95

Εξωτερική πολιτική

Ιράκ: Ο Μπαράκ Ομπάμα αντιτάχθηκε ως γερουσιαστής στον πόλεμο στο Ιράκ, ενώ ο Τζο Μπάιντεν ψήφισε υπέρ του πολέμου το 2002, αλλά τώρα δηλώνει ότι ήταν λάθος. Ως πρόεδρος, ο Μπαράκ Ομπάμα υπόσχεται την πλήρη απόσυρση των μάχιμων στρατευμάτων μέσα σε 16 μήνες αν και θα παραμείνει ένα μικρό τμήμα για την διεξαγωγή αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων και την εκπαίδευση του ιρακινού στρατού. Επίσης, θα καταβληθούν προσπάθειες σε διπλωματικό επίπεδο για την σταθεροποίηση των σχέσεων του Ιράκ με τους γείτονές του. Ενίσχυση των δυνάμεων στο Αφγανιστάν αναγγέλλει ο Μπαράκ Ομπάμα σε συνδυασμό με την σταδιακή αποχώρηση από το Ιράκ.

Αντίθετα, ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων, Τζόν Μακέιν, τονίζει ότι είναι λάθος η απόσυρση πριν εξασφαλιστεί ότι η κυβέρνηση του Ιράκ είναι σε θέση να φροντίσει η ίδια για τον εαυτό της την ασφάλεια στη χώρα. Δηλώνει ότι θα έβλεπε πάντως αποχώρηση μέρους των δυνάμεων μέχρι το 2013, αν τηρούνταν οι προϋποθέσεις της ασφάλειας. Δίνει έμφαση και στην οικονομική αυτοτέλεια του Ιράκ και την προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα ενώ ζητά να ενταθεί η διεθνής διπλωματική πίεση στο Ιράν και τη Συρία («δύο δικτατορικές χώρες») ώστε να τερματίσουν την επέμβασή τους στο εσωτερικό του Ιράκ.

Ιράν: Ο Τζον Μακέιν δηλώνει ότι θα ακολουθήσει σε αυτό το ζήτημα την πολιτική Μπους. Είναι κατά της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν και υπέρ νέων οικονομικών κυρώσεων σε συνεργασία με άλλες χώρες, ενώ δεν αποκλείει στρατιωτική επέμβαση. «Το Ιράν είναι η υπ αριθμόν ένα χώρα που υποθάλπει την τρομοκρατία», τονίζει.

Αντίθετα, ο Μπαράκ Ομπάμα δεν αποκλείει απευθείας, υψηλού επιπέδου και χωρίς προϋποθέσεις επαφές με την ιρανική ηγεσία αλλά δεν αποκλείει και την στρατιωτική επέμβαση. Γενικά, υποστηρίζει διπλωματικές πιέσεις και οικονομικές κυρώσεις κατά του Ιράν αν δεν εγκαταλείψει το πυρηνικό πρόγραμμα.

Ρωσία και Κίνα: Ο Τζον Μακέιν υποστηρίζει σε δηλώσεις του ότι δεν θα ανεχτεί παραβιάσεις της διεθνούς νομιμότητας εκ μέρους της Ρωσίας ενώ είχε υποστηρίξει την εδαφική ακεραιότητα της Γεωργίας και τη γρήγορη αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων. Επίσης η Σάρα Πείλιν είχε ισχυριστεί σε συνέντευξή της ότι ρωσικά μαχητικά παραβιάζουν τον εναέριο χώρο της Αλάσκας–ένας ανακριβής ισχυρισμός. Πάντως, ο Τζον Μακέιν δηλώνει ότι είναι έτοιμος να ξεκινήσει διάλογο για συμφωνία ελέγχου των εξοπλισμών με τη μείωση των πυρηνικών όπλων στο πνεύμα της συμφωνίας START. Ανάλογο διάλογο δηλώνει έτοιμος να αρχίσει και με την Κίνα.

