Μια πραγματική ιστορία, τόσο ακραία που κανένα σενάριο δεν θα μπορούσε να αντιγράψει…

“Μια τέτοια ιστορία δεν μπορείς να την επινοήσεις” λέει η παραγωγός Τζάνετ Ζάκερ. “Σίγουρα είναι μια συναρπαστική ιστορία από πολιτικής άποψης, αλλά όσο περισσότερα μαθαίναμε από τον Τζο και την Βάλερι για τον αντίκτυπο που είχε η ιστορία αυτή στο γάμο τους, τόσο περισσότερο καταλαβαίναμε πως είχαμε να κάνουμε με ένα βαθιά προσωπικό ανθρώπινο δράμα” προσθέτει ο παραγωγός Τζέρι Ζάκερ.

Ο Τζο και η Βάλερι ήταν ένα ζευγάρι, στις ζωές των οποίων είχαν έρθει τα πάνω κάτω με τον πιο σκληρό τρόπο. Ο καθένας τους αντέδρασε διαφορετικά στην καμπάνια εναντίον τους. Ο Τζο αντεπιτέθηκε με όλη του τη δύναμη, ισχυριζόμενος πως η αποκάλυψη της μυστικής ταυτότητας της Βάλερι ήταν μια εγκληματική πράξη. Έχοντας περάσει όμως μια ζωή στις σκιές, η Βάλερι ήταν απρόθυμη στο να εκτεθεί δημοσίως. “Εδώ έχουμε μια γυναίκα η οποία ζει μια κρυφή ζωή για πολύ καιρό” εξηγεί ο Τζέρι Ζάκερ. “Οι πιο στενοί της φίλοι δε γνώριζαν το πραγματικό της επάγγελμα. Ξαφνικά βρίσκεται στο προσκήνιο, έχοντας αποκαλυφθεί πως είναι κατάσκοπος, και αναγκάζεται να μιλήσει δημοσίως για να υπερασπιστεί τη ζωή της.”

Οι Ζάκερ προσέλαβαν τον βραβευμένο σεναριογράφο Τζεζ Μπάτερουορθ και τον αδερφό του, Τζον-Χένρι Μπάτερουορθ για να γράψουν ένα σενάριο εμπνευσμένο από τα βιώματα των Ουίλσον. Οι Μπάτερουορθ, οι οποίοι είναι Βρετανοί, δεν είχαν ιδέα για το ποια ήταν η Βάλερι Πλέιμ όταν επικοινώνησαν μαζί τους. “Δεν είχαμε ιδέα ούτε για το Αμερικάνικο πολιτικό σύστημα, εκτός από κάποιες γενικές γνώσεις” λέει ο Τζεζ. “Η ιστορία όμως ήταν τόσο ενδιαφέρουσα που ήμασταν πρόθυμοι να μάθουμε περισσότερα.”

Όταν ξεκίνησαν να γράφουν το σενάριο, οι Μπάτερουορθ αντιμετώπισαν πρωτόγνωρους περιορισμούς. Ακόμα και τα απομνημονεύματα της Βάλερι, τα οποία δεν είχαν εκδοθεί ακόμα, δεν ήταν διαθέσιμα διότι η CIA τα περνούσε από κόσκινο. “Αρχικά μας κίνησαν το ενδιαφέρον τα “Παιχνίδια Συνωμοσίας” διότι είδαμε την ευκαιρία να πούμε την ιστορία δύο αξιοθαύμαστων ανθρώπων, στο επίκεντρο μιας κρίσιμης στιγμής στην Ιστορία” εξηγεί η Τζάνετ Ζάκερ.“Καθώς αναπτύσσαμε το project, ανακαλύψαμε πως η απεικόνιση των όσων συνέβησαν στην Βάλερι Πλέιμ και στον Τζο Ουίλσον ήταν ένα πολύπλοκο ζήτημα εξαιτίας διαφόρων παραγόντων, όπως το γεγονός πως το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς που έκανε η Βάλερι για την CIA παραμένει απόρρητο.”

Αν και οι παραγωγοί είχαν τα δικαιώματα για το βιβλίο της Πλέιμ και την συνεργασία της ως σύμβουλος στην ταινία, εκείνη δεν μπορούσε να αποκαλύψει πληροφορίες τις οποίες η Κυβέρνηση εξακολουθούσε να θεωρεί απόρρητες. Οι σεναριογράφοι διεξήγαγαν τη δική τους έρευνα για να συμπληρώσουν τα κενά. “Κάναμε μια πολύ μεγάλη έρευνα” λέει ο Τζεζ. “Αρχικά για την Αμερικανική Κυβέρνηση και για την CIA, και μετά για τους ίδιους τους Ουίλσον.”

Όσο πιο βαθιά έφτανε η έρευνα, τόσο πιο σίγουροι ήταν οι Μπάτερουορθ πως αυτή ήταν μια ιστορία όπου το προσωπικό σκέλος ξεπερνά το πολιτικό. “Όταν συναντήσαμε τους Ουίλσον την περίοδο εκείνη, αντιληφθήκαμε αμέσως πως είχαμε μπροστά μας έναν άντρα και μια γυναίκα που η καθημερινότητα τους είχες αλλάξει ριζικά” συνεχίζει ο Τζεζ. “Έδιναν μάχη για τη ζωή τους.”

