδίου και τη βελτίωση της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας μετά από το έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Μετά από τα πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα των πειραματικών μελετών, ήδη μεγάλος αριθμός κλινικών μελετών, στις οποίες τα κύτταρα χορηγούνται ενδοστεφανιαία ή χειρουργικά, έχει ολοκληρωθεί ή βρίσκεται υπό εξέλιξη.

Δύο πολλά υποσχόμενοι τύποι κυττάρων, οι οποίοι έχουν δώσει πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειραματικές μελέτες σε μικρά και μεγάλα πειραματόζωα, είναι τα μεσεγχυματικά στελεχιαία κύτταρα του μυελού των οστών και τα προγονικά κύτταρα που απομονώνονται από την ίδια την καρδιά. Τα κύτταρα αυτά βρίσκονται στο στάδιο των κλινικών εφαρμογών σε ασθενείς μετά από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Η καρδιακή ανεπάρκεια, όπως ανέφερε ο Δημήτρης Σταμάτης, Διεθυντής του Καρδιολογικού Τμήματος του Ε.Α.Ν.Π. «Μεταξά», αποτελεί όχι μόνον δυσεπίλυτο ακόμη θεραπευτικό πρόβλημα αλλά και τεράστιο οικονομικό αγκάθι για κάθε κρατικό προϋπολογισμό. Και τούτο διότι π.χ. στις ΗΠΑ αποτελεί την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας προσβάλλοντας 2-3.000.000 ασθενείς συνολικά με 300.000 νέα περιστατικά ετησίως, ενώ το ετήσιο κόστος ανέρχεται σε 10.3 δις δολάρια.

Στην Ελλάδα οι πάσχοντες από καρδιακή ανεπάρκεια εκτιμάται ότι ανέρχονται σε περίπου 200.000 και περισσότερα από 500 νοσοκομειακά κρεβάτια είναι μονίμως κατειλημμένα από ασθενείς που πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια

Εξαιτίας του υψηλού επιπολασμού και των συχνών νοσηλειών το κλινικό σύνδρομο της καρδιακής ανεπαρκείας ταξινομείται μεταξύ των πιο πολυδάπανων ιατρικών προβλημάτων. Υπολογίζεται ότι οι νοσηλείες στο νοσοκομείο λόγω καρδιακής ανεπάρκειας απορροφούν το 2% των συνολικων δαπανών για την υγεία.

Όσον αφορά στη φαρμακευτική αντιμετώπιση, ο Αντώνης Σιδέρης, διευθυντής της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», ανέφερε ότι «υπάρχουν πολλές φαρμακευτικές ουσίες και αναπτύσσονται συνεχώς καινούριες. Όμως, τα αποτελέσματά τους είναι μόνο ως προς τα συμπτώματα. Η επιβίωση των αρρώστων έχει βελτιωθεί πολύ λίγο, τις τελευταίες δεκαετίες. Οι άρρωστοι αποδεκατίζονται με γρήγορους ρυθμούς. Στο 50% των περιπτώσεων ο θάνατος είναι αιφνίδιος. Υπάρχει συνεχής αναζήτηση από τους ερευνητές για πιο αποτελεσματικά φάρμακα».

Παρά τις βελτιώσεις της τελευταίας 20ετίας στην αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας σε φάρμακα, προγράμματα σωματικής άσκησης, την ηλεκτρική θεραπεία (αμφικοιλιακοί βηματοδότες, απινιδωτές), η κλινική έκβαση σημαντικού ποσοστού ασθενών παραμένει δυσμενής.

Η μεταμόσχευση καρδιάς θεωρείται κλασικά ως η ιδανική οριστική θεραπεία για τις περιπτώσεις, όπου οι άλλες θεραπείες που εφαρμόστηκαν δεν πέτυχαν να αναστείλουν την εξέλιξη της νόσου. Ωστόσο, λόγω του περιορισμένου αριθμού των δοτών (2.300 μόνο μοσχεύματα ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο), η συνολική επίδραση της μεταμόσχευσης στην πρόγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας έχει περιγραφεί ως «επιδημιολογικά μηδαμινή».
Το κενό που δημιουργεί η σπανιότητα των δοτών παγκοσμίως έρχεται να καλύψει η τεχνητή καρδιά.

health.in.gr