Παρόμοιες θέσεις για την εδαφική ακεραιότητα της Γεωργίας είχε λάβει και ο Μπαράκ Ομπάμα ενώ –και αυτό είναι ένα σημείο που δεν απέχει πολύ από τις θέσεις του αντιπάλου του– θεωρεί ότι η Ρωσία παίρνει θέσεις που είναι κατακριτέες στα πλαίσια της διεθνούς νομιμότητας. «Η Ρωσία πρέπει να κατανοήσει ότι οι ευθύνες της σαν μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας […] απαιτούν να εργαστεί εποικοδομητικά με τη διεθνή κοινότητα για τη σταθερότητα στα Βαλκάνια», σημειώνει μεταξύ άλλων ο υποψήφιος των Δημοκρατικών στο πρόγραμμά του. Τάσσεται ακόμη υπέρ του ειλικρινούς διαλόγου με την Κίνα.

Ευρώπη: Σε ό,τι αφορά την Ευρώπη, ο Μπαράκ Ομπάμα τάσσεται υπέρ στενότερων σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς θεωρεί αντιπαραγωγική την «πολιτική του ‘διαίρει και βασίλευε’ που ακολουθούσε η κυβέρνηση Μπους» στις σχέσεις της με την Ευρώπη. Με την ΕΕ και τις ευρωπαϊκές χώρες επιθυμεί συνεργασία σε ζητήματα κλιματικής αλλαγής και μη-διάδοσης των πυρηνικών. Είναι ακόμη υπέρ μίας στρατηγικής συνεργασίας με την Τουρκία, της εμπέδωσης της ειρήνης στα Βαλκάνια, και μίας «δίκαιης και διαρκούς πολιτικής διευθέτησης στην Κύπρο» με την μορφή ενιαίου κράτους με δικοινοτική ομοσπονδία.

Ισραήλ και Παλαιστίνη: Περισσότερη στρατιωτική βοήθεια στο Ισραήλ και υποστήριξη των μέτρων για την αυτοάμυνα της χώρας υποστηρίζει ο Τζον Μακέιν, αλλά δεν απορρίπτει και τις συνομιλίες με τους Παλαιστίνιους.

Για δύο κράτη κάνει λόγο ο Μπαράκ Ομπάμα, αλλά βλέπει σαν πρωτεύουσα του Ισραήλ την Ιερουσαλήμ· επιθυμεί και αυτός στενές σχέσεις με το Ισραήλ.

Εσωτερική πολιτική

Εθνική ασφάλεια: Τα ζητήματα που θα επηρεάσουν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και απαιτούν ισχυρές ένοπλες δυνάμεις είναι, όπως τα προσδιορίζει ο Τζον Μακέιν, ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας και οι ισλαμιστές εξτρεμιστές, ο πόλεμος στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, οι «απειλές από κράτη-παρίες όπως το Ιράν και η Βόρειος Κορέα» και η άνοδος «πιθανών στρατηγικών ανταγωνιστών όπως η Κίνα και η Ρωσία». Σκοπεύει ακόμα, ως πρόεδρος, να δώσει έμφαση στη συλλογή πληροφοριών που θα αποτρέψουν νέα χτυπήματα κατά των ΗΠΑ. Ο Τζον Μακέιν υποστηρίζει σειρά μέτρων για τον καλύτερο έλεγχο στα σύνορα και την προστασία των ΗΠΑ από εξωτερικές απειλές (τρομοκρατικές επιθέσεις, κυβερνοπόλεμος κλπ.) μεταξύ των οποίων και καλύτερη φύλαξη στα σύνορα.