Για να μπορέσουν να χωρέσουν την σύνθετη αυτή ιστορία σε μια δίωρη ταινία και για να καλύψουν την έλλειψη συγκεκριμένων πληροφοριών, που ποτέ δε θα αποκαλύπτονταν δημοσίως, οι Μπάτερουορθ συμπύκνωσαν τον χρόνο, προσέθεσαν μερικά φανταστικά γεγονότα και δημιούργησαν ορισμένους χαρακτήρες. “Για παράδειγμα, η Δρ. Χασάν και ο αδερφός της, ο οποίος στην ταινία δίνει πληροφορίες στην Βάλερι για το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων του Ιράκ, είναι φανταστικοί χαρακτήρες” λέει ο Τζέρι Ζάκερ. “Αντιπροσωπεύουν τις πηγές πληροφοριών με τις οποίες μπορεί να ερχόταν σε επαφή η Βάλερι ως πράκτορας της CIA.”

Ο Λάιμαν ήταν ήδη θαυμαστής της δουλειάς των Τζεζ και Τζον-Χένρι Μπάτερουορθ. Είχαν κάνει λίγη δουλειά για μένα στο “Mr. & Mrs. Smith” αναφέρει ο σκηνοθέτης. “Μπορώ να πω χωρίς υπερβολή πως είναι οι αγαπημένοι μου σεναριογράφοι. Τους είχα προσεγγίσει πολλές φορές για να γράψουν κάτι για μένα αλλά με απέρριπταν κάθε φορά. Όταν η Τζάνετ και ο Τζέρι μου έφεραν το σενάριο, παράτησα ότι έκανα. Αυτοί ήταν οι αληθινοί “Mr. & Mrs. Smith”. Αυτό που ξεχώριζε στην ιστορία ήταν πως αφορούσε βασικά ένα γάμο, όχι μια διάλεξη στην πολιτική. Είναι μια ιστορία που θα ήταν επίκαιρη εκατό χρόνια πριν και θα είναι επίκαιρη εκατό χρόνια μετά. Ο Μπιλ Πόλαντ, ένας από τους παραγωγούς, είπε πως τα “Παιχνίδια Συνωμοσίας” αφορούν έναν πόλεμο, αλλά όχι τον πόλεμο στο Ιράκ. Αφορούν τον πόλεμο στο σπίτι των Ουίλσον. Αυτή ήταν η ιστορία που ήθελα να σκηνοθετήσω.”

Ψάχνοντας τους Ουίλσον…

Ο Λάιμαν και οι παραγωγοί ήθελαν από την αρχή τη Ναόμι Ουότς για τον ρόλο της Βάλερι Πλέιμ. Έχοντας υπ’ όψιν του πως οι Μπάτερουορθ γνώριζαν την Ουότς, ο Λάιμαν τους ζήτησε να της στείλουν το σενάριο. “Της ζήτησα να διαβάσει τις δέκα πρώτες σελίδες και να μου πει πως της φάνηκε” θυμάται ο Τζεζ. “Η Ναόμι μου τηλεφώνησε αμέσως. Μου είπε πως διάβασε χωρίς διακοπή ολόκληρο το σενάριο. Το λάτρεψε.”

Η Ουότς, η οποία είχε μόλις γεννήσει το δεύτερό της παιδί, λέει πως εκείνη την περίοδο δεν ενδιαφερόταν για σενάρια.“Παρά ταύτα, ήξερα την ποιότητα της δουλειάς του Τζεζ και γνώριζα την ιστορία της Βάλερι Πλέιμ. Αυτό που λατρεύω στην ιστορία αυτή είναι πως πρόκειται για το δράμα ενός γάμου που ξεπερνά την πολιτική. Η κατάρρευση και η αναδόμηση του γάμου τους διατηρεί το συναίσθημα στην ιστορία και δίνει στο κοινό κάτι περισσότερο από Ιστορία για να ταυτιστούν.”

Σύντομα κανονίστηκε μια συνάντηση ανάμεσα στην Ναόμι και τον Νταγκ Λάιμαν. “Από την πρώτη μας συνάντηση, η Ναόμι έδειξε αμέριστη αφοσίωση στην ταινία” δηλώνει ο σκηνοθέτης. “Έγινε η συνεργάτιδα μου σε κάθε βήμα. Σήκωσε τα μανίκια και δούλεψε για πολλές μέρες κάτω από δύσκολες συνθήκες. Κάναμε γυρίσματα σε πέντε διαφορετικές χώρες, κάτω από συνθήκες τις οποίες δε θα ανεχόταν κανονικά μια σταρ του δικού της επιπέδου. Μέσα από όλα αυτά, μπόρεσε και έδωσε την καλύτερη ίσως ερμηνεία που έχω αποτυπώσει ποτέ σε φιλμ.”