Οι Δημοκρατικοί ζητούν περισσότερα κονδύλια για τους πιο κρίσιμους τομείς που σχετίζονται με την κρατική πολιτική εθνικής ασφάλειας και μία επανεξέταση των πολιτικών ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του 21ου αιώνα. Σαν τις τρεις μεγαλύτερες απειλές κατά της ασφάλειας των ΗΠΑ, ο Μπαράκ Ομπάμα καταγράφει τα πυρηνικά όπλα, τις βιολογικές επιθέσεις και τοιν κυβερνοπόλεμο κατά των ΗΠΑ. Δίνει ακόμη έμφαση στον καλύτερο έλεγχο των πυρηνικών εγκαταστάσεων και των χημικών εργοστασίων. Ακόμη, ζητά καλύτερη προετοιμασία για την προστασία του πληθυσμού σε περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών.

Αμυνα: Σε αποτελεσματικότερη αντιπυραυλική άμυνα και ισχυρές ένοπλες δυνάμεις σκοπεύει να ρίξει το βάρος ως πρόεδρος ο Τζον Μακέιν με σκοπό την προστασία των ΗΠΑ είτε από κράτη-παρίες που έχουν ή αναπτύσσουν βαλλιστικά συστήματα, όπως η Βόρεια Κορέα και το Ιράν είτε από «πιθανούς στρατηγικούς ανταγωνιστές όπως η Κίνα και η Ρωσία». Με ισχυρή αποτελεσματική αντιπυραυλική άμυνα θα αποτραπεί, προσθέτει, και ο «στρατηγικός εκβιασμός» από καθεστώτα-παρίες. Τίθεται υπέρ της αύξησης του μεγέθους των ενόπλων δυνάμεων για να συνεχίσουν οι ΗΠΑ να τηρούν τις στρατηγικές δεσμεύσεις του στο εξωτερικό (Μέση Ανατολή, παρουσία στην Ευρώπη, κλπ)· ζητά ακόμη εκσυγχρονισμό των δυνάμεων και «εξυπνότερες» αμυντικές δαπάνες.

Από την πλευρά του ο Μπαράκ Ομπάμα τάσσεται υπέρ της αύξησης του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων κατά περίπου 100.000 στρατιώτες και τονίζει την ανάγκη να ενισχυθούν οι ειδικές δυνάμεις, οι μονάδες συλλογής πληροφοριών όπως και να αναβαθμιστεί η εκπαίδευση των μονάδων. Τάσσεται υπέρ μίας πολυεπίπεδης κίνησης εκσυγχρονισμού των μονάδων όλων των σωμάτων για την καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες του 21ου αιώνα.

Πολιτικά δικαιώματα: Σε ό,τι αφορά τα πολιτικά δικαιώματα, ο Μπαράκ Ομπάμα τίθεται υπέρ μίας πιο αποτελεσματικής τήρησης των δικαιωμάτων και την επιθετικότερη πολιτική σχετικά με την προστασία των πολιτών από διάφορες μορφές διακρίσεων όπως η άνιση μισθοδοτική πολιτική, η προστασία από εγκλήματα μίσους και οι ρατσιστικές διακρίσεις. Υπόσχεται ακόμα αναβάθμιση των πολιτικών για την επανένταξη στην κοινωνία ατόμων που είχαν καταδικαστεί για χρήση ναρκωτικών ή ήταν τρόφιμοι ψυχιατρικών καταστημάτων. Σε ό,τι αφορά τις φυλακές στη βάση του Γκουαντάναμο ζητά το κλείσιμό τους. Παράλληλα, ο Τζο Μπάιντεν θεωρεί αντισυνταγματικό το πρόγραμμα παρακολούθησης Αμερικανών πολιτών χωρίς ένταλμα, ψήφισε πάντως υπέρ νόμου που ουσιαστικά παραχωρούσε αμνηστία στις εταιρείες τηλεπικοινωνιών οι οποίες υλοποίησαν το σχέδιο υποκλοπών.

Ο Τζον Μακέιν είναι υπέρ του κλεισίματος του Γκουαντάναμο αλλά υπέρ και των δικών των κρατουμένων σε αυτό, αλλά τάσσεται κατά δικαστικής απόφασης που έδινε στους κρατούμενους το δικαίωμα να καταφύγουν στα δικαστήρια κατά της κράτησής τους. Δεν διαφωνεί και με τη χρήση σκληρών μεθόδων ανάκρισης από την CIA αλλά είναι κατά των απαγωγών από τη μυστική υπηρεσία.

Μετανάστευση: Υπέρ των απλούστερων, λιγότερο γραφειοκρατικών διαδικασιών για τη χορήγηση ιθαγένειας σε εργαζόμενους χωρίς άδεια τάσσονται οι Δημοκρατικοί και συμφωνούν με αυστηρότερες ποινές σε άτομα που απασχολούν παράνομους. Τάσσονται ακόμη υπέρ της άφιξης νόμιμων μεταναστών και της κοινωνικής ένταξης των πρώην παράνομων μεταναστών. Ζητούν αυστηρότερη φύλαξη στα σύνορα και συνεργασία για το θέμα αυτό με το Μεξικό.

Ο Τζον Μακέιν τάσσεται υπέρ διαδικασιών για τη χορήγηση ιθαγένειας σε παράνομους εργαζόμενους αφού καταγραφούν σε μητρώα της κυβέρνησης, μάθουν αγγλικά και πληρώνουν φόρους.

Οικονομική πολιτική

Οικονομική κρίση: Για την οικονομική κρίση, ο Τζον Μακέιν επιρρίπτει ευθύνες σε παράγοντες της αγοράς («πολιτικοί, λομπίστες, γραφειοκράτες») και τίθεται υπέρ της κρατικής παρέμβασης με μία ομοσπονδιακή υπηρεσία που θα δανείζει χρήματα σε προβληματικά ιδρύματα σε αντάλλαγμα μερίδιο ελέγχου. Είναι επίσης κατά της εμπλοκής της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας (Fed) στις εξαγορές.

Αντίθετα, ο Μπάρακ Ομπάμα εντοπίζει ευθύνες στην απορρύθμιση των αγορών και τάσσεται υπέρ της κρατικής παρέμβασης μέσω μίας ομοσπονδιακής υπηρεσίας. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών έχει ταχθεί υπέρ του σχεδίου Πόλσον.

Φορολογία και προϋπολογισμός: Οι Ρεπουμπλικάνοι μιλούν για μείωση φόρων για τα φυσικά πρόσωπα και τις εταιρείες και για κίνητρα σε επιχειρήσεις με σκοπό την ενθάρρυνση της ανάπτυξης και έρευνας. Είναι κατά της φορολόγησης των πετρελαϊκών επιχειρήσεων γιατί υποστηρίζουν ότι αυτό «τελικά θα αυξήσει την εξάρτησή μας σε ξένο πετρέλαιο». Ο Τζον Μακέιν υπόσχεται μείωση των κρατικών δαπανών και ισοσκελισμένο προϋπολογισμό μέχρι το 2013.

Αντίθετα, οι Δημοκρατικοί εξαγγέλλουν μείωση φόρων στις μεσαίες εισοδηματικά τάξεις (εργαζόμενοι, συνταξιούχοι) και ακόμα μεγαλύτερες περικοπές φόρων για όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα ή είναι ανασφάλιστοι. Τάσσονται, ακόμη, υπέρ της απλοποίησης της φορολογικής πολιτικής. Ζητούν περισσότερη διαφάνεια στην εκτέλεση του προϋπολογισμού και ιδίως του σκέλους των δαπανών όπως και περικοπή των υπερβολικών κρατικών δαπανών.