Η Ουότς ήταν εξίσου εντυπωσιασμένη από την αποφασιστικότητα του Λάιμαν για την παρουσίαση της ωμής αλήθειας στην ιστορία. “Ο Νταγκ έχει ένα τυφλό πάθος” σύμφωνα με την Ουότς. “Ήξερα πως είχε το κουράγιο να πει την ιστορία αυτή. Ήταν τρελά πολλές φορές αυτά που έκανε για να πει την ιστορία αυτή, όπως το να πάει στο Ιράκ και να γυρίσει μόνος του όλα τα πλάνα. Δεν δεχόταν ποτέ το όχι. Είναι ένας άνθρωπος που προτιμά να συλληφθεί από το κάνει κάποιον συμβιβασμό στην ταινία.”

Η Ουότς προσφέρθηκε να στείλει το σενάριο στον Σον Πεν, για να δει αν εκείνος θα ενδιαφερόταν να υποδυθεί τον Τζο Ουίλσον. Ο Λάιμαν και οι παραγωγοί ενθουσιάστηκαν με την πρότασή της. “Ήξερα πως αυτό είναι ακριβώς στα δικά του μέτρα” εξηγεί η Ουότς. “Έχει το ίδιο πάθος με τον Τζο Ουίλσον. Είναι 7000% αφοσιωμένος.”

Έχοντας συναντηθεί με τον Λάιμαν, ο Πεν συμφώνησε να πρωταγωνιστήσει στην ταινία. “Ο Σον Πεν ήταν φυσικά η πρώτη επιλογή όλων για τον Τζο” αναφέρει ο Λάιμαν. “Ο Σον είναι ο σημαντικότερος ηθοποιός της εποχής μας. Κατά τη γνώμη μου είναι ο σημαντικότερος ηθοποιός της γενιάς του. Έτσι ένιωθα πριν ξεκινήσω τα γυρίσματα και ο Σον ξεπέρασε αυτές τις εξαιρετικά υψηλές προσδοκίες. Το να τον παρακολουθεί εν ώρα δουλειάς είναι σαν να βλέπεις το “Invasion of the Body Snatchers”. Πέρασε χρόνο με τον Τζο Ουίλσον και τον απορρόφησε. Κατάφερε να γίνει ο Τζο Ουίλσον. Ήταν ένα από τα πιο εκπληκτικά πράγματα που έχω δει ποτέ.”

Η Ουότς συμφωνεί πως η μεταμόρφωση του Σον Πεν ήταν απίστευτη, αλλά δεν περίμενε τίποτε λιγότερο από τον δις βραβευμένο με Όσκαρ ηθοποιό, έχοντας συνεργαστεί ξανά μαζί του σε δύο ταινίες. “Έτσι είναι ο Σον. Τίποτα δεν συγκρίνεται με το να γυρίζεις μια σκηνή μαζί του. Νιώθεις σαν να είσαι Toyota που ξαφνικά αρχίζει να κινείται σαν Porsche.”

Η πραγματική Βάλερι Πλέιμ είχε επίσης εντυπωσιαστεί από την φυσική και την συναισθηματική αυθεντικότητα των ερμηνειών. <I.“ΕΓΏ i 45;””

Η Πλέιμ και η Ουότς δεν συναντήθηκαν πριν την έναρξη των γυρισμάτων, αλλά πέρασαν πολλές ώρες μιλώντας στο τηλέφωνο και ανταλλάσσοντας email, καθώς η ηθοποιός προετοιμαζόταν για τον ρόλο. “Αποφάσισα να επικεντρωθώ στο να μπω στα παπούτσια της” εξηγεί η Ουότς. “Ήθελα να γνωρίζω τα πάντα για την προσωπική της ζωή, πως κατάφερνε να είναι σύζυγος, μητέρα και καριερίστρια που δουλεύει σε έναν κατά κόρον αντρικό χώρο. Ήθελα να γνωρίζω πως ήταν το να κρατάει μυστικά από όλους σχεδόν όσους ξέρει. Πέρασα αρκετό χρόνο ερευνώντας πράγματα όπως η ομιλία της, η οικογένεια της και η γοητεία της.”

Ο Τζο Ουίλσον ήταν κολακευμένος και ενθουσιασμένος που θα τον υποδυόταν ο Σον Πεν. “Δεν περίμενα ποτέ πως θα με υποδύεται κάποιος σαν τον Σον. Είναι ένας τόσο ταλαντούχος ηθοποιός. Περάσαμε μια εβδομάδα μαζί και πραγματικά μπαίνει στο πετσί σου.”

Η Ουότς πιστεύει πως ο προσωπικός αγώνας των Ουίλσον θα αγγίξει το κοινό όπως άγγιξε κι εκείνη. “Ελπίζω πως η ιστορία της Βάλερι και του Τζο θα συγκινήσει τους θεατές. Είναι αξιοθαύμαστο το πώς επιβίωσε ο γάμος τους παρά τις πρωτοφανείς δυσκολίες που αντιμετώπισε.”