Κοινωνική πολιτική

Εργασία, υγεία και ασφάλιση: Περίθαλψη για όλους εξαγγέλλει ο Μπαράκ Ομπάμα όπως και υποχρεωτική ασφάλιση υγείας για τα παιδιά και επιχορηγήσεις που θα μειώσουν το κόστος για τις οικογένειες. Επιδιώκει να απαγορεύσει στις ασφαλιστικές να αρνούνται την ασφάλιση ή να χρεώνουν αυξημένα ποσά σε ασθενείς ή άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας. Τάσσεται ακόμη ενός κρατικού φορέα που θα παρακολουθεί την αγορά και τις τιμές των υπηρεσιών ασφάλισης. Σε ό,τι αφορά την εργασία, ο Μπάρακ Ομπάμα ζητά να δίνονται περισσότερες δυνατότητες εργασίας σε άτομα που βρίσκονται στα όρια της φτώχειας ή κάτω από αυτά. Ζητά επίσης τη διευκόλυνση αυτών των ατόμων στην εργασία και την ενίσχυση των οικογενειών τους, αυξήσεις στο κατώτατο μισθό. Εξαγγέλλει ακόμη και την επαναδιαπραγμάτευση της NAFTA υπέρ των Αμερικανών εργαζομένων.

Από την πλευρά του, ο Τζον Μακέιν εξαγγέλλει φορολογικές ελαφρύνσεις στους πολίτες, ώστε να αναζητήσουν και να πληρώνουν οι ίδιοι προσωπική περίθαλψη και ασφάλιση στην ελεύθερη αγορά. Υπέρ της NAFTA τάσσεται και ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος, ο οποίος θα επιθυμούσε την επέκτασή της και στις χώρες της Νότιας Αμερικής ή σύναψη ανάλογων συμφωνιών.

Παιδεία: «Η επιλογή και ο ανταγωνισμός είναι το κλειδί για την επιτυχία της εκπαίδευσης στις ΗΠΑ» τονίζει ο Τζον Μακέιν και ζητά λιγότερη κρατική παρέμβαση στη παιδεία. Υποστηρίζει την διευκόλυνση και την κρατική χρηματοδότηση της ενισχυτικής διδασκαλίας από ιδιωτικούς φορείς. Σε ό,τι αφορά την διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης δηλώνει ότι οι αποφάσεις είναι στη διακριτική ευχέρεια των τοπικών συμβουλίων εκπαίδευσης και ότι «πρέπει να διδάσκονται όλες οι απόψεις».

Ο Μπαράκ Ομπάμα ζητά περισσότερες ομοσπονδιακές δαπάνες στη προσχολική αγωγή, προγράμματα ενισχυτικής διδασκαλίας (και για παιδιά μειονοτήτων), εκπαίδευση των δασκάλων που θα στελεχώσουν σχολεία με ανάγκες κλπ. Ακόμη, λέει όχι στην συνεξέταση της θεωρίας της εξέλιξης με τον ευφυή σχεδιασμό ο οποίος «δεν είναι επιστήμη».

Αμβλώσεις: Οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών τίθενται υπέρ του δικαιώματος της γυναίκας να αποφασίζει μαζί με το γιατρό της και την οικογένειά της για το αν θα προχωρήσει σε άμβλωση. Επίσης, τάσσονται υπέρ της ιστορικής απόφασης Roe vs Wade του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ (που ανέτρεπε όλους τους τοπικούς ή ομοσπονδιακούς νόμους οι οποίοι απαγόρευαν ή εμπόδιζαν την άμβλωση) και δηλώνουν αντίθετοι με κάθε προσπάθεια ανατροπής της. Αντίθετα ο Τζον Μακέιν θεωρεί ότι πρόκειται για μία «εσφαλμένη απόφαση που πρέπει να ανατραπεί», ενώ κατά των αμβλώσεων είναι και η Σάρα Πέιλιν.

Έρευνα και Τεχνολογία: Ο Τζον Μακέιν τονίζει ότι χρειάζεται και η αναμόρφωση του συστήματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ενίσχυση του Γραφείου Ευρεσιτεχνιών. Σκοπεύει ακόμη να ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε θέματα έρευνας και τεχνολογίας και να δημιουργήσει ένα καταρτισμένο τεχνικό προσωπικό. Από την πλευρά του ο Μπαράκ Ομπάμα ζητά περισσότερα κονδύλια για την έρευνα. Τάσσεται υπέρ της έρευνας στα βλαστοκύτταρα για την αντιμετώπιση ασθενειών. Σε ό,τι αφορά το Ίντερνετ, υποστηρίζει την διασφάλιση του ανοιχτού χαρακτήρα του Ίντερνετ και το άνοιγμα της κυβέρνησης στους πολίτες μέσω του διαδικτύου.

Περιβάλλον

Ο Μπαράκ Ομπάμα τονίζει ότι η κλιματική αλλαγή είναι μία «μεγάλη αλλαγή που την προκάλεσε ο άνθρωπος» και ζητά μεγάλες περικοπές στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις ΗΠΑ (έως 80% μέχρι το 2050) όπως και «οροφή» στην εκπομπή ρύπων. Ακόμη, ζητά οι ΗΠΑ να τεθούν επικεφαλής μίας παγκόσμιας προσπάθειας για περιορισμό των ρύπων σε συνεργασία και με άλλους μεγάλους ρυπαντές (Κίνα, Ινδία).

«Πιστεύω ότι η κλιματική αλλαγή είναι πραγματική» δηλώνει από την πλευρά του ο Τζον Μακέιν και ζητά την συμμετοχή των ΗΠΑ σε μία παγκόσμια προσπάθεια για περιορισμό των ρύπων (για τις ΗΠΑ 60% μέχρι το 2050), αν συμμετάσχουν η Κίνα και η Ινδία. Δηλώνει όμως ότι «σωστά οι ΗΠΑ έμειναν εκτός του Πρωτοκόλλου του Κιότο» η ισχύς του οποίου λήγει το 2012. Τάσσεται υπέρ ενός είδους χρηματιστηρίου των ρύπων.

Ενέργεια: Υπέρ της πυρηνικής ενέργειας τάσσεται ο Τζον Μακέιν και εξαγγέλλει την κατασκευή 45 νέων πυρηνικών αντιδραστήρων μέχρι το 2030. Είναι, ωστόσο, αντίθετος στην εξόρυξη πετρελαίου στην Αλάσκα αλλά συμφωνεί με την υπεράκτια εξόρυξη. Η Σάρα Πέιλιν είναι υπέρ της εξόρυξης στην Αλάσκα και υπέρ της κατασκευής αγωγού μεταφοράς μέχρι τις 48 πολιτείες. Τάσσεται υπέρ ενός πιο ισχυρού δολαρίου και σκοπεύει να λάβει μέτρα για να ενισχύσει την αξία του εθνικού νομίσματος ώστε, ταυτόχρονα, να μειωθεί και το κόστος του πετρελαίου. Σκοπεύει ακόμη να αποθαρρύνει τη εισαγωγή πετρελαίου καθώς συνεπάγεται και εξαγωγή συναλλάγματος και πλούτου. Τάσσεται παράλληλα υπέρ της κατάργησης δασμών στην εισαγωγή βιοκαυσίμων.

Ο Μπαράκ Ομπάμα ζητά επενδύσεις σε «καθαρή ενέργεια» και κίνητρα για την παραγωγή βιοκαυσίμων, όπως η αιθανόλη. Ο ίδιος δεν είναι ένθερμος υποστηρικτής της πυρηνικής ενέργειας, αλλά και δεν αποκλείει τη χρήση της («η πυρηνική ενέργεια δεν είναι πανάκεια»). Είναι αντίθετος με την εξόρυξη πετρελαίου στην Αλάσκα ή με την υπεράκτια εξόρυξη—ομοίως και ο Τζο Μπάιντεν.

Μιχάλης Δουρμούσογλου

Περισσότερες πληροφορίες:

* http://www.barackobama.com/issues/

* http://www.johnmccain.com/Informing/Issues

